HAREN HOLLANDA
Haren hayli sakin, yemyeşil ve huzurlu bir yerdir.
Haren'da hiç turist olmaz ve bu durumdan hoşnutuzdur.
Normalde burada hiçbir şey olmaz.
O gün hariç.
Haren!
Cuma gecesiydi.
Partiye gittiğimiz için heyecanlıydık.
Hollanda'nın tarihindeki en büyük yaş günü partisine gidiyorduk.
İşin tuhafı partinin küçük bir kasabada olmasıydı.
Haren denen bu yeri ilk defa duymuştum.
16 yaşındaki bir kızın Facebook'taki yaş günü daveti viral oldu.
Dostlarına davetiye gönderen genç kız partiyi "özel" olarak işaretlemeyi unuttu.
Bütün istediğim güzel bir 16'ncı yaş günü kutlamasıydı
ama işler biraz kontrolden çıktı.
Bazı arkadaşlarım "Bir Project X partisine dönebilir" dedi.
Yangını körükleyen o Project X fimiydi.
Bir dakika. Evime 17.000 kişi mi davetli?
Hepsi gelecek mi?
Korkutucu bir durumdu.
Bu Project X olayı büyürse bir felaketle karşı karşıya kalırız.
Açık konuşayım, burada parti falan yok.
Hadi oradan.
Bu filmi hayata geçireceğiz.
Hadi.
Parti nerede? Parti burada!
Herkes zıplıyor, bira içiyor, eğleniyordu.
Enerji birdenbire tersine döndü.
İnsanlar çıldırdı.
İş zıvanadan çıktı.
Aman Allah'ım, her şeyi kırıp dökecekler.
Eve ulaşıp, ellerine geçirdiklerini yakıp yıkacaklar diye endişeleniyordum.
Ya filmdeki gibi ateşe verirlerse?
FELAKETLER DİZİSİ
17.000 DAVETSİZ MİSAFİR
Parti hadisesinden sonra Hollanda'yı terk ettim.
Bu aralar evime eskisi kadar sık gitmiyorum.
Hollandalıların yaşananları unuttuğunu sanmıyorum.
Hollanda bir parti ülkesi olarak görülüyor.
Burada pek çok şey serbest.
Ot, hayat kadınları.
Ama gerçekte Hollanda sıkı denetim altındadır.
Hollandalılar yazılı olmayan kurallarımızın çiğnenmesini sevmez.
Ama ben hiçbir zaman kurallara uyan biri olmadım.
Babam bana bazen bir anlamda kulağıma küpe olsun diye
"Sürüden ayrılanı kurt kapar" derdi.
Aileme, evimde bir 16'ncı yaş günü partisi vermeyi çok istediğimi söyledim.
Hollanda'da 16'ncı yaş çok önemlidir.
Çünkü o zaman içki içebilme yaşı 16'ydı.
O ara her şey için Facebook kullanılırdı.
Popülerliğiniz kaç arkadaşınız olduğuyla, aldığınız beğeni sayısıyla ilişkiliydi.
Herkes eğlenceli olduğunu, havalı şeyler yaptığını göstermek isterdi.
"Merthe'nin 16'ncı Yaş Günü" gibi bir etkinlik oluşturdum.
Tam olarak 78 kişiyi davet ettim.
Özel mi yoksa herkese açık mı olsun diye bir seçenek vardı.
"Herkese açık"ı tıkladım
Merthe'yle, 2012'de voleybol takımımıza katıldığında tanıştık.
Yeni kızdı, kimseyi tanımıyordu.
Okullarımız farklıydı. Biz Groningen'in merkezinde yaşıyorduk.
O, Groningen'e komşu, Haren adlı küçük bir kasabada yaşıyordu.
Groningen'de yaşayanlar Haren'da yaşayanlar için
"Muhtemelen sosyetedir" der.
Evet.
- Olmasa da herkes böyle düşünürdü. - Evet.
Ama kişiliği beklediğimizden tamamen farklı çıktı.
Kendisini tiye alabiliyordu. Sıcakkanlıydı. Hemen samimi oluk.
Bizi partisine davet ettiğinde çok heyecanlandık.
Merthe çok eğlenceli biriydi.
Hollywood filmlerini izlemeye bayılırdık.
Mean Girls, Easy A, Hangover gibi.
Bu filmlerde hayat Hollanda'daki hayatımızdan çok farklıydı.
O yaşlarda, o filmlerdekine benzer şeyler yaşamak istiyorduk.
GELECEKLER (20)
PARTİYE 14 GÜN KALA
Ertesi gün okula gittiğimde arada bir telefonuma bakıyordum.
Eski iPhone.
Amma küçük.
Bu kadar küçük bir ekranda nasıl yazabiliyordum acaba?
Sanırım sosyal medyanın telefonda ilk kullanıldığı zamanlardı.
Etkinlikler artık avucumuzun içindeydi. Her olup bitenden haberdardık.
GELECEKLER (40)
Öğle yemeği civarı
katılımcı sayısı yavaş yavaş artıyordu ama sıradışı bir durum yoktu.
Ders arasında vakit öldürüyordum.
Birden telefonuma bir mesaj geldi. Mesaj bir parti davetiyesiydi.
Merthe'yle aynı okula gidiyorduk ama arkadaş değildik.
Evleri güzeldi. Biraz seçkinlerdi. Seçkinler nerede yaşıyor hepimiz bilirdik.
Biraz Evde Tek Başına'daki evi andırıyor.
Hâliyle parti için uygun bir ev gibiydi.
Sonra herkese açık bir parti olduğunu fark ettim.
Ben biraz asiydim.
Başkalarını da çağırırsam eğlenceli olur diye düşündüm.
Ama arkadaşlarımın tamamını tek seferde davet edemedim.
Kişi listemdeki insanları tek tek tıklayarak davet etmem gerekti.
Bunu yapmak epey zamanımı aldı. 500 kadar davetiye gönderdim.
Herkes heyecanla daha da çok arkadaş davet ediyordu.
Teneffüsten sonra bir arkadaşım yanıma gelip
"Laurens partine davetsiz gelecek ve bir dolu insanı çağıracakmış" dedi.
Bunun üzerine telefonuma bakar oldum.
Partime artık 3.000 kişi davetliydi.
DAVETLİLER (3.101)
Ne oluyor ya?
Herkes coşku içinde etkinlik sayfasında bir şeyler paylaşıyorlardı.
Bazı arkadaşlarım "Bir Project X partisine dönebilir" dedi.
Anne, baba. Benim, Thomas. Bir gece için havalı olmak istedim.
Project X filmi 2012'de çıkmıştı.
Bu gece ezberleri bozacağız.
Öyle bir partiye her genç gitmek ister.
Çatıdan atlayan insanlar vardı.
Bir ebeveynin en kötü kâbusu.
- Alo? - Thomas?
- Baba? - Son bir kez aramak istedik.
Akşam için her şeyin var mı?
İş zıvanadan çıktı.
Gelmiş geçmiş en iyi parti filmi.
Herkes birbirini gazlıyor,
içi ekstazi dolu biblo cücenin resimlerini paylaşıyordu.
Telefonuma mesaj yağmaya başladı. "Ne kadar iyi bir fikir."
Sonra olay iyice büyüdü.
Evet, eğlenceliydi, havalıydı.
Ben de Twitter'a girip
"Sadece 3.500 kişi geliyor" diye bir tweet attım.
Bunu bir şaka sanmıştım. Ortalık sakinleşir diyordum.
Ama durmak bilmedi.
Davetli sayısı arttıkça arttı.
İkiye, üçe katlandı.
Çılgındı.
Ders falan işlenmiyordu.
Herkes masaların başına üşüşmüş, yaşanan çılgınlığı takip ediyordu.
Öğretmenin de ilgisini çekmişti.
DAVETLİLER (10.771)
Sonra bunun kendiliğinden sona ermeyeceğini düşünmeye başladım.
Etkinliği silmek için telefonumda bir seçenek aradım
ama o zaman telefonda bu seçenek yoktu, sadece masaüstü versiyonunda vardı.
Ama henüz eve gidemezdim. Yani o anda yapabileceğim bir şey yoktu.
Ders biter bitmez çabucak bisikletimi alıp eve gittim.
Bunun gizlenecek yanı olmadığını ve ailemi uyarmam gerektiğini düşündüm.
Ama annemle babam sosyal medyadan pek anlamazdı.
Facebook'ta bir şey paylaştığımda "E-posta mı gönderdin?" derlerdi.
Babama etkinliği gösterdim.
Verdiği tepki şöyle oldu…
"Ne oldu?"
DAVETLİLER (17.045)
"Evime 17.000 kişi mi davetli?"
"Hepsi gelecek mi?"
Ama babam, ailemizin başının belada olduğunu anlamakta gecikmedi.
Annem polisi aramaya koyuldu.
Bize yardımcı olacak birilerini bulmak istiyordu.
Ama polisin Facebook etkinliğinin ne olduğunu anladığından emin değilim.
En iyisinin etkinliği silmem olduğuna karar verdik.
ETKİNLİĞİ İPTAL ET
Karmaşık bir histi.
Sona ermiş olması iyi bir şeydi.
Ama diğer yandan da ani bir düşüş gibi gelmişti.
Merthe'yle hiçbir bağlantım yoktu.
Sadece Facebook'taki yaş günü partisini görmüştüm.
Bu şekilde patlayan ilk etkinlikti bu.
18 yaşında bir çocuktum.
Project X'teki gibi destansı bir partiye gitmek istiyordum.
İçecek bir şey alıp döndüm, Facebook sayfamı yeniledim, silinmişti.
"404, sayfa bulunamadı."
Hayal kırıklığına uğradım. Burada hiçbir şey olmuyor.
Eğleniyordum. Herkes eğleniyordu.
Eğlencenin çok erken sona erdiğini düşündüm
ve Merthe'nin evindeki etkinliğin aynısını oluşturdum.
Adını Project X Haren koydum.
Sürpriz bir yaş günü partisi.
O akşam yakın bir arkadaşımla sinemaya gidecektim.
Patlamış mısır sırasındaydık ve önümüzdeki insanları duyuyorduk.
"O etkinliği gördün mü?"
"Project X. Evet, ben gideceğim."
Arkadaşımla apışıp kaldık. "Neler oluyor?"
Telefonuma mesaj yağıyordu.
Oluşturulan yeni etkinlikte
Project X filmine çok defa atıfta bulunuluyordu
ve herkes benim evime çağrılıyordu.
Ne oluyoruz? Bu ne? Kim yaptı bunu?
Çılgın bir boyuta ulaştı, viral oldu.
Meme üstüne meme paylaşılıyordu.
Bir meme fanatiği olduğum için kendimi iyice kaptırdım.
Çok eğleniyordum.
"Parti nerede? Parti burada" gibi meme'ler de vardı.
Biri beni fotoşoplamıştı.
Gerçeküstüydü. Yaşadıklarıma inanamıyordum.
Ne yapacaktım?
PARTİYE 10 GÜN KALA
Groningen'in seçilmiş ilk gece belediye başkanıydım.
Şehirdeki gece hayatının tamamından sorumluydum.
Festivaller düzenliyordum.
Sorunlu barlarla ilgileniyordum.
Hollanda görünürde çok özgürlükçüdür
ama arka planda çok sayıda yapı ve kural vardır.
Bir belediyemiz var ama onlar akşam beşte evine döner
ve benim mesaim başlar.
Facebook'taydım ve yaklaşan bir etkinliği gördüm.
Tuhaftı çünkü etkinlik Haren'daydı.
Haren sıkıcı bir kasabadır, orada hiçbir şey olmaz.
Orada zengin çocuklar yaşar sadece.
Ama sonra sakinler beni aramaya başladı.
Bir terslik olduğunu, içlerinin rahat olmadığını söylüyorlardı.
Bir terslik çıkabileceğini düşündüm.
Ama tek başıma bir şey yapamazdım.
Yerel makamların harekete geçmesi gerektiğini düşündüm.
Bilgisayarımda çalışıyordum.
Telefonumda bir mesaj belirdi.
Biri bana Project X'in fragmanını göndermişti.
Fragmanda ateşe verilmiş sokaklar vardı.
"Eyvah, bunlar her yeri yakıp yıkacak" diye düşündüm.
Haren gibi küçük bir köyde böyle bir şey olursa felaket olur.
Haren'ı severim, hem de çok.
Ben belediye başkanına muhalif bir belediye meclisi üyesiydim.
Büyük bir olay olacağı düşüncesiyle belediye başkanını uyarmaya çalıştım.
Ama birkaç gündür yerinde olmadığı için ulaşamadım.
Belediye başkanına ulaşmaya çalıştım. Yardım etmek, bu sorunu çözmek istiyordum.
Bu benim görevimin kapsamındaydı. Ama bana dönmedi.
Ben de her gün Haren belediyesini aradım.
Onlar aydınlatma direkleriyle, yaya geçitleriyle ilgilendiklerinden
durumu ciddiye almadılar.
Bunu durdurmanın bir yolunu bulmalıydık.
Haren'daki insanları korumanın bir yolunu bulmalıydık.
PARTİYE 7 GÜN KALA
Bu noktada ailem biraz endişelenmeye başladı.
"Gerçekten gelecekler mi?"
"Bir hafta sonra artık bir evimiz olmayacak mı?"
Etkinlik ilanını kaldırtmak için ne yapabileceğimizi düşünmeye başladık.
Project X Haren sayfasının yöneticisi Jorik Clarck adında biriydi.
Onunla ağız dalaşına girdik, birbirimize öfkeli yorumlar yazdık.
PARTİ, DAVETLİ OLDUĞUNU SANAN UKALALAR İÇİN DEĞİL
YORUMUNDAN 16 YAŞINDA OLDUĞUN BELLİ
Bence gördüğü ilgiden hoşlanmıştı.
Evet, onu Facebook'ta meşhur etmiştim.
DAVETLİLER (24.162)
Jorik bunun hayatımı ve ailemi etkilediğini anlamıyordu.
Bunu idrak edemiyordu.
Ama ona ilanı kaldırtmak istiyordum.
Onunla Facebook'ta bağlantısı olan bir arkadaşım bana numarasını verdi.
Ben bilmediğim numaralara cevap vermem
ama bu kez açayım dedim, telefonu elime alıp açtım.
"Merhaba. Jorik'le mi görüşüyorum?"
"Evet. Ben kiminle görüşüyorum?"
"Ben Merthe'nin babasıyım."
"Yandık" dedim.
Bana biraz kızgındı.
İnsanların, evlerinin çitinin üstünden atladığını
ve onlar salondayken fotoğraflarını çektiğini söyledi.
Bana o anda dank etti.
Onların hayatını altüst ediyordum ve benim istediğim bu değildi.
Ben de bunun üzerine partinin bittiğini yazdım.
MİLLET, HER ŞEY SONA ERDİ
Bu, insanların hoşuna gitmedi.
PARTİ BİTTİ…
ETKİNLİĞİ SİL
Etkinlik ilanını kaldırdığında hâliyle epey rahatladık.
Artık bitmişti.
Ama birkaç saat sonra başka bir etkinlik ortaya çıkıverdi.
Çok acayipti.
Şoke oldum.
Sayfamın tıpatıp aynısı gibiydi.
Sayılar hızla tırmandı.
Davetlilerin sayısı 30.000'i bulmuştu bile.
Tuhaf bir ad konulmuştu.
Malum, Der Führer'in Alman dilinde son derece olumsuz bir çağrışımı vardır.
Sayfa yöneticisiyle konuşup ona durumun ne kadar ciddi olduğunu,
hayatımızı büyük ölçüde etkilediğini,
bunun küçük bir şaka olmadığını söyledim ve ilanı kaldırmasını rica ettim.
Aldığım yanıt iki sözcükten ibaretti.
"Bok ye."
PARTİYE 4 GÜN KALA
Partiye dair söylentiler artmaya başladı.
Bir sahne olacak ve sanatçılar gelecekti.
Hatta Heineken, etkinliğe bir festivalmiş gibi sponsor olacaktı.
Çılgınlıktı.
Arabada radyo dinliyordum.
Birden Project X'ten bahsetmeye başladılar.
- Ben Merthe. - Biz 3FM'den Timor ve Coen.
- Selam. - Selam. Parti olacak mı?
Telefon numaramı bilmeyen kalmamıştı.
Beni ilk arayanlardan biri De Coen en Sander Şov'du.
Ne yapacağımı bilemeyip konuşmaya devam ettim.
- Parti kesin olarak iptal. - Yazık. 6.000 hediye alabilirdin.
Güzel olurdu ama yine de yeni bir evin maliyetini karşılamazdı.
Şu anda radyoda canlı yayında mıyım?
- Evet! - Evet! 3FM! Merthe!
Ulusal medyada da büyük yankı uyandırdı.
Haren kasabası, binlerce davetsiz parti tutkununun gelişine hazırlanıyor.
İnternet üzerinden 50.000 davetiye gönderilmiş durumda.
Bir, iki, üç. Hadi!
21 EYLÜL PROJECT X HAREN
Bir binanın tepesinden poster açtıkları o acayip videoyu haberlerde görünce
partinin sahiden de yapılacağının ayırdına varmaya başladık.
Hollanda'nın farklı yerlerinden insanların otobüslerle geldiğini duyuyorduk.
Haren'daki Stationsweg sakinleri endişeli.
Gelecek insanların sayısı binlere ulaşmıştı.
İş, başta tahmin ettiğimden daha da büyümüştü.
DAVETLİLER (300.220)
İçimde çok kötü bir his vardı. Onca insanı ağırlamaya hazır değildik.
Perdelerimizi sabah akşam kapalı tuttuk.
İnsanlar habire evin resmini çekiyordu.
Voleybola gidemiyordum, okula gidemiyordum.
Yüzümün maskelerini yapıyorlardı.
Arınma Gecesi filmindeki gibi evimizde mahsur kalmıştık
ve insanlar kapımızın zilini çalıyor, içeri girmeye çalışıyordu.
Bu yılki arınmada evlerinizde saklanacaksınız.
Artık dalga geçmenin ötesine geçip korkutucu olmaya başlamışlardı.
PARTİYE 1 GÜN KALA
Partiden önceki gün üzerimdeki gerginlik giderek artıyordu.
Burası birkaç bin insanı kaldırabilecek bir yer değildi.
Çok tehlikeli olacaktı.
Belediye işi ciddiye almadığı için ben bir plan yapmalıydım.
Tek çözüm, Haren dışında alternatif bir parti düzenlemekti.
Belediyeye tek kuruş çıkarım olmadığını söyledim.
"Bu iyi bir fikir olabilir. Bunu bizim için halleder misin?" dediler.
Büyük bir partiyi düzenlemek normalde aylar sürer.
Bizim sadece 24 saatimiz vardı.
Bir plan çıkarıp gönderdim. Ama son sözü Başkan Bats söyleyecekti.
Doğru seçimi yapması için dua ediyordum.
Partiden önceki gün belediye başkanıyla toplantıya çağrıldım.
Belediye başkanının bize şöyle demesini umuyordum,
"Tamam. Kararımı verdim.
Kimse giremesin diye Haren'a giden her yolu kapatacağım."
Başkan bunu yapmak istemedi.
Çok net bir mesajım var. Bu parti iptal edilmiştir.
Açık seçik söylüyorum, burada parti falan yok.
Bunu duyunca biraz sinirlendim.
Gençleri neden ciddiye almıyorsun?
Hiçbir çocuk "Parti yok diyorsa doğrudur" diye düşünmeyecekti.
Bunun için artık çok geçti. Mesaj yanlıştı.
Belediyeden bir telefon geldi.
Başkan alternatif partiyi yapmamaya karar vermişti.
Sadece polisi işe koşacaktı.
Çok budalaca ve safça hareket ettiler.
Hiçbir hazırlık yapılmadı. Ne müzik vardı, ne sahne.
Siz bunları sağlamazsanız
çocuklar ne yapıp edip eğlenmenin yolunu bulur.
Stuk, bozuk demek.
Biz televizyon kanallarını bozmak istiyoruz
çünkü biz kurallardan nefret ederiz.
Biz Jackass tarzı şeyler yaparız, her hafta çılgın iddialara tutuşuruz.
Herkes Project X Haren'a gidip gitmeyeceğimizi soruyordu.
"Müthiş bir parti olacak. Herkes onu konuşacak. Mutlaka gelin."
Hayalimiz, dünyanın en büyük YouTube kanalı olmaktı.
Yani fırsat bu fırsattı.
"Her şeyi filme alalım ve eğlenmemize bakalım"
Haren'a gitmek ister misin? Parti var! Project X!
Hadi bakalım.
PARTİ GÜNÜ
Parti gününün sabahıydı.
Haren belediyesi kendilerinin deneyimi olmadığı için
benden sosyal medyayı takip etmemi istedi.
Benden istenen, parti olmayacağını insanlara duyurmaktı.
@GEMHAREN'IN PARTİ VERMESİ EĞLENCELİ
Patronum, "Gerekeni yap" dedi.
İnsanlara ısrarla söyle, dedi. "Haren'a gelmeyin. Parti falan olmayacak."
Ama biz sadece dört beğeni almış, ufak bir kasabaydık.
Etkileşime başladık ama hiç şansımız yoktu.
@GEMHAREN TWITTER'A BAK YIĞINLA İNSAN GELİYOR
Davut ve Golyat hikâyesi gibiydi.
DAVETLİLER (350.172)
Etkinlik günü Facebook'a baktım, yaklaşık 350.000 kişi davet edilmişti.
Zaman akışım paylaşımla dolup taşmış hâldeydi.
LEEUWARDEN'DAN GİDECEK VAR MI?
İnsanlar gelme hazırlığındaydı.
ÇOCUKLARI ALIP PROJECT X HAREN'A GELİN!
KESİN ORADAYIZ!
En küçük kızım süpermarkette çalışıyordu.
Tuhaf tuhaf tiplerin çok miktarda içki aldığını söyledi bana.
Herkes içki bulmanın peşindeydi.
16 yaşında ve içmekte serbesttik. McLovin gibi sahte kimliğe gerek yoktu.
Neden trenle Haren'a gelmeye karar verdiniz?
Sırf merakımdan.
Böyle bir şeyi görmek güzel bir deneyim olacak.
Öğle yemeği sularında evin önünde büyük bir kalabalık toplanmaya başlıyordu.
Kalmaya niyetliydiler.
Basın sık sık kapımızın zilini çalıyordu.
Merthe'nin evi hâlâ sessiz. Zili çalalım.
Merhaba.
Kamera yok.
Babasının tahammülü kalmamış.
Project X Haren'dan canlı yayın yapıyordum.
ARNOULD MUHABİR
Merthe'nin evinin sokağına vardığımda sokak tabelalarını kaldırmışlardı.
Komikti.
Herkesin telefonunda navigasyon vardı. Orayı bulmak zor değildi.
Dışarıya baktığımda evin önünde o kadar insan toplanmıştı ki
kendimizi güvensiz hissetmeye başladık.
O anda "Buradan gitmek istiyorum" dedim.
Evinin önünde çok sayıda insan dikiliyordu.
Polis duruma son vermeye karar verdi ve sokağın iki başını da kapattı.
Gittiğimiz için çok rahatladım.
Halamın evine vardığımızda galiba pek konuşmadık.
Oturup olup bitenleri seyrettik.
16 yaşındaki Merthe'nin Haren'daki partisi iki saat sonra başlıyor.
Şu anda yanımda polis basın sözcüsü Paul Heidanus var.
Kendisinin yüzünde ihtiyatlı bir gülümseme var.
Bay Heidanus, anladığım kadarıyla 300 polis memuru görev başında, öyle mi?
Aldığımız önlemler hakkında bir şey söylemeyeceğim
ama emin olun, ne yaptığımızı biliyoruz.
Her şey kontrol altındaydı. Ben de vardiyam bitince çıktım.
Bisiklet sürüyordum, derken durdum.
Sonu görünmeyen bir araç konvoyunun
ve yayan insanların Haren'a doğru geldiğini gördüm.
Çok kalabalıklardı.
Belediyedekileri arayıp
yaptığımız duyuruların bir fayda etmediğini söyledim.
Gelen her trenle birlikte yanımızdan bölük bölük insan geçiyordu.
Merthe'yi tanımıyordum ama ben bir parti tiryakisiyimdir.
Haren'a doğru dev bir kalabalıkla beraber yürüyorduk.
Enerji güzeldi.
Partiye geldiğimde insanların eğlendiğini gördüm.
Bağırış çağırışları duyabiliyorduk.
Kapıları ve pencereleri kapattık. Elimizden bundan fazlası gelmiyordu.
Çok korkunçtu.
Kalabalık büyüdükçe çılgınlığın düzeyi de artıyordu.
Kaos.
Kesinlikle çılgınca.
Bu kadar arkadaşı olan birini hiç görmedim.
Project X Haren başlayabilir. Biz geldik!
Herkes zıplıyor, bira içiyor, eğleniyordu.
"Ömrümüzün en güzel gecesini geçirelim" diye düşünüyorlardı.
Herkes çılgın hayvanlar gibi haykırıyordu.
Parti nerede? Parti burada!
Çok hoşuma gitti.
Hâlâ ara sıra kafamda o şarkıyı tuttururum.
"Parti nerede?" Bütün gece dinlediğim buydu çünkü.
Oradaki gençlerin çoğu bir parti bulmayı bekliyordu.
Ama buldukları şey
barikatlar, birkaç polis memuru ve gitgide büyüyen bir kalabalıktı.
Ne zaman canlı yayına girsem acayip ve aptalca şeyler oluyordu.
Arnould?
Arkadaşlar, burada ne yapıyorsunuz?
Keyfimiz yerinde ulan!
"Buna daha ne kadar devam edeceğiz?" diye düşünüyordum.
Ülkenin dört bucağından tuhaf insanlar bir Facebook partisi için burada toplandı.
Az önce başımdan aşağı viski döküldü.
- Artık buradan gitsem iyi olacak. - Peki Arnoud Bodde. Teşekkürler.
Neler olduğunu görmek için köpeğimi alıp merkeze gittim.
Arkamda bir grup insan vardı.
Şarkı söylüyor, gürültü yapıyorlardı.
Sonra birdenbire kafama bir şeyin çarptığını hissettim
ve bir cam kırılma sesi duydum.
Kafama şişe atmışlardı.
Köpeğim titremeye başladı.
Atmosferin tersine döndüğünü işte o zaman hissettim.
Bir olayın patlak vermesinin an meselesi olduğu sezilebiliyordu.
Merthe'nin sokağındayız. Burada yaşanan, bir delilik.
Âdeta bir futbol stadyumuna girmiştik.
Binlerce genç insan.
Ve sadece 10 polis memuru var.
Çok fazla insan gördüm.
Sayıları giderek artıyordu.
"Bu köyde şu anda 300 polis memuru olması mümkün değil" diye düşündüm.
Besbelli, ortada bir plan yoktu.
Çevik kuvvet değil, sıradan polislerdi.
Korku içinde birbirlerine bakıyorlardı.
Sayıları polislerden binlerce fazlaydı.
Polisin, kordonu daha fazla tutabileceğinden emin değildim.
Endişem, eve ulaşmaları…
…ve filmdeki gibi ateşe vermeleriydi.
Project X filmini izlemişlerdi.
Evin içinde parti yapmak istiyorlardı.
Yüzme havuzunu istiyorlardı ama mümkün değildi.
Ve herkes zil zurna sarhoştu.
Saldırganlaşanlar oldu.
Herkes çığlık atıyordu.
"Burada ne oluyor böyle?" diyorduk.
Twitter'ımı açtım, insanların şişeleri fırlatmaya başladığını gördüm.
Birden siren sesleri duymaya başladım.
Eyvah, şimdi kıyamet kopacak.
Partiye polis çağırırsanız ne olacağı bellidir, isyan çıkar.
Polis uyarı ateşi açtı.
Polis büyük bir hata yaptı. Bizi püskürtmeye çalıştılar.
Olay kontrolden çıkıyor.
Bu işin boku çıkmaya başladı.
Kazanamayacakları bir savaşı başlattılar.
Bizi polis kışkırttı.
Burada yaşam yok, çılgınlık yapmamıza izin verilmiyor.
İnsanlar özgürlüğü tatmıştı
ve polis bunu ellerinden alınca gözleri döndü.
Çok acayip.
Polis buna daha ne kadar göz yumacak?
Babam için endişeleniyordum çünkü o kalmaya karar vermişti.
Komşuların yanında olmak istemişti.
Babamın o izdihamın içinde zarar görmemesini ümit ediyordum.
Biz partiye gitmedik.
Merthe'nin ailesini tehlikeye atan bir kalabalığın parçası olmak istemedim.
Haberlerdeki görüntüleri hatırlıyorum.
Polis insanlara vuruyordu.
Polis de saldırganlaşıyordu.
Polis, yanına yaklaşanı…
…pataklıyordu.
Olan biteni filme alırken "Ne oluyor burada?" diyordum.
Yerde yatan insanlara öyle vurulduğunu Hollanda'da daha önce hiç görmemiştim.
Olacak iş değil.
Yere düştüm
ve çevik kuvvet polisi coplarıyla bacaklarıma vurmaya başladı.
Ama kalkıp oradan uzaklaşmayı başardım.
Bana isyancı muamelesi mi yapacaksınız? Öyleyse isyancı olurum, dedim.
Baktım bir grup insan bir direği büküyor, gidip ben de bir el atayım dedim.
İnsanlar…
…polisten kaçmak için bahçemizde koşturuyorlardı.
Televizyonda gördüğümüz, uzağımızda yaşananlar şeyler
ön bahçemize kadar gelmişti.
İnsanlar arabalara molotofkokteyli atıyordu.
Kendi kendime diyordum ki, "Bu iş Call of Duty'ye döndü."
"Bunlar gerçek. Bunlar harbiden gerçek."
Bir direği elleriyle kavramış, iri yarı bir adam gördüm.
O direkle süpermarketlerin camlarını kırmaya başladı.
İçimden şöyle geçirdim, "Bedava sigara."
Kapüşonumu taktım.
İçeri ilk giren bendim.
Torbayı ağzına kadar doldurdum.
Anı yaşıyordum. Yaşadığımı hissettim, anlatabildim mi?
Soygunu filme alıyorduk.
Ama bu yanlış bir karardı. Bir saniye içinde ortalık karıştı.
"Hey! Bizi filme alıyorlar! Yakalayın onları!"
Saniyeler içinde Thomas yerde kaldı.
Kamerasını almaya çalışıyorlardı. "Ver şu kamerayı!"
Kocaman dövmelerle kaplı kollar görüyordum.
Elimden tek gelen, insanları tutup ondan uzaklaştırmaktı
çünkü kamera kaydını istiyordum.
Yeni bir şey çekmiştik.
Hollanda'da sadece 500 abonemiz dahi olsa
bu, büyümemiz için bir fırsattı.
Canımı kurtarmak için de yaptın…
O ikincil sebep.
Yo, hayır.
O olmasa ölmüştüm.
Atlayarak bir çatıya çıkmanı sağladık, değil mi?
Çok korkmuştum.
Kameraya var güçleriyle vurmuşlardı.
Ama kaseti almayı başardık. Kurtardık onu.
Tamam, bu kadar yeter.
Az önce yaşadıklarımız çılgıncaydı. Korkumdan öldüm.
Arabaya oturduk, "Voliyi vurduk" dedik.
"Bu savaş alanından gidelim."
Polis, akşam saatlerinde babama
iki kızın izdihama kapılıp öldüğünü söyledi.
Affedersiniz.
Ağırdı.
Yaş günü partinizde insanlar ölüyor
ve bunda sizin de payınızın olması içinizde bir tür boşluk hissi uyandırıyor.
İçinde bulunduğunuz durumu…
…kavrayamıyorsunuz.
Twitter'da, bir kızın izdihama kapılıp öldüğüne dair söylentiler var
ama bu söylentileri yalanlayanlar da mevcut.
- Sizdeki bilgi nedir? - Twitter'da yazılanları biz de gördük.
Ama bize polisten böyle bir bilgi ulaşmadı.
Eve bisikletle dönmek istedim ama yerler cam kırıklarıyla kaplıydı.
Kasabayı kasırga vurmuş gibiydi.
Yürürken kendimi suçlu hissettim. Olayın bir parçası olmak üzücüydü.
Neyse ki sonradan kimsenin ölmediğini duyduk.
Ama biz çoktan etkilenmiştik bile.
Gece