Ah, selam! Bonjour! Hoş geldiniz.
Harika. Ah, çok güzel.
Huzur ve sessizlik.
Kalabalıktan, sahneden bu kadar uzakta olmak
çok güzel.
Bunu elde etmek için hayatım boyunca çalıştım.
Müzik bitti ve çocuklar gittiler.
Fuarda çok mu kaldım?
Sanırım en sevdiğim şarkı bu.
Bilirsin, bu bizim hayatımızın hikâyesi.
Diskoteklere gidip dans ederek güzel zaman geçiriyorduk
ama ne yazık ki, bu mutlu zamanlar artık sona erdi.
İşte burası cennet. Bu benim için sorun değil.
Çok güzel zamanlar
geçirdim.
Bu gece Avrupa'nın disko kraliçesi Bayan Amanda Lear'ı ağırlamaktan
büyük mutluluk duyuyoruz!
Biyografimde okuduğunuz
neredeyse her şeyin yanlış olduğunu
söylemem gerekiyor.
Cinsiyet değiştirdiğime dair haberlerin hiçbir gerçeklik payı yok.
Cinsiyetimi değiştirmedim,
değiştirmek istemiyorum.
Bize katılması için ülkenin en tanınmış transseksüelini,
sanırım doğru kelime bu, davet ettim.
Bayan ya da ısrar ederseniz Bay April Ashley.
Liverpool'un gecekondu mahallesinden manken olan çocuk.
Biyolojik olarak
erkeğim ama toplumsal olarak kadınım.
Orada, daha çok küçük yaşta kadın olduğuna mı karar verdin?
Aslında ben karar vermedim.
Bu tür şeylere kimin karar verdiğini bilmiyorum
ama kesinlikle ben karar vermedim.
Hayatınızın cinsiyet değiştirme yönü Dali'yi büyülemişti.
Yani bunu inkâr etmek saçma
çünkü April Ashley'nin kitabı orada.
Kitabında bu kadar çok hikâyeyi neden uydurduğunu anlayamadım.
LIVERPOOL, İNGİLTERE
29 Nisan 1935'te doğdum.
Vaftiz edildiğimde bana George Jamieson adı verildi.
Liverpool'da büyüdüm, orası çok zordu.
Hiçbir zaman bir şey olmadım, bilirsin, bir kız ya da erkek, ben bir "şey"dim.
Bu yüzden kardeşlerim benden her zaman çok utanırlardı.
Annem beni her gün dövüyordu, ben de bir melek gibiydim,
herkesin yolundan çekilmeye çalışıyordum.
Bir şey olman gerekirken başka bir şeyin zihnine sahip olman
çok zor ve gerçeküstü bir olay.
Bunu başka türlü nasıl anlatacağımı bilemiyorum
çünkü zihnim tamamen bir kadının zihniydi
ve bedenim de bir kadının bedeniydi.
Şu küçük rahatsızlık hariç.
Büyüyüp aşırı kadınsı olmak ve yine de bir erkek gibi
davranmak zorunda kalmak korkunç bir sorundu.
Tüm erkek kardeşlerim, babam, amcalarım
ve herkes denize açılmıştı.
Benim de aynı şekilde davranmam gerektiğini düşündüm.
Ne, güçlü olup...
Bir denizci olayım.
Deniz Kuvvetleri'nden ayrılmak için,
kendini öldürmeye de kalkıştın.
Amacım, donanmadan ayrılmak değildi.
Çok kötü bir depresyona girmiştim.
-Kim olduğun hakkında mı? -Ne olduğum hakkında.
Mersey Nehri'ne atlayarak
yine intihara teşebbüs ettim.
Bir genç adam bir iskeleye atladı,
saçlarımdan tutup beni dışarı çekti,
ben de ona çok öfkelendim.
Ama aynı zamanda
haberlere çıktığım ilk anlardan biriydi,
"Uzun Saçları Sayesinde Kurtarılan Genç" dendi.
Yani oldukça komikti.
Sonra beni tımarhaneye gönderdiler.
Bir yıl tedavi gördüm.
Şok tedavisiydi.
Hatta bana denemek için aşırı doz erkeklik hormonu bile verdiler...
-Seni daha çok? -Beni daha erkeksi yapmak için.
Anladım.
Gördüğün gibi başaramadılar.
Bir yıl sonra,
"Seni fiziksel olarak hasta ediyoruz" dediler.
Seni bırakmak zorundayız ve sen de bir şekilde hayatınla başa çıkmalısın.
Herkes bana,
"Neden gidip Carrousel'da çalışmıyorsun?" diyordu.
Çünkü daha önce
Carrousel'i hiç duymamıştım.
KADIN
Le Carrousel çok ünlü bir yerdi.
Bir tür skandalla ünlendi.
Le Carrousel'in sloganı...
"Dünyanın en harika travestisi 100 milyon kostümle!"
1948'de açıldı...
Bu bir drag kabareydi...
ve zamanla, Coccinelle'in etkisiyle...
...yavaş yavaş bir transseksüel kabareye dönüştü.
Ne diyeceğimi bilmiyorum,
artık kullandığımız kelimeleri de hatırlamıyorum...
Transseksüel diyeceğim, biraz burada olduğumuz gibi.
Varlığınız ve hikâyenizle bizi onurlandırdığınız için
teşekkür ederiz.
Başlangıç olarak...
Önce kendini tanıtabilir misin, Allanah?
Yani, senden sonra mı?
İngilizce söyleyeyim mi, olur mu?
Evet, buyur.
Bambi’yi uzun zamandır tanıyordum
ama onunla ilk kez, Coccinelle’e ithaf edilen
yürüyüş yolunun açılışında tanıştım
ve onu ilk kez orada sahne alırken gördüm.
Gerçekten çok etkilenmiştim...
Beni şaşkına çevirmişti.
Şimdi o, benim için bir anne gibi.
Hikâyemiz bu.
Anladın mı beni? Tamam.
Ben Marie-Pierre Pruvot. Sahne adım Bambi.
18 yaşımda Paris'e gittim.
Yirmi yıl boyunca Le Carrousel'de çalıştım.
Güzeldi, güzeldi.
Hepsinin çok güzel anıları var bende.
Sonra Carrousel’e gittik ve orada sahibi
Mösyö Marcel ile tanıştım,
o da beni bir kadın sanmıştı.
Pasaportumu göstermek zorunda kaldım.
Bana, "Şarkı söyleyebilir misin?" dedi, ben de hayır dedim.
"Dans edebilir misin?" dedi, hayır dedim.
"Ne yapabilirsin?" dedi.
"Bilmiyorum" dedim. "Tamam, işe alındın." dedi.
April'le tanıştığımda hiç sahne tecrübesi yoktu.
Geldiğinde gerçekten
erkek gibi görünüyordu.
Ama kafası!
Bir kafası vardı... Bir kafası vardı, bir kadın gibiydi.
BAMBİ'NİN FİLM KAYITLARI
Soyunma odasına ilk girdiğimde,
siyahi bir sanatçımız vardı,
birkaç Arap sanatçımız, ve farklı kökenlerden başkaları vardı.
Bana yol gösteren Kanadalı sanatçı
Les-Lee'ye dedim ki...
Dedim ki, bunların hepsi akraba mı?
Kahkahalarla güldü, "Aptal şey!"
Bu kadar aptal olma, dedi.
Hepsinin aynı cerraha gittiğini söyledi.
Hepsinin burnu aynı. Bu yüzden birbirlerine benziyorlar.
Bunun çok komik olduğunu düşündüm.
PARİS, FRANSA
Pigalle'deyiz.
Burası Paris'in geleneksel kabare bölgesi
ve aynı zamanda orijinal genelev bölgesi.
Bence insanlar
bu mahallenin mirasından ve modern trans topluluğun
tohumlarının aslında burada atıldığından
pek haberdar değil.
Paris'te 50'li ve 60'lı yıllarda
dönemin en büyük kabare gösterisi bir grup trans kadından oluşuyordu.
Evet.
Madame Arthur,
hâlâ burada, her şeyin başladığı yer.
Evet.
Burası gerçekten travesti kabarelerinin
olduğu orijinal yer.
Burası Carrousel'den
çok farklı bir yerdi çünkü...
Biraz daha düşük bütçeliydi.
Bir nevi. Evet.
Çok turistik olmadığını düşünüyorum. Gerçekten yerel halk içindi.
İlginç olan şu ki, insanlar burayı keşfetmeye başladığında,
dünyanın dört bir yanından kızlar
buraya gelmeye başladı çünkü günlük hayatlarını
kadın olarak yaşamanın
mümkün olduğunu fark ettiler.
Gerçekten daha önce hiç kimsenin görmediği bir şeydi.
Le Carrousel sanatçıları arasında,
şarkı söylemeyi ya da dans etmeyi öğrenmiş olan çok az kişi vardı.
Vardı ama nadirdi.
Bu yüzden başladığımda beni Madame Arthur'da başlattılar.
1959 yılında Paris'e taşındım.
Yani, tabir yerindeyse, travestiler için
sadece iki yer vardı, anlatabildim mi?
İkisinin de sahibi aynıydı. Ben Madame Arthur'daydım.
"Kendime bir yıl veriyorum; ya yıldız olacağım
ya da otel işine geri döneceğim." dedim.
Yedi ay sonra bir gün,
mekânın sahibi Bay Marcel geldi ve
"Yarından itibaren
Le Carrousel'de çalışacaksın" dedi.
Drag'e bürünüp
gece kulüplerinde çalışmaya başladın, değil mi?
Drag'e bürünmek dersen Fransa'nın en büyük gece kulübü olan
Carrousel'dekiler sana oldukça kızar.
Çok büyük bir sanattı.
Ama bir bakıma drag gösterisi yaptınız?
Evet, evet. 1956 yılında,
o zamanlar, tüm dünyadaki en harika ve en ünlü kulüptü.
Bunun biraz yoz bir şey olduğunu ya da kendine tam olarak
dürüst davranmadığını hissettin mi hiç?
Kesinlikle hiçbir yozluk yoktu, eğer gelmiş olsaydın,
genç adam, bize gelmeye gücün yetseydi,
sen de bunun yozluk olmadığını anlardın.
Hayır, Fransa'nın en pahalı gece kulübüydü.
Le Carrousel'de,
gösterileri başlatan kişi
Coccinelle olurdu.
İkinci olarak Capucine çıkardı.
Sonra...
Üçüncü kimdi?
Hatırlamıyorum. Üçüncü bendim.
Üçüncü bendim. Evet.
Herkes kendinin en güzel olduğuna inanıyordu.
Coccinelle en güzelin kendi olduğunu,
Capucine de kendi olduğunu düşünüyordu.
April en güzel olduğunu düşünüyordu, herkes öyleydi.
Sorun değildi, bunu yapmamız gerekiyordu, bu bizi teşvik ediyordu.
Bunu seviyorduk, bizim için mutluluktu.
İnsanlar bu gösterileri izlediklerinde gözlerine inanamıyorlardı.
"Bu bir adam olamaz" diyorlardı.
Bu imkânsız.
Coccinelle’in göğüslerini gördüğünüzde,
yani iki bazuka gibilerdi.
Yani olağanüstü.
Coccinelle hormon tedavisine başlamıştı bile.
Ama bize adının ne olduğunu söylemek istemedi.
Bizim için sadece bir kelimeydi. Başka bir şey değil.
Neden söylemek istemediğini merak ediyorduk.
Capucine bana,
"O sadece onda olsun istiyor ama biz de kendimize alacağız." demişti.
Bir gün bir restorandaydık, Coccinelle çantasını taşıyordu
ve o konuşurken Capucine çantasını açtı.
Orocyclineleri gördü,
"İşte burada! Adını biliyorum, bunlar Orocycline." dedi.
Daha sonra eczaneye gittik.
Hormon ilacı satın aldık, reçeteye ihtiyacımız yoktu.
Kolaydı.
O sayede o hormonlardan istediğimiz kadar
almaya başladık.
April Ashley’nin hayatına dair anlatılardan yorumlamalar
Carrousel’deki ilk yıllarım, heyecan ve keşif dolu
olağanüstü bir dönemdi.
1958’de, Güney Fransa’dan genç bir ressam olan Alain Tap,
Peki d’Oslo sahne adıyla
Carrousel’de sahne almaya
başladı.
Peki, sanat öğrencisiyken
sokakta turistlere güzel küçük kartpostallar çizerek
geçimini sağlıyordu.
Performansı o kadar hoş değildi.
Onu sahneden inip sanatına devam etmesi için cesaretlendirdim.
Ama faydası olmadı.
Peki sahnede olmayı çok severdi,
bu yüzden yıllar sonra içimizden en ünlüsü olup
Avrupa Disko Kraliçesi Amanda Lear olarak tanınması
hiç şaşırtıcı olmadı.
Peki d'Oslo?
Evet, Peki'yle tanıştım,
ama onu pek iyi tanıyamadım.
Peki d’Oslo hakkında o kadar çok söylenti var ki, önce yalanlanıyorlar,
sonra doğruluyorlar.
Her şey o kadar yapay ki, bilmiyorum.
Amanda, insanlar seni araştırdığında
Carrousel adında bir Paris kulübüyle bağlantılı olduğunu görüyorlar.
Evet, hiç oraya gitmedim. Hayatımda hiç oraya gitmedim.
Kapısından bile geçmedim.
İnternette, senin Carrousel’in
en güzel şov kızlarından biri olduğun yazıyor.
-Kimmiş? -Sen!
Ben mi?
Oraya hiç gitmedim.
-Ama Salvador Dali gitti... -Evet.
Hiç gitmedim. Hayır.
Amanda’yla tanıştım çünkü ben Madame Arthur’dayken onun
Le Carrousel’de çalıştığını biliyordum.
Her gün, Madame Arthur’dan
yaklaşık 20 metre uzaklıkta olan küçük bir restoranda
birbirimize rastlardık.
Amanda Lear bir erkek olarak gelirdi.
Bu restoranda bir masa vardı
ve bir adamın yüzünü çiziyordu, sonra bir başka adamın,
sonra bir başka adamın yüzünü ama çok iyi çiziyordu!
Amanda o zamanlar Peki'ydi.
Bana gelip, seninle yaşamak istiyorum,
senin gibi bir hanımefendi olmak istiyorum demişti.
Ben de, tamam, otelime taşınabilirsin, demiştim.
Aradaki farkı ben ödeyecektim,
çünkü o benim kadar para kazanmıyordu.
Biz de öylece yolumuza devam ettik.
Peki'ye çok düşkün olmaya başladım.
Birlikte çok eğleniyorduk.
Zeki bir kadındı, mizah anlayışı da çok iyiydi.
Kendi ailemin yokluğunda
benim için çok anlamlı olan küçük bir kız kardeş oldu.
Olağanüstü bir güzelliğe kavuşurken
ona akıl hocalığı yapmaya devam ettim.
Paris'e gelen her sinema yıldızının, Fransa'nın en gösterişli
yeri olan Carrousel'e gitmesi gerekiyordu.
Josephine Baker, Elvis Presley gibi insanlarla
çok güzel arkadaşlıklar kurduk. Bana şampanya göndermişlerdi.
Juliette Greco, Edith Piaf... Hepsi de olağanüstü yıldızlar.
Ve Dali, Carrousel'e geldi..
Salvador Dali'nin travestilere, transseksüellere karşı bir zaafı vardı.
Bana şöyle bir baktı ve "Onu çizmeliyim" dedi.
Ama tabii ki, bilirsin, çok utangaçtım.
Peki'yle Dali'yi tanıştırdığımda mükemmel ikili olacaklarını biliyordum.
Amanda onun en büyük ilham perilerinden biri oldu.
Dali de onun en büyük öğretmeni oldu.
Le Carrousel'de çok fazla rekabet vardı,
ama aynı zamanda çok fazla arkadaşlık da vardı.
Le Carrousel'in sahne arkası harikaydı.
Evimdeymişim gibi hissederdim. Kendi kendimizeydik.
Oradan ayrıldık mı sevilmezdik.
Biz, nasıl diyeyim,
bir bakıma tehlikedeydik.
Bir bakıma gettodaydık.
Bu yüzden bir gettoda bulabileceğin türden bir dayanışmamız vardı.
Fransa teoride çok liberal olsa da,
kültür oldukça muhafazakâr olabiliyor
ve insanlar da oldukça muhafazakâr davranabiliyor.
O dönemde transların çok zor bir hayatı vardı,
ve çok uzun bir süre yasal değildi.
Paris’te, 1904 yılında çıkarılmış bir polis kararnamesi vardı
ve bu kararname erkeklerin kadın kıyafetleri giymesini yasaklıyordu.
Karnaval dönemi hariç yasaklanmıştı.
Kesin bir yasak vardı.
İster sanatçı, ister fahişe olsun, polis peşine düşerdi.
Sokakta kadınsı kıyafetli birini görseler tutuklanır,
polis karakoluna götürülürlerdi.
Kamuoyuna karşı davranışlarından,
ahlaksızlıklarından falan para cezası alırlardı.
Tam olarak bilmiyorum.
Gerçekten çok zordu.
Yavaş yavaş, doğal olarak sayımız arttı.
O kadar çoktular ki hepsini Le Carrousel'e
veya Madame Arthur'a götüremedik, ve bazıları fuhşa yöneldi.
Kimse onlara iş vermiyordu.
Erkeksi bir medeni statüyle bu imkânsızdı.
Kimisi bunu zevkle yaptı, kimisi iğrenerek yaptı
ama yaptılar çünkü hayatta kalmak zorundaydılar.
Carrousel’deki herkes, ne kadar ince bir çizgide yaşadığının
fazlasıyla farkındaydı;
tek bir hatalı adımla kendilerini sokakta,
birkaç kuruş için bedenini satarken bulabileceklerini biliyorlardı.
Paris’ten gelen Bay Giacomo Parre,
33 yıl önce Paris’te doğdu.
Bay George Jamieson bir İngiliz vatandaşı.
Trenin kalkmasını bekleyen iki yakışıklı genç adam,
bazı kişisel eşyalar almak için
istasyon dükkânları arasında dolaştılar.
Bu dönemde birçok erken dönem transseksüelin amacı
topluma uyum sağlamaktı.
Ancak Carrousel kızları için durum farklıydı;
onlar tanınmış ve ünlü performans sanatçılarıydı.
Mesele şu ki, o şöhrete olan yakınlık
tamamen trans olmalarına dayanıyordu.
Peki d'Oslo şehrimizde sahne alacağını doğruladı.
Daha ileri gidebilmek için trans olamazdın.
Ama eğer yaklaşık bin frank biriktirebilirsen,
cinsiyet değişimi ameliyatı için Kazablanka’ya uçabilirdin.
Sonra şehri terk edip başka bir yere gitmek
ve kendini yeni bir insan olarak baştan yaratmak oldukça kolaydı.
Belki o zaman bir işin, kocan olabilir
ya da sokaklarda
tutuklanma korkusu olmadan yürüyebilme şansın olurdu.
Çünkü tabii ki polis seni tutuklayıp soyarsa,
seni üzerine tutuklayabilecekleri bir şüphe olmazdı.
Kendime bir söz vermiştim,
25 yaşıma geldiğimde, eğer operasyonu olamazsam
zaten yaşamak istemediğimi kendime söylemiştim
çünkü o yarım dünyada yaşamayı istemiyordum.
Bu sırada Christine Jorgensen bunu başarmıştı.
ESKİ ASKER, SARIŞIN GÜZELE DÖNÜŞTÜ
İşte o zaman bunu yapmanın mümkün olduğunu anlıyorsunuz.
Yani, bunu yapabileceğimi öğrendiğim an, Coccinelle’in operasyonunu yapan
Dr. Burou’yu görmek amacıyla
Kazablanka'ya gidebilmek için elimdeki her kuruşu biriktirmeye başladım.
Coccinelle çok yaramazdı, bana adresi vermezdi
ama onun en iyi arkadaşı Kiki Moustic...
İtalya'da turnedeydik.
Bir akşam, tam çıkarken,
gösteri bitmişti ve hepimiz giyinip çıkıyorduk.
Kiki yanıma geldi
ve "Sanırım April, aradığın şey bu," dedi.
Bana küçük bir kağıt parçası verdi.
Ve o, Fas’ın Kazablanka şehrindeki
Clinique du Parc’ta Dr. Burou’nun adresiydi.
Hemen Dr. Burou'ya yazdım ve o da,
"Ne zaman istersen gel" dedi.
Ben de gittim.
Peki ve Carrousel topluluğundan bazıları,
beni havaalanından uğurlamakta ısrar etti.
Ameliyat için Fas'a gitmek çok büyük bir riskti.
Bunu çok az kişi başarmıştı.
Hepsi bir daha asla dönemeyeceğim konusunda endişeliydiler,
hatta beni vazgeçirmeye bile çalıştılar.
Gözyaşlarıyla ayrıldık.
KAZABLANKA
Dr. Burou beni gördüğünde, “Sen erkek misin?” dedi.
Çok şaşırtıcı, dedi.
Ne zaman ameliyat olmak istediğimi sordu.
En kısa zamanda, dedim.
Bu gece kliniğe giriş yap,
yarın seni ameliyat edelim, dedi.
Bu kadar kolay ve hızlı gerçekleşti.
Benim için asıl dönüm noktası 1960'ta bir gündü,
12 Mayıs günüydü.
Kadın olduğum ilk gündü.
İşte o gün yaratıldım.
O gün benim için hayatımın en önemli günüydü.
Birini etkileyecekseniz, onu kendinizle etkileyin.
Kendinize karşı dürüst olun, muhteşem olacaksınız.
Etiketlere bağımlı kalırsanız çöp olursunuz.
Annem Doğuluydu, elmacık kemiklerimden de anlayabilirsin.
Bilirsin, ben... O, oralıydı.
Doğulu insanlarda kaderlerine razı olma gibi
garip bir eğilim var.
Bu tavır. Buna dayanamıyorum. Neden?
Kaderini daha iyi hâle getirebileceksen,
neden razı olmak zorundasın ki?
Kaderini kendin çizmekte tamamen özgürsün.
Ben bunu fark ettim.
Oyuncu mu, şarkıcı mı,
dansçı mı olmak istediğimden emin değildim.
Dans etmeyi severim, dansçı olabilirdim.
Tek bildiğim, birisi olmak istediğimdi, bilirsin ya?
Annem fakir bir kadındı.
Mutlu değildi, kocası onu terk etmişti.
Ben onun gibi perişan olmak istemiyorum dedim.
Hayatımın başarılı olmasını istiyorum.
16 yaşımda ailemden ayrıldım.
Çünkü sanat okuluna girmek istiyordum
ve onları bir daha hiç görmedim.
Resim yapmayı sevdiğim için sanat okuluna gittim.
Bilirsin, Paris'te yaşıyordum
ve o zamanlar inanılmaz zayıftım.
Bir öğleden sonra, küçük bir kadınla karşılaştım ve bana,
"Model olmak ister misin?" diye sordu.
Şaka mı yapıyorsun, dedim.
Model değilim. Sanat okulunda okuyorum.
Evet ama sen çok uzunsun, zayıfsın ve elmacık kemiklerin var, dedi.
İyi bir model olabilirsin. Hiçbir fikrim yok, dedim.
Makyaj yapmayı falan bilmiyordum.
Aslında kendimi oldukça çirkin buluyordum.
Çok karmaşıktım. Saçlarım çok düzdü.
Neyse,
o kadın benim model olmama yardımcı oldu.
Bir gün aniden güzelleştim.
Aman tanrım, inanamıyorum, başardım, dedim.
İnsanlar bana poz vermem için iyi paralar ödüyorlardı.
İnanamıyordum.
Bana orada oturup bir fotoğrafta gülümsemem için mi para ödüyorsun?
Ben de vay canına, bu harika, dedim.
Böylece modaya, imaja, ışığa,
fotoğrafçılığa yavaş yavaş girmeye başladım.
Ben de, 'Bu çok heyecan verici,' diye düşündüm.
Ünlü olmak istiyor muydun?
Ünlü olmak değil bu.
Aslında... Özel biri olmak.
Önemli olduğunu düşünüyorum.
1960 yılında İngiltere'ye geri döndüm.
Bilirsin, kim olduğumu saklamaya çalışmadım.
Eğer insanlar bana,
Seni bir yerden tanımıyor muyum?” dediğinde...
"Seni Paris'te görmedim mi?"
Ben de evet, elbette öyle derdim.
Yani hiçbir şeyi saklamaya çalışmıyordum.
Uzun boylu olduğum için Vogue dergisi beni iç çamaşırı kategorisinde
favori model olarak seçti.
İç çamaşırını gösterirken biraz daha dolgun olmanı istiyorlardı.
Ama harika,
harika kız arkadaşlar edindim ve sonrasında çok eğlendik.
Ama sabah dörde kadar içip,
altıda kalkıp işe hazır
ve harika görünerek
orada olabilmeme şaşıyorlardı.
Yani gerçekten oldukça sıra dışı bir dönemdi.
Çok güzeldi. Her anının tadını çıkardım.
Sanırım içten içe,
bir şeylerin olmasına çok az bir zaman kaldığını biliyordum.
Tabii ki, bir pazar öğleden sonrasında
aniden kapım çaldı
ve kapının dışında basın vardı,
"Kim olduğunu biliyoruz, bizi içeri alman gerekiyor" diyorlardı.
"Hayır, bu daireye girmiyorsunuz." dedim.
Eğer gitmezseniz polisi arayacağım, dedim.
'ONUN' SIRRI ORTAYA ÇIKTI
Ve tabii ki, bu duyulduğu an
menajerime gittim.
Bana sadece şunu söyledi:
"April, tatlım, bu ülkede bir daha asla iş bulamayacaksın."
Elindeki her iş iptal oldu.
Ürünlerinin bir transseksüelle ilişkilendirilmesini istemiyorlardı.
Böyle ilişkinin kesilmesi,
altı ay önceden
ayarlanmış her işin
bir anda iptal edilmesi
gerçekten olağanüstüydü.
Bugüne kadar bir daha hiç
başka bir iş teklifi almadım.
Oldukça dikkat çekici bir mini etek. Biraz üşümüyor musun?
Hayır, soğuk mesele değil.
Gerçekten üşümüş hissetmiyorum
çünkü çorap ve bot giyiyorum.
Londra'da yaşayan bir modeldim.
Maalesef bugünün modelleri gibi değildi.
Yani bugün, onlara milyonlarca dolar ödeniyor.
Çok paramız yoktu.
Ama yine de orada kaldım
ve gerçekten de, ne bileyim,
Londra sahnesinin bir parçasıydım.
Olay orada oluyordu, annemin yaşadığı
Fransa'nın güneyinde değil.
King's Road vardı,
tüm bu hareket vardı, bir devrimdi,
The Beatles, Rolling Stones vardı.
Londra'da yaşamak çok heyecan vericiydi.
Londra, 60’lara gelindiğinde tam anlamıyla canlı bir yerdi
ve Peki, Carrousel zamanında dendiği gibi “Kedicik Operasyonu”nundan sonra
o dönemde ortaya çıktı.
Ayrıntıları konuşmaktan kaçınıyordu,
çünkü hayata yeniden başlama konusunda istekliydi.
VİZONUMU NASIL KAYBETTİM
Peki'nin yeni hayatının pek de onurlu bir başlangıcı olmamıştı.
Raymond's Revue Bar'da yaptığı
kırbaç ve deri gösterisiyle erkeklerin ilgisini çekmenin tadını çıkarırken,
böyle bir mesleğin pasaport ofisinde onu pek de sevimli kılmayacağını biliyordum.
Adını Amanda olarak değiştirdi,
ve bildiğim en kolay yoldan,
evlilik yoluyla İngiliz pasaportunu almaya koyulduk.
Notting Hill'deki bir bara girdiğimizde,
barda oturan sıradan birini gördük;
bu kişinin daha sonra Bay Lear olduğunu öğrendik.
Amanda ile evlenmesi için ona 50 sterlin teklif ettim
ve sonraki cumartesi Chelsea'nin eski belediye binasına
nikâh kıymak üzere yola çıktık.
NÜFUS DAİRESİ'NDE EVLENDİ
Yani onunla bir barda tanıştın
ve sonra...
-Evet -Adı neydi?
Paul, sanırım. Değil mi? Emin değilim.
Sanırım Paul'du. Evet.
Canım, 60 sene kadar öncesinden bahsediyoruz.
Çok uzun zaman oldu.
-Yani soyadını aldın? -Evet.
Daha önceki adın neydi?
Unuttum.
-Öncesi yoktu. -Hayır. Unuttum.
Anne ve babanızın soyadı neydi?
-Ailemin neyi? -Soyadı.
Soy ismi.
Soyadları benimkiyle aynıydı.
Akıllıca.
Yeni Amanda Lear olarak, sosyal statü açısından yükselmeyi bilen
dikkat çekmeyi başaran kurnaz biri oldu.
Zamanla hırsı her şeyin önüne geçmeye başladı
ve ondan yalnızca kendini kaybolmuş hissettiğinde,
tutunacak bir liman ararken haber alır oldum.
Anita Pallenberg benim arkadaşımdı. Benimle birlikte modellik yapıyordu.
Aynı model ajansındaydık. Hepimiz birbirimizi tanıyorduk.
Aynı çevredeydik; The Rolling Stones,
Anita Pallenberg, Keith Richards, Brian Jones... hepimiz arkadaştık.
Brian Jones,
geceleri çok fazla uyku hapı aldığından
gündüzleri de
"speed" dediğimiz
amfetaminleri alıyordu.
Bana çantamda taşımam için haplarını verirdi.
Londra'daki King's Road üzerindeki o küçük dükkândayken,
dükkâna polis baskın yaptı.
Peki d'Oslo tutuklandı... Tehlikeli bir uyuşturucuyla yakalandı...
...Amanda Lear adına ceza kesildi.
Tabii ki üzerimde o hapları buldular.
Brian Jones bana, "Senin olduğunu söyle" dedi.
Pekâlâ. Onlar benim dedim.
Ben de arandım, polis karakoluna götürüldüm.
Tehlikeli uyuşturucu madde
bulundurmak suçundan yargılandım.
Büyük bir kâbustu.
"Tanrım, ben neye bulaşıyorum?" dedim.
Peki d'Oslo dün uyuşturucu suçlamasını kabul etti.
Brian Jones, "Endişelenme, sana iyi bir avukat bulacağım," dedi.
Beni Rolls-Royce'uyla
mahkemeye götürdü.
Peki d'Oslo dün uyuşturucu suçlamasıyla mahkemeye çıktı.
Gerçek adıyla, Amanda Lear olarak suçlandı.
Ama neyse ki, sonunda herhangi bir suçlama olmadı,
doktor bu hapların kilo vermek için reçeteyle verildiğini söyledi.
Ama yani
çok zor bir andı.
Tüm bu uyuşturucu durumu.
İşte mahkemeye giderken ben.
Bu avukat ve diğeri de şoför.
Güzel mini etek.
İnce bacaklarım vardı. Aman tanrım, çok inceymiş.
İşte burada
Marlborough Court'a gidiyoruz.
Amanda'nın anlattığına göre Brian Jones onu kefaletle kurtardı.
Gerçek şu ki, kefaleti ödeyen, mahkemeye eşlik eden
ve onun adına tanıklık eden bendim.
Yasal olarak kadın olan April Ashley...
Model Amanda Lear'ın kefaletle
serbest kalabilmesi için 100 sterlin kefil oldu.
Birinin hikâyesinden çıkarılmak ilginç bir şey.
Peki d'Oslo’yu nasıl yarattınız?
-Kimi nasıl yarattım? -Peki?
-Peki kim? -Peki d'Oslo.
O kim?
Amanda.
Ah, Peki. Anladım, anlayamamıştım.
Ah, evet. O. Ama o ben değilim.
Bazen bana benziyor ama o ben değilim.
Gerçekten ben değilim.
Bu baştan beri tamamen bir yanlış anlama.
Ama tutuklama fotoğrafında yazan isim Peki d'Oslo.
Doğru, insanlar hâlâ "Bu sensin" demeye devam ediyor.
Hayır, değilim diyorum.
Bak, o ben değilim. Aynı kişi değil.
Tarihler uyuşmuyor.
Şu anda 95 yaşında olmalı.
O ben değilim.
Ama umurumda değil, tamam mı?
Ne düşünüyorsan düşün. Ne istiyorsan düşün.
Umurumda değil.
Hayatımı hiç değiştirmiyor.
Şu fotoğraflara bakabilir miyiz?
Bu ben değilim.
-Şunu mu demek istiyorsun? -Hayır.
O ben değilim. Hayır, hayır, o ben değilim bebeğim.
Bu ben değilim. Bu da ben değilim, bu da, bu da.
Bu benim. Salvador Dali ile birlikte, Maxim'de dışarı çıkıyoruz.
Bu ben değilim, bu da değil.
Bu da ben değil.
Amanda, bu sana çok benziyor.
Bu ben değilim. Bu ben değilim.
Bu kesinlikle ben değilim.
Yani sen Peki değilsin?
Hayır canım.
Ben Amanda'yım.
Meğerse Peki denen,
çok güzel resim çizen
ve benzeri şeyleri yapan çocuk
zamanla değişmiş.
Bir keresinde onu görmeye Fransa'ya gitmiştim,
çünkü o benim arkadaşımdı.
Yanına gidip selamlaştığımda bana,
"Seni tanımıyorum." dedi.
"Ne demek beni tanımıyorsun?"
"Hayır, seni tanımıyorum."
"Rahat bırak beni."
Böyle oldu.
Tanıdığı herkese bunu yaptığı ortaya çıktı,
hem de hep,
çünkü cinsiyetini değiştirdiğini
kimseye söylememişti.
Sadece budalalar gerçeği söyler.
-Sadece nasıl insanlar? -Budala. Budala insanlar.
Sadece aptallar gerçeği söyler.
Çünkü ben çok zeki bir insanım, asla gerçeği söylemem.
Asla gerçeği söylemez misin?
Salvador Dali'yle tanıştığım için hayatım değişti.
Bir akşam Paris'te modellik yapıyordum.
Moda Haftası'ydı.
Paco Rabanne adında deli bir stilistin modelliğini yapıyordum.
Bence modern insan metali çok seviyor.
Amanda'nın Paco Rabanne elbisesini
göstermek için biraz dönmesini sağlayabilir miyiz?
Yani Paco Rabanne'nin kıyafetini.
Paco Rabanne sadece metal kullanırdı.
Tamamen metalden yapılmış elbiseler tasarlıyordu.
Ağırlardı. Gerçekten 30 kilo falandı.
Elbiseyi taşıman gerekiyor.
Gösteriden sonra bir restorana gittik,
orada büyük ressam Salvador Dali vardı.
Orada oturuyordu.
Etrafı bir nevi bir insan güruhuyla sarılmıştı.
Ah, sen büyük bir ustasın. Çok harikasın.
İzlemesi iğrençti.
Paco Rabanne beni Salvador Dali ile tanıştırdı.
Amanda'yla tanışmanı istiyorum, dedi.
En sevdiğim modelim.
Salvador Dali bana ve elmacık kemiklerime baktı.
Tabii ki çok zayıftım,
"Vay canına, gördüğüm en güzel kafatasına sahipsin." dedi.
Kafatası, ben, kafatası? Şok olmuştum.
Aman tanrım, bu adam bana hakaret ediyor.
Ben sadece bir model değilim, dedim.
Aslında ben de sizin gibi bir ressamım.
Eğer arkadaşım olarak kalmak istiyorsan
sakın bana resimlerini gösterme, dedi.
Kötü bir başlangıçtı.
Bir daha bu adamı görmeyeceğim dedim. Hepsi bu.
Ertesi gün beni aradı
ve onunla yemek yemek isteyip istemeyeceğimi sordu.
Ben de tamam dedim, Öğle yemeğine gelirim.
Birdenbire yalnız kaldı.
Etrafında bir sürü fotoğrafçı ve modelden oluşan bir kalabalık yoktu,
tamamen tek başınaydı.
O büyüleyiciydi. Çok tatlıydı.
Komikti. İnanılmazdı.
Yani âşık oldum, açıkçası çünkü kimse...
Daha önce hiç kimse bana onun kadar nazik davranmamıştı.
Çok zekiydi.
Salvador Dali bir süperstardı, değil mi?
Bütün dünya onu tanıyordu
ve o da tam bir pop yıldızı gibi davranıyordu.
Ben de onu izliyordum
ve aslında bu, nasıl ünlü olunur dersine gitmek gibiydi.
Onun nasıl davrandığını izlerdin.
Etrafta bir kameraman, bir fotoğrafçı, bir gazeteci
olduğu anda tamam,
bir oyun sergiliyordu. Dali oluyordu.
İnsanların kendisinden beklediği şeyi yapıyordu.
Yani hepsi bir oyundu.
Şöhret bir oyundur
ama insanlara beklentilerini verirsin.
Ondan çok şey öğreniyordum.
Çevresinde eksantrik, tuhaf
ya da görsel olarak biraz dikkat çekici
insanların olmasını severdi.
Veya, Amanda Lear'inn durumunda,
onların anlamı yüzünden
etkileyici insanlar.
Kendisinin travestiler ve transseksüellerle
çevrili olması
onu aykırı, göz alıcı bir figür hâline getirdi.
Bunu istiyordu. O enerjiyi istiyordu.
Bu yüzden New York'ta Candy Darling'le
ve Londra'da Amanda Lear'la takılıyordu.
Bu, Ingres Angelica'nın
ünlü tablosunun
bir kopyasıdır.
Hippi dönemi başladığında çılgına döndü,
çünkü hippiler onun sevdiği her şeyin özüdür:
Uzun saçlar, dökümlü elbiseler, oğlan kızlar.
Kimin kim olduğunu söylemek çok zordu. Bütün bunlar hoşuna gidiyordu.
Onunla aranda romantik bir şeyler var mıydı?
Tutku vardı.
Bana tutkulu bir şekilde âşık olmuştu.
Ama öyle değildi... Bir gizli ilişki değildi.
İnsanlar bunun seks içerdiğini düşünebilir.
Öyle bir şey değildi.
Çok sanatsal bir aşktı, sanatında çok yüce bir şeydi.
Bana farklı bakıyordu, elimi tutuyordu.
Bazen ona bakıyordum ve diyordum ki, o benim sadece sevgilim değil.
Bir nevi kardeşim sayılır.
O bir nevi... Bir guru, belki de bir öğretmen.
Biraz da, her şeyden birazdı.
Lord Rowallan'ın varisi olan
Sayın Arthur Corbett ile tanıştım
ve bana âşık oldu.
Birkaç ay sonra, tabiri caizse,
ben ifşa olmuştum
ve o da karısını ve çocuklarını bırakıp
İspanya'da gece kulübü açmaya karar vermişti.
O da bana, "Tamam, gel İspanya'da benimle çalış" dedi.
İngiltere'de çalışamayacağımı biliyordum,
Arthur'la İspanya'ya gittim.
Onu ilk tanıdığımda, çok sevmiştim.
Çok eğleniyorduk.
Her zaman ona âşık olmadığımı söylesem de, buna inanmazdı.
Ben seni ikimize yetecek kadar seviyorum, derdi.
Sonunda Cebelitarık'ta evlendik.
Ona dedim ki, evlenmemiz yasal mı?
Çünkü emin değildim.
Avukat,
"Tabii ki, Bayan Ashley'nin kadın pasaportu olduğu sürece," dedi.
Böylece Arthur her şeyi ayarladı.
Hayır, benim hiçbir alakam yoktu.
Ben sadece oraya gittim.
Evlilik inanılmaz zordu.
Arthur çok sinirliydi ve tamamen deliydi.
Travestiymiş, ben de bilmiyordum.
Birbirimizi tanıdıkça
içindeki kadın daha çok ortaya çıktı.
Erkekken
bana asılan herkese karşı çok kıskançtı.
Birçok insan da asılırdı tabii.
Ama içindeki kadın ortaya çıkınca,
beni deli gibi kıskanmaya başladı,
tam bir kâbus gibiydi.
Sana hiç âşık olmadığımı biliyorsun
ama şimdi artık
seni sevmediğimi bile düşünmüyorum, dedim.
14 gün sonra onu terk ettim.
Artık dayanamıyordum.
Böylece boşanma davasına kadar,
yani yedi yıl sonrasına kadar
böyle oldu.
Bu sırada İngiltere'de yaşamaya gittim
ve Arthur'un hâlâ
İspanya'daki evimde yaşıyor olmasından
ve kirayı ödememesinden bıkmıştım.
Avukatıma gittim,
bana bu evi o verdi
ama ben döşemek için binlerce sterlin harcadım, dedim.
Sonra Arthur karşı dava açtı.
O zaman 1968 yılında boşanma başladı.
Koca diyor ki: Karım bir erkekti
Mahkemeye çıktığımız ikinci gün
ekibime dedim ki, biz bu davayı kaybettik.
Hâkim bana soru yöneltirken bile
yüzüme bakmıyor.
Bana bakmıyor.
Baştan ayağa muayene olmam gerektiğine karar verdiler.
Arthur'un tarafının hepsi
benimle birlikte hastaneye gelmişti.
Bütün kemiklerimin röntgenini çektiler.
Beynimin röntgenini çektiler.
Tabii ki, en önemlisi
"üç parmak testi" olarak adlandırılan şeydi,
yani vajinanıza
bir erkeği alıp alamayacağınızı görmek için.
Kalçalarınızın ve omuzlarınızın ölçümünü yapıyorlar.
Eğer mükemmel kadınsanız,
kalçalarınız ve omuzlarınız aynı genişliktedir.
Benimkilerin ikisi de 91'di,
Ama belimin 43 santim olduğunu söylemediler.
Bilirsin, o Scarlett O'Hara.
Yani, sadece “omuzları 91, kalçaları da 91”
dediklerinde öfkemin ne kadar büyük olduğunu tahmin edebilirsin.
Yani her türlü mide bulandırıcı küçük şey oluyordu.
Her gün mahkemeye gittiğimde basın oradaydı,
bu yüzden inanılmaz zordu.
Arthur Corbett benimle evlenirken ne yaptığını çok iyi biliyordu.
Hiçbir aldatmaca yoktu.
Yani benimle evlendiğinde
ne yaptığını bilmediği tamamen onun uydurmasıydı.
April Ashley olarak bilinen,
eski Ticaret Denizcisi George Jamieson'ın evliliği
bugün boşanma mahkemesinde geçersiz ilan edildi.
Hâkim, Lord Rowallan'ın varisi olan
kocası Arthur Corbett'e bir kararname verdi.
Hâkim, Bayan Ashley’nin biyolojik olarak erkek olduğunu belirtti
ve bunun, bir İngiliz hâkimin, bir bireyin cinsiyetine
karar vermesinin istenildiği ilk dava olduğunu söyledi.
Bayan Ashley, kararı saçmalık olarak nitelendirdi
ve temyize gideceğini söyledi.
April Ashley 'kadın değil' kararı verildi
Bu, tek bir trans kadın için
tek bir kayıp olabilirdi ama hayır.
İngiltere'de bu durum, tüm trans bireylerin
yasal cinsiyetlerini değiştirme hakkını kaybetmelerine
ve dolayısıyla 40 yıl boyunca
evlilik haklarını kaybetmelerine neden oldu.
'HER ZAMAN' ERKEK OLAN GELİN
Bu dönemde Birleşik Krallık'ta eşcinsel evlilik yasal değildi;
bu da hiçbir trans bireyin herhangi bir cinsiyetten
biriyle evlenemeyeceği anlamına geliyordu
çünkü bu eşcinsel evlilik olarak değerlendirilecekti.
CANAVAR DEĞİLİM
Ancak bir diğer trajik durum ise,
hukuki bir emsal olduğu için davayı kazanması gerektiğiydi.
O ve avukatı, karar okunmadan bir gece önce,
birkaç yıl önce
aristokrasiden bir trans erkek olan Sir Ewan Forbes’in
doğum belgesini yasal olarak değiştirdiği
başka bir dava olduğunu öğrendiler
ve bu bilgi sadece çok geç gelmekle kalmadı,
aynı zamanda Forbes aristokrasi üyesi olduğu için
dava dosyası mühürlenmişti,
dolayısıyla mahkemede kullanılamadı.
Böylece davayı kaybetti
ve tüm trans bireyler yasal geçiş haklarını kaybetti.
BAYAN ASHLEY BİR ERKEK
Etrafımdaki her şey çöküyordu.
Mahkemenin kararı
ve magazin basınının
kamuoyuna açık eleştirileri beni çok üzdü.
Vazgeçmek istemenin o umutsuz acısını bir kez daha hissettim.
Demirleyecek yeri olmayan, denizde çırpınan bir gemiydim.
Kaçacak bir yerim,
dönecek bir ailem
ve tahliye vanası yoktu.
Yalnızdım.
Ayna bize kendimizin bir yansımasını verir;
aslında bu, kamunun bizi gördüğü görüntüdür
fakat gerçekte biz olmayan bir görüntüdür.
Gerçek Amanda Lear, o geride.
Kimse onu tanımıyor, ben bile.
Çoğu zaman onu tanıdığımı sanıyorum.
"Hey, bunu yapmış olmam ilginç." diyorum.
Bu tüm dünya için bir muamma.
Benim, senin, hepimizin
aldatıcı bir imajı var.
Roxy Music'ten Bryan Ferry
beni modellik yaparken gördü
ve "Bir sonraki albüm kapağımızda bu kızı görmek istiyorum" dedi.
"Bir Hitchcock kızı olmanı istiyorum." dedi.
"Çok gizemli,
siyah deri giymiş, yüksek topuklu ayakkabılarla."
Benden tasmalı bir kara panter tutmamı istiyordu.
Bu ünlü Roxy Music kapağı sayesinde
David Bowie sonunda beni keşfetti.
Fotoğrafı görmüş,
kızı sevdim, tanışmak istiyorum, demiş.
Sen kimsin?
Daha iyisi, sen kendini tanıt.
Kendimi tanıtamıyorum çünkü kendim değilim, görüyorsun.
Neyse, anlatması çok uzun zaman alıyor.
-Daha iyi olur mu acaba? -Tamam.
"Tamam" derken neyi kastediyorsun? Bitirdim.
Çok iyi.
Kendimi açıklayamıyorum çünkü kendim değilim.
Bugün pek bir şey ifade etmiyor sanırım.
Öyle düşünmüyor musun?
Bilmem. Birçok kişi anlamadı.
Çünkü o David Bowie'ydi.
Bilirsin, garip olması gerekiyordu. Diyalog garipti.
Biraz, bir bilmece gibiydi.
Sanki... Bilmiyorum
Anlamını tam olarak bilmiyorum.
Performans meselesi.
Hayır, sadece David Bowie
her zaman farklı kişiliklerin, farklı maskelerin
ardına saklanıyordu.
Yani bütün fikir buydu.
Sen gerçekten kimsin?
David Bowie bana neden şarkı söylemediğimi sordu.
Şarkıcı değilim, dedim.
Ben bir modelim.
David Bowie de, "Hayır
ama geliştirmen gereken bir sesin var
ve bence sen şarkıcı olabilirsin" dedi.
Beni şan dersine gönderdi.
Menajeri Tony Defries benimle sözleşme imzaladı
ve birkaç yıl boyunca David Bowie'nin peşinden gittim.
Aramızda küçük bir kaçamak vardı.
Sanırım âşıktık.
Birkaç yılın ardından, hiçbir şey olmuyordu.
Bu yüzden huzursuz olmaya başladım
ve dedim ki,
ilk albümümü ne zaman çıkaracağım?
Bıktım, bir uçağa atladım,
Avrupa'ya geri uçtum ve Almanya'da,
Ariola adında bir Alman plak şirketi beni sözleşmeye bağladı.
Bana yedi yıllık bir sözleşme verdiler.
Tamam, sesini beğendik, seni beğendik
ama disko yapmalısın, dediler.
Böylece ilk kaydımızı yaptık.
I Am A Photograph, ilk albüm.
Aynen, aynen.
David Bowie fotoğrafa aşık olduğu için
ilk albümüme I Am A Photograph adını verdim
gerçek bir insan değil.
İngiliz bir babanın
ve Moğol bir annenin çocuğu.
İşte Amanda Lear.
Eğer kavga istiyorsan
doğru yerdesin.
Sonunda yedi yıllık sözleşmemi imzaladım.
Tüm dünyada 28 milyon albüm sattım
ve para geldi.
O yıllarda sadece bir obje gibi,
bir şey gibi görüldüğüm zamanlara karşı
intikam alıyormuşum gibi hissettim.
"Sen sadece güzel bir kızsın, bir modelsin."
Bu çok sinir bozucuydu.
Artık müziğim aracılığıyla insanlarla iletişim kurabiliyorum.
Bu benim intikamım.
Bu yüzden ikinci albümüme Sweet Revenge adını verdim.
Bunu bir hikâye hâline getirmeye karar verdim.
Böylece ilk parçadan ikinci parçaya,
üçüncü parçaya kadar
devam ediyordu ve hikâye Faust'un hikâyesiydi.
Şeytan, Faust'a ün, şan, her şeyi, güzelliği vaat etti.
Karşılığında ruhunu almayı teklif etti
ve Faust imzaladı.
Düşündüm ki, bu iyi bir hikâye,
hadi bunu eğlence dünyasına uyarlayalım.
Diyelim ki bu kız dünya çapında ünlü olmak istiyor
ve ünlü olabilmek için
ruhunu şeytana satmaya hazır.
Bu yüzden Follow Me adlı şarkıyı yazdım.
Aslında tüm fikir, şeytanın bu kıza şöyle demesiydi:
"Beni takip et, beni takip et.
İstediğin her şeyi sana vereceğim.
Zengin olacaksın, ünlü olacaksın."
Bunun otobiyografik olduğunu söyledin.
Sen
ruhunu satmış gibi hissettin mi? Ve ne şekilde?
Otobiyografik değil, hayır değil. Ben değilim.
Otobiyografik değil
çünkü ruhumu şeytana satmadım,
ama bazen şov dünyasında başarılı olduğunuzda,
kendinizden küçük bir parçayı
satmışsınız gibi bir hisse kapılıyorsunuz.
Ama yine de.
Follow Me en azından Avrupa'da büyük bir başarı yakaladı.
Avrupa'nın Disko Kraliçesi, Bayan Amanda Lear!
Amanda Lear!
-Amanda Lear! -Amanda Lear.
Hanımefendiler ve beyefendiler, Amanda Lear!
Amanda Lear, dünya listelerinde
bir numaraya yükseliyorsun.
Bir sürü lakap kazanıyorsun.
Sana Rock'ın Marlene Dietrich'i,
Disko'nun Beyaz Kraliçesi diyorlar.
Amanda Lear'ın müziğini tanımlayan bir kelime var.
Disko müzik.
Ritmik,
agresif, şehvetli.
Disko müziği çok taze. Canlı.
Grace Jones, Amanda Lear,
Donna Summer, evet.
Bunun bu yeni ve taze grup için çok iyi olduğunu düşünüyorum.
Amanda gece kulübü sahnesinde büyük bir başarıya imza attı,
bir sürü plak sattı
ve '77'nin seks sembolü oldu.
'KAYITLARIM ÇÖP CANIM'
DEDİ AMANDA LEAR
BARİTONUN BİRAZ ALTI SESİYLE
'AMA BENİM MUAZZAM BİR ALBENİM VAR'
Şarkıcı seks sembolü Amanda bir zamanlar Maurizio'ydu.
LEAR: KRALİÇE Mİ KRAL MI?
BU CESUR KIZ ERKEK Mİ?
Peki insanların hayatın hakkında ne bilmesini istersin?
Neyle gurur duyuyorsun?
Şunu söylemeliyim ki;
biyografimde okuduğunuz neredeyse her şeyin
yanlış olduğunu söylemem gerekiyor.
Sanırım bir pislik bunu bir tanıtım olsun diye bulup çıkardı.
Benim bir erkek olduğuma inanan herkes
açıkça aptaldır.
Erkek olman konusunda bir gerçek var.
Adın John'du ama o değil miydin?
-John mu? -Değil mi? Öyle okudum.
Hayır. Cinsiyetimin değiştirildiğine dair
kesinlikle hiçbir gerçek yok.
Asla cinsiyetimi değiştirmedim.
Cinsiyetimi değiştirmek istemiyorum. Cinsiyetimi seviyorum.
Cinsiyetimi neden değiştirmem gerektiğini anlamıyorum...
Şu anda bunun için bir sebep göremiyorum.
Bazı insanlar erkek olduğumu düşünebilir
ama...
Erkek gibi göründüğümü düşünmüyorum.
Artık değil, ama transseksüel kelimesi
senin için ne ifade ediyor?
Hayatınızda bir rolü var mı
yoksa pek sevmediğiniz,
konuşmak istemediğiniz bir şey mi? Soru bu.
Sadece bildiğim şeyleri konuşabiliyorum.
Transseksüeller hakkında bir bilgim yok.
Neden diye düşünüyorum... Öncesinde konuya karar verdik.
Şimdi diyorsun ki, bu geçerli değil.
-Hayır. Geçerli değil değil. -Kandırılmış hissediyorum.
Sadece şey, bakın,
buraya geldim çünkü bir albüm yaptım
ve o albümü satmak istiyorum,
herkesin albümümü görmesini istiyorum.
Buraya transseksüeller adına kampanya yapmak için gelmedim
çünkü onlar bunu kendileri yapabilirler.
Bunun için üzgünüm. Ama eğer sempati duymamı istiyorsanız,
derinden sempati duyuyorum
çünkü dünyadaki herkesin mutlu olmasını istiyorum.
Skandal reklamlardan sıkıldım ve yoruldum.
Playboy dergisine çıplak poz vermek istemiyorum,
ne kadar çok para teklif etseler de.
10.000 mark.
Bilirsin, bu ucuz bir reklam.
Ah, evet. Tamam. Buna katılıyorum.
İnsanların beni, kim olduğumu sadece ne yaptığıma göre
yargılamasını istiyorum, anlıyor musun?
1976'da Alman televizyonunda yapılan bu röportajı hatırlıyor musunuz?
Almanya'ya geldiğimde, Almanca konuşmuyordum.
Bu yüzden benim için
televizyona çıkıp röportaj yapmak çok zordu.
Yani ilk röportajlarım, lansmana ilk başladığım zamanlardaydı.
Ne diyeceğimi bilemedim. Çok zordu.
Birinin ne dediği anlaşılmıyorsa
onlarla dalga geçmek kolaydır.
O dönem sizin için nasıl bir deneyimdi?
Çünkü bugün izlediğimde çok acı vericiydi.
Evet, acı verici. Çünkü tereddüt ediyorsun.
Ne diyeceğini bilmiyorsun.
Şimdi öğrendim.
AMANDA, İTİRAF ET, KADIN MISIN ERKEK MİSİN?
AMANDA LEAR BİR ERKEK
1965: LEAR KENDİNE PEKİ D'OSLO DERKEN
Peki, sizin bir erkek olduğunuza dair bu hikâye doğru mu?
Doğru değil.
Belirsizlik oyununu oynadım.
Belki bir erkeğim, belki de bir kadınım
ve bu kariyerime çok yardımcı oldu.
Kadın mısın yoksa erkek mi?
Gianni!
AMANDA LEAR'IN ÜÇ YÜZÜ
SİLİNEMEZ BULANIK BİR GEÇMİŞ
Evet, iyi akşamlar.
Amanda Lear'a daha önce erkek olup
olmadığını sormak istiyordum.
Neyi?
İnsanlar transseksüel bir vampirim sanıyor.
Nedeni Amanda'nın (bir zamanların kamçılı striptizcisi Peki d'Oslo)
cinsiyet değiştirme ameliyatı geçirdiğini iddia etmesi olabilir.
Bu 20 yaşındaki Amanda Lear olabilir mi?
Belki? Evet, olabilir.
-Ah, olabilir mi? -Hayır, gerçekten olabilir.
Peki sen ne diyorsun?
Hayır ben değilim. Ama olabilirim.
Amanda Lear'ın belki de bir erkek olduğu hikâyesi yayıldı.
Bu beni daha da çekici kılıyordu.
O yüzden belki de Playboy'daki çekimi yaptın, değil mi?
Çıplak poz verdin, değil mi?
Bu fotoğraflar... Uzmanlar bunları büyüttü
ve “Bakın, tüyleri bir erkek gibi çıkıyor,” dedi.
İnanılmazdı.
Bence o dönemde kendini açıkça ortaya koymanın bedeli çok ağırdı
ve Amanda Lear durumu değerlendirdi,
kararını verdi ve sonra da bu kararına sadık kaldı.
Peki bu şey nereden çıktı?
Benden!
-Erkek olduğunu mu söyledin? -Kolay bir reklamdı.
Sesi olmayan, şarkı söyleyemeyen
biri için...
Ne yapmam gerekiyordu?
Onun bazı şarkılarında “gizem” olarak adlandırdığı şey,
aslında ona duyulan ilginin
tamamını oluşturuyor.
Müziğinde bile,
Amanda Lear, her zaman "ben miyim, ben değil miyim"
olgusunu kullanıyor.
Bazen de bunu düpedüz söylüyor.
Trans olduğunu bu kadar şiddetle inkâr eden biri için,
neredeyse tüm kariyerini trans kimliğinden beslenerek
ama o kelimeyi hiç telaffuz etmeden kurdu.
Şimdi sıradaki konuğum,
son on yıldır çokça eleştiriye konu olan biri.
İlk kez kamuoyunun dikkatini, pazar gazetelerinin manşetlerinde
adı kocaman harflerle
“Kadın olmak için ameliyat olma cüretini gösteren adam”
olarak yer aldığında çekti.
O zamandan beri, evlendiği adamdan boşanmak gibi
daha da acı verici bir süreç yaşadı
ve bir hâkim ona zaten
bir kadın olmaya layık olmadığını söyledi.
Bu gece bize bakış açısını anlatmak için burada.
Hanımefendiler ve beyefendiler, Bayan April Ashley.
Çok ortaçağa özgü bir elbise, değil mi?
-Aslında Japonlara özgü bence. -Şimdi sana gelelim.
Ameliyatınızın üzerinden kaç yıl geçti?
Tanrım, hatırlamıyorum.
İngiltere'de hâlâ merak konusu musunuz?
Ah, sanırım öyle. Sizce neden hepsi bu kadar dikkatle bakıyorlar?
Carrousel'den bazı arkadaşlarımın
hayatlarına devam ettiğini izlerken,
gazetelerin ilgisi beni kötü şöhretle mühürlemişti.
Kim olduğumu asla gizlemek istememiştim,
ancak beni ısrarla sadece
bir cinsiyet değişimi olarak küçümseyen medya sirkine karşı
insanlığımı sürekli olarak dile getirmek zorunda kaldım.
Yani, yanıma gelip göğüslerimi dürten
ve "Bunlar gerçek mi?" diyen insanlar vardı.
Saçımı çekip “Bu gerçek mi?” diye soruyorlardı.
Evlenmeden önce bu yaşanmıyor muydu?
Hayır. Kesinlikle asla. Hayır, hayır. Asla değil.
İnsanları bu kararla ilgili
böyle tepki vermeye iten neydi?
Sanırım soydu...
İnsanı soyup çıplak bıraktı.
Bu, sokaktaki sıradan insanlara bir tür hak verdi.
Sanki sen zorbalamaya
hakları varmış gibi bir his.
Sokaktaki sıradan insanlar gelir
ve öyle davranırlardı ki,
sonunda asıl ucubenin kim olduğunu sorgulamaya başlardın.
Sen miydin, yoksa onlar mıydı
çünkü onlar çok iğrenç davranıyorlardı.
Sonunda, 1970 yılında
tekrar Londra'da yaşıyordum
ama bir iş bulamıyordum.
Model olarak iş bulamıyordum.
Satış personeli olarak iş bulamıyordum.
Hiçbir şey olarak iş bulamıyordum.
Kimse bana iş vermiyordu.
Böylece bir restoran açtım.
Bu olağanüstü bir başarıydı.
Müşterilerim de benim ihtişamımı satın alıyor.
Aslında bu da anlaşmanın bir parçası mı?
Evet ama aynı zamanda çok eğleniyorlar.
Kraliyet ailesi gelirdi, aristokratlar gelirdi,
popüler artistler vardı
ve bir de seçkinler vardı.
İnanılmazdı.
Üç ay önceden rezervasyon yaptırmanız gerekiyordu.
Ama Amanda hiç ortalıkta yoktu.
Sıkıntı çektiği zamanlarda bile telefonla konuşuyorduk,
defalarca kendisini restoranda ağırlamayı
teklif ettim ama hiç gelmedi.
Amanda Lear’ın kocası,
Discoring’de dünya prömiyeri.
Güzel, zarif?
İşte bir Amanda rozeti.
Gerçekten olağanüstü bir çift.
Kocamla ikinci albümümden sonra tanıştım,
Sweet Revenge'den sonra.
Soyunma odama bu sevimli oğlanın girdiğini gördüm.
Ondan çok hoşlandım, tatlı ve sevimli buldum.
Ona,
"Yarından sonra Brazilya'ya, televizyon programına gidiyorum.
Sen de gelmek ister misin?" dedim.
İşte böyle başladı.
Onu uçağa bindirdim.
Rio de Janeiro'ya vardık.
Bu aşktı.
EVLİLİK CÜZDANI
Philippe, Disko İmparatoriçesi ile evlendin.
Kesinlikle.
Bir kraliçeyle yaşamak zor mu?
Çok, çok zor. Onu göremiyorsun bile.
Evlendikten sonra fark ettim ki, aman tanrım,
artık Amanda Lear değilim, şimdi Madam Malagnac’ım.
Hayranlarımın sevdiği o figür olarak kalmak istiyordum.
Çok büyük bir fedakârlıktı.
Ünlü olmak, zengin olmak istiyordum.
Dünyayı gezmek istiyordum, hayranlarım olsun istiyordum.
Onun istediği şey, kocamın, bir karısının olmasıydı.
Evde kalmak.
Bir koca için karısının sahnede olması
ve onun da sahne arkasında oturması pek hoş bir durum değil.
Yani bu durumdan pek memnun değildi,
bu yüzden sanırım bu pek de mutlu bir evlilik değildi.
Bu yüzden, şov dünyası yüzünden.
Ün yüzünden.
Disko, o kötü dönemi, "beni sev, beni sev" gibi basmakalıp,
tekrarlayan disko şarkılarından geçti
ve artık daha entelektüel bir disko dönemine doğru ilerliyoruz.
İşte ben bunu biliyorum.
Artık biraz metin içeren şarkılar da yapıyorum.
Diskoda önceden yazı yoktu, sadece dans edilirdi.
Şimdi diskoda biraz daha fazla metin var.
Şarkı sözü yazmayı çok seviyordum.
Yani yayımladığım o yüzlerce şarkının
hepsini ben yazdım
ve her seferinde
felsefi veya başka bir şey söylemeye çalıştım.
İllüzyondan, yalandan, aşktan veya başka bir şeyden bahsettim.
Ne yazık ki bu sözleri belki de
senden başka kimse dinlemiyordu.
Kimse şarkı sözlerim ile ilgilenmiyordu. Çok sinir bozucu.
Sahip olduğum yüzlere bakıyorum
Dünya var olmadan önce
Ben sadece arzuyu biliyorum
Zavallı ruhum sonsuz ateşte yanacak
Bu bir sfenks.
Ağlayamıyorum bile
-Evet, o Sfenks. -Bir sfenks asla ağlayamaz.
-Ben ünlüyüm. Yoksa kötü şöhretli miyim? -Evet.
Artık pek önemli değil
sahte aşk sözcükleri ya da acı gerçek
Evet.
Bunların hepsini daha önce duydum
Değerlendirme veya eleştiriler Hatta siyaset
Bir konuşma parçası
Bir kadın veya bir rahip
Hepsi bir bakış açısı
Güneşin altında duruyorum
Bütün bu insanlar soru soruyor.
Ünlü müyüm, kötü şöhretli mi?
Artık fark etmez.
Evet, ben de kendime bu soruların hepsini soruyordum.
Neden hepsi benim peşimde?
Beni neden eleştiriyorlar?
Benim kim olduğumu veya nerede olduğumu bilmek istiyorlar. Zordu.
Bu yüzden bu şarkıyı yazdım, Sfenks.
Çünkü Sfenks asla ağlamaz.
Bütün bunlardan incinmek istemiyordum.
Eğer bir sfenkssen, öylesindir. Umursamazsın.
Sen bir heykelsin. Ben de öyle olmak istiyordum.
PROVENCE, FRANSA
İnsanların hayal kurmak istediğinin farkındayım.
İnsanların, "Ah, Amanda Lear gibi olmak istiyorum" demesi gerekiyor,
Neden olmasın? Amanda Lear gibi olmayı deneyin.
İster erkek ol, ister kadın ol, ya da trans, ya da her neyse.
İstersen Amanda Lear olmayı dene.
Amanda Lear'ın onlara göre kimi temsil ettiğini bile bilmiyorum.
Gerçekten bilmiyorum.
Çok normalim. Çok gerçekçiyim, çok...
Ben pırıltılarla, payetlerle dolu bir hayal dünyasında
yaşadığımı hissetmiyorum, hayır.
Gerçekten kendimi tamamen normal hissediyorum.
BARSELONA, İSPANYA
Biz geçiş yapanlar,
kimseyi öldürmedik.
Yaptığımız şey normal.
Bizim için normal olan, tekrar nefes alabildiğimizi hissetmek,
kendimiz olabildiğimizi hissetmek.
O zamanlar böyle bir şey yoktu.
Le Carrousel'de yirmi yıl boyunca çalıştım.
Ben geçişimi yapmıştım.
Resmî kaydımı değiştirdim.
Resmîleşen kadın kimliğimle artık şov yapmak için
hiçbir sebebim kalmadığını düşünüyordum.
O yüzden elimdekilerle mutlaka bir şeyler
yapmam gerektiğini düşündüm.
Böylece,
okulu bıraktığım için yazılı dersler aldım
ve öğretmen oldum.
Fransız edebiyatı eğitimi verdim.
Bunu otuz yıl boyunca yaptım.
Öğretmen olunca,
tabii ki bazı tedbirler aldım.
Şehirde saçlarımı uzattım
ve biraz daha hippi gibi
ya da ona benzer görünmek için
baş süsü taktım.
Trans birey olarak tanınmak gibi bir isteğim yoktu.
Trans olduğunuzu söyleyemezdiniz.
İnsanlar çocuklarının tehlikede olduğunu düşünürdü.
Bugün, "Ben bir transseksüelim!"
diye haykırabilirsiniz.
Kimse umursamıyor
çünkü herkes bizi tanıyor.
Ama öncesinde büyük olay oldu.
Gizli ve herkesten uzak
hayatlar istiyorduk.
Capucine'in benimle konuşmayı reddetmesinin sebebi de bu.
Capucine ve ben her zaman
diğer kadınlar gibi sıradan hayatlar istediğimizi söylerdik.
Şimdi emekliyim.
Otobiyografimi yazmak istiyordum.
Bana kim olduğunu söylemenin
çok daha iyi olacağı, çünkü bunun
başkalarına gerçekten yardımcı olabileceği söylendi.
-Marie Pierre-Pruvot, merhaba. -Merhaba.
Belki de içten içe tekrar
fark edilmek istiyordum.
Ben de öyle söyledim.
Kitaplarım satıldı.
Benim için bambaşka bir hayat oldu.
Ama bazen Capucine gibi evde sessiz bir
hayatım olması daha iyi olur muydu, merak ediyorum.
O evde yalnız, sakin.
Yoksa benim yaptığımı yapmak daha mı iyi?
Bilmiyorum. Bilmiyorum.
Capucine benim tarafımdan ihanete uğradığını hissetti.
Bir bakıma ona ihanet ettim.
Çok üzücü.
Bambi'yi tanıyor muydun?
Hiç tanışmadım.
Onun kim olduğunu biliyorum tabii ki ama hiç tanışmadım.
Anladığım kadarıyla öğretmenmiş,
uzun yıllar okulda öğretmenlik yapmış.
Zeki.
Çok sayıda kitap yazdığını biliyorum.
Hayır, o zeki.
Onu tanıyorum çünkü tiyatroda beni görmeye gelmişti.
Kendisiyle hiç tanışmadım
ama tiyatrodaki oyunlarımı izlemeye geldi
ve bana birkaç tane çok güzel mektup yazdı.
"Tebrikler. Sahnede harikasın.
Hayranım."
Bence çok düzgün bir insan.
Ama onunla hiç tanışmadım.
Şimdi bunu bilmeyenlere anlatmam lazım...
Bu cin mi tonik mi yoksa şampanya mı?
Eğer şampanya ise, oldukça soluk.
Yudumlayıp görebilirsiniz.
Ah, mavi. Cin tonik.
Şimdi, hayatına April Ashley olarak değil,
George Jamieson olarak başladın.
-Sanırım haklıyım. -Evet.
Yani sen çok dikkat çekici bir insansın.
Ben de herkes gibi birçok insan için birçok şey olmak istiyordum.
Ama hayattaki tek rolüm, kendimi bir kadın olarak haklı çıkarmak
ve geçiş hikâyemi anlatmak oldu.
Aynı saldırgan sorgulamalara
sürekli maruz kaldım.
Cinsiyet değiştirme sorunu hakkında biraz konuşmak gerek,
çünkü bir psikiyatristle konuşuyordum,
kriterlerden birinin, eğer çirkinseniz
ve bir erkeğe çok benziyorsanız,
bunu yapmayacakları olduğunu, sonrasında mutsuz olacağınızı söyledi.
İma edilen buydu.
Demek istediğim, çok erkeksi görünüyorsanız,
ihtiyaç da aynı derecede büyüktür.
Hayır, hayır, buna katılamam
çünkü benim için kriter senin zihinsel olarak ne olduğundur.
Bu yüzden güzel olmanızın bir önemi yok.
Bir gün Fransa'nın güneyinde arkadaşlarımla yat gezisi yaparken
St. Tropez'ye yanaştık
ve karşımda bir kafenin dışında oturan
Amanda Lear'ı gördüm.
Yatın güvertesinden ona el salladım
ve o da anında bisikletle olay yerinden kaçtı.
O zaman anladım ki
ben onun terk ettiği geçmişten kalma bir eserdim.
April Ashley kitabında seni bir yatta gördüğünde
yaşadığı bu hikâyeyi anlatıyor.
Birini aşağı göndermiş...
Canım, birçok insan hikâye yazıyor.
İstediklerini yazabilirler.
Benim için hiçbir şey değişmedi. İstediğini yazıyor.
Tek bir şeyi bile değişmedi.
Plak satmaya,
sahneye çıkmaya, şovlar yapmaya,
güzel sevgililer edinmeye devam ettim.
Hayatım değişmedi.
Böylece o ve diğer insanlar
belki istediklerini yazabilirler.
Dali sizden büyülenmişti ama aynı zamanda sizin hayatınızın
cinsiyet değiştirme yönü de onu büyülemişti.
Yani bunu inkâr etmek saçma
çünkü April Ashley'nin kitabı orada.
Evet, ben...
Soruma itirazınız var mı?
Evet. Kitabını okudum
ve neden bu kadar çok hikâye uydurduğunu anlayamadım.
Birdenbire insanlar gelip,
"A, sen cinsiyet değiştirmişsin?" dediler.
Ben de "Güzel bir hikâye, bunu saklayalım" dedim.
Evet, bu resmi daha önce görmüştüm.
Bu kadının sorunu...
Adı ne? Şuradaki.
Sanırım birkaç yıl önce öldü.
Sorun şu ki o tam bir alkolikti.
Evet, onunla Londra'da tanıştım.
Bir kulüp, bir restoran işletiyordu
ve her gece çok sarhoş oluyordu.
Herkes onun biraz mitomani olduğunu,
kendine büyük bir model geçmişi yarattığını biliyordu.
Bu doğru değil.
Aslında hayatı biraz üzücü
çünkü bu, en azından şov dünyasında
başarılı olamamış ama şov dünyasında olmayı
çaresizce istemiş birinin tipik hayatı.
Ama bunun bir parçası da trans olduğunu söylemesiydi, değil mi?
Bir kısmı da, "Ben buyum" demesiydi.
Sonra, o zamanın koşulları nedeniyle...
Sanırım İngiltere'de, oldukça ünlüydü,
İngiltere'de, evet.
Sadece İngiltere'de.
Ya da bilmiyorum, Fransa'da, İtalya'da ya da başka bir yerde değil.
Ama İngiltere'de oldukça ünlüydü,
televizyona çıktı.
Çok görkemliydi. Çok güzel göründüğü bir resmini gördüm...
Hayatın geç safhasında.
Ama genç bir kadın olarak
pek fazla fırsatı yoktu. Değil mi?
Ne yaptığını bilmiyorum.
Muhtemelen çok fazla içtiğini
ya da yanlış insanlarla takıldığını söyler.
Gençken ne yaptığını bilmiyorum.
Artık 60'ların hareketli döneminin simgesi olan
şov kızı ve sosyetik güzel April Ashley,
döneminin en popüler ünlülerinden biri olarak kabul ediliyordu.
En büyük başarınızı ne olarak görüyorsunuz?
Kendime dönüşmem.
Bugün bile, aradan 53 yıl geçmesine rağmen,
sabahları hâlâ o anın verdiği
ufak bir mutlulukla uyanıyorum.
Başbakan Tony Blair'e, neden bizim gibi büyük bir ülke
tıp bilimine ayak uydurup
transseksüellerin doğum belgelerini
değiştirmelerine izin vermiyor diye yazmıştım.
Sonunda 2004 yılında,
Birleşik Krallık'ta çok sessiz bir şekilde
Cinsiyet Tanıma Yasası gündeme geldi,
bu yasa trans insanlara cinsiyetlerini değiştirme hakkını verdi
ve böylece bize tekrar evlenme hakkını verdi.
Bu nedenle, 1970'ten 2004'e kadar
trans bireyler yasal olarak cinsiyetlerini değiştiremediler
ve bunun hepsi April Ashley davası yüzündendi.
Şimdi belki bazıları
pes edip uzaklaşırdı.
Ancak April Ashley'nin hakkını vermek gerekir ki,
Cinsiyet Tanıma Yasası'na kadar ve sonrasında da
yasada bir değişiklik
yapılması için çabalamaya devam etti.
Topluluğunu terk etmedi
ve bence April Ashley’nin
özellikle Britanyalı trans bireyler tarafından
bu kadar çok sevilmesinin nedenlerinden biri de bu;
çünkü kendisinden ve hepimizden çalınan hakları geri almak için
on yıllar boyunca mücadele etti.
1960 yılında adımı tamamen değiştirmeye zorlamışlardı.
Jamieson olan aile soyadımı kullanmama izin vermediler.
Yani olağandışı bir şeydi.
2005'te,
Güney Fransa'da, güneşli güzel bir günde
terasta oturuyorduk
ve büyük kahverengi bir zarf geldi,
ne olduğunu hemen anladım.
Yaklaşık 50 yıl bekledikten sonra,
doğum belgesini görmek
muazzam bir memnuniyetti,
"April Jamieson" yazıyordu.
"Kadın."
Olağanüstüydü.
Benim kadar uzun süre yaşarsanız
en harika şey, bir kurum hâline gelmenizdir.
Bir kez de kurum oldunuz mu,
yeniden oldukça saygın biri olursunuz.
Ama kurumlaşma ile
gerçekler arasında
yaşananlar bambaşka bir hikâye.
Dolayısıyla beni dinleyen herkese şunu söylemek istiyorum:
Yaşınız kaç olursa olsun, asla hayatın bittiğini düşünmeyin.
Sen devam et, devam et
ve hayat sana en güzel sürprizleri sunmaya devam eder
ve onları değerlendir.
Sanırım başıma gelen en güzel şeylerden biri de
Majestelerinin onur listesinde,
Britanya İmparatorluğu'nun
En Mükemmel Üyesi anlamına gelen M.B.E. unvanını almam oldu.
Buckingham Sarayı’nda
bunu Galler Prensi’nden almak
oldukça hoş bir şeydi.
Beni Dame yapmak istediler,
ancak ne yazık ki Lord Tebbit ve Ann Widdecombe
ve birkaç başka Grandie,
"Kesinlikle hayır.
Dame olamaz ama M.B.E. alabilir." dediler.
Ama ben Dame ünvanını pek sevmiyorum zaten,
o yüzden önemli değil.
Dame gibisi yok...
Sürekli nemlendirici sürmem gerektiğini söylerdi.
"Şimdi nemlendirici sürmezsen pişman olursun" derdi.
Haklıydı.
LIVERPOOL, İNGİLTERE
April, 2008 yılında Liverpool'daki
lezbiyen, gey, biseksüel ve trans festivalinden Liverpool'a davet edildi.
Onunla konuştuğum için biliyordum ki
uzun zamandır burada bulunmadığı için
geri dönme konusunda oldukça gergindi.
İşte burada.
Ama orası benim yatak odamdı, kutu oda denen yer.
Çocukken bile kollarını açamazdın,
o kadar dardı.
Merhaba!
Bir malikânede mi yaşıyorsunuz?
Hayır.
Eskiden burada yaşıyordum.
Çok tarihî bir bina olan Saint George Salonu'na
programlanmıştı ve inanılmaz derecede güzeldi.
Sanırım bu onu kısmen geri dönmeye ikna etti.
Bana, "Liverpool'da beni hatırlarlar mı
bilmiyorum." dedi.
Tabii ki etkinlik biletleri bir günde tükendi.
Şehirde gittiği her yerde insanlar heyecanlanıyordu,
onu gördüklerinde çok mutlu oluyorlardı.
Liverpool Müzesi, onunla hayatını onurlandırmak amacıyla,
sosyopolitik bir bakış açısından
bir sergi düzenleme konusunda konuşmuştu.
Hayatının, bu ülkedeki yasal
ve toplumsal değişimlere
nasıl etki ettiğini göstererek belgelemeyi amaçlıyorlardı.
Yani, bence o serginin böyle olacağını hiç beklememişti.
Çünkü sergi
gerçekten çok görkemliydi
ve bir milyon insan gelip onu gördü.
Bence insanlar onu çok seviyordu.
Sanırım bu onun için önemli olan bir şeydi, evet.
-Şimdi üzülmeye başladım. -Biliyorum.
Çok absürt. İki yıldır yok.
Hayır değil. Onu seviyordun.
Öncü Transseksüel Model April Ashley 86 Yaşında Öldü
Model, aktör ve transseksüel aktivist April Ashley 86 yaşında öldü
April Ashley öncesinde dikkate alınmayan haklar için kampanya yürüttü
Mümkün olduğunca çabuk.
Ah canım, işte buradasın!
Harika görünüyorsun!
Seni gördüğüme çok sevindim! Uzun zaman olmuştu!
Geçiş çok zordur, hangi on yılda yaparsanız yapın.
Sizi toplumdan ayırır.
Sizi ailenizin, arkadaşlarınızın dışına çıkarır.
Hadi biraz şampanya içelim canım!
Hadi kadeh kaldıralım, "Bir araya gelmemize!"
Şerefe!
Şerefe canım!
Ama bundan elde ettiğiniz,
inanılmaz olan ve size güç veren şey
trans kardeşlerinizdir.
Trans kadınların kardeşliği işte.
Bu tür bir topluluk, bence, çoğumuzun,
özellikle de önceki nesillerden gelen yaşlı kadınların
günlük yaşamlarını sürdürmelerini sağlayan şeydir.
Kesinlikle kimsenin gizli kalmasını küçümsemiyorum.
Mücadele etmelerini anlıyorum. Bunu neden yaptıklarını anlıyorum.
Ama Amanda Lear gibi birini düşündüğümde,
zirvede olmanın gerçekten yalnızlık verici olduğunu düşünüyorum.
Ama yaptığı pazarlık buydu, anlatabildim mi?
Amanda'nın trans olmadığına gerçekten inanıyor musun?
Yoksa bu herkesin bildiği açık bir sır mı?
Gerçekten neye inanıyorum? Tamam.
Peki.
Bunu nasıl söyleyebilirim?
Saygı çerçevesinde.
Onun trans olduğuna inanıyorum, evet.
Ama onun bunu söylememe
kararına da
saygı duyuyorum.
Ama biliyorum ki Fransa’da
insanlar onu doğuştan kadın olarak kabul ediyor,
çünkü Avrupa’da benimsediği anlatı bu yönde.
Bu harika.
Bunu iyi başardı.
Yani sonuçta pek de önemli değil, değil mi?
Kadın olarak kimliğiniz için çok zorlu bir mücadele vermek zorunda kaldınız.
Tüm kamusal yaşamınız boyunca bu soruyla boğuştunuz
ve hep kadın olduğunuzu ısrarla dile getirmek zorunda kaldınız.
Bu çok acı verici.
Benim için sorun yok.
Doğrusu, hayır.
Ama evet, ben transım diyen kadınlar
pek başarılı olamadılar.
Ama ben değilim.
Ben öyle demiyorum. Ben asla, asla öyle demem.
Bunu insanlar söylüyor. Ben asla inkâr etmiyorum.
İstediğinizi düşünün diyorum.
Düşünmekte özgürsünüz.
Ama ben kim olduğumu biliyorum.
Kraliçe gibi. Asla şikâyet etme, asla açıklama yapma.
Bence o zamanlarda evet deseydiniz
bu başarıyı elde edemezdiniz sanırım.
Ama bence bunu yaparsanız şimdi çok daha başarılı olursunuz.
Ne demek istediğimi anladınız mı?
Garip, biliyor musun?
Çok garip.
Bu sizin kararınız.
Siz başarılı bir kadının vücut bulmuş hâlisiniz.
Bir başarı hikâyesi.
Sizin zamanınızda, 1960, 1970'lerde
bunların hepsinin olmayacağını
anlayabiliyorum.
Ah, hayır, şimdikinden tamamen farklıydı.
Çok farklı.
Sanırım günümüz kızları
veya yeni nesil kızlar için daha kolay.
İşler biraz daha kolaylaştı.
Benim zamanımda biraz daha zordu,
çünkü insanlar... Kötü değil
ama en azından 'nasıl' diyordu?
Ne oldu? Anlamadık. Garip biri.
Ne? Biliyor musun, bütün bunlar yaşanırken,
bugün farklı bir insan olarak kabul görmek daha kolay.
Ama öyle olmadı...
Neyse, belki de toplumumuz yine de değişiyor.
Mirasınızın kimin için olduğunu biliyor musunuz acaba?
Bunun farkında değilim.
Doğru. Farkında değilim.
Bazen insanların tepkilerini gördüğümde,
aldığım mektupları, mesajları gördüğümde şaşırıyorum.
Bu endişe verici, yani onlar için çünkü hep...
Mükemmel olmasa bile, en azından onları hayal kırıklığına uğratmamak için
elinden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyor olman gerekiyor.
İnsanları hayal kırıklığına uğratmak istemem.
Ama biz kusurlarımızla insan oluyoruz.
Ben sizi ilahlaştırmıyorum.
Sizin çok insancıl olduğunuzu düşünüyorum ve bu sizinle bağ kurmayı mümkün kılıyor.
Hikâyenizin ilişki kurabildiğim ama aynı zamanda anlayamadığım
o kadar çok kısmı var ki çünkü o dönemlerde yaşamadım.
Kendimi sizin mirasınızın bir parçası gibi hissediyorum.
Ama sen daha çok gençsin canım.
Sizin mirasınızın bir parçası olan, size hayranlık duyan
ve başardığınız her şey için size özenen birçok kız tanıyorum.
Trans kızlar.
Evet, çok var. Fransa'da bile, Fransa'da da.
Ama onlar için ne yapabilirim gerçekten bilmiyorum.
Bilmiyorum.
Bir fikrim var.
Ah, fikrin nedir?
Hatırlandığınız ve bir miras bıraktığınız zaman
ebedî olursunuz.
Bugün olduğum kişi olmama yardımcı oldunuz.
Şimdi sizinle tanıştıktan sonra, daha da fazla etkilendim.
Kızlara sizinle buluşacağımı söylediğimde insanlar şaşırdı.
Beni nereden tanıyorlar?
Öncüler, açtıkları yolları pek anlamazlar,
siz bakışlarınızı sadece ufukta tutup
ilerlemeye devam ettiniz.
Böylece açtığınız bu yolda
hepimiz yürüyoruz.
Mesele şu ki, hiç geriye bakmadım, anlıyor musun?
Bilmiyorum, muhtemelen geçmişte birçok hata yaptım
ama önemli değil.
Bitti. Geçti, gitti.
Sen de aynısını yapmalısın. Geçmiş geçmişte kaldı.
Yani, 20 yıl önceki kişi değilsin artık.
Önemli olan da bu.
Ama sizin tarihinizi ve geçmişinizi bilmek
bana çok şey öğretti,
çünkü bana nasıl ilerleyeceğimi öğretti
ve hayatta kalmayı da.
Sanırım asıl nokta kimseyi dinlememek.
Sen kendi...
Nereye gideceğini biliyorsun, oraya git.
Ne istediğini biliyorsun.
Nereye gitmek istediğini biliyorsun, oraya git.
Bu yüzden
Provence'ın Greta Garbo'su olmak istediğimi söylüyorum.
İşte bu kadar. Beni bir daha asla görmeyeceksin. Asla.
Alt yazı çevirisi: Merve Ceren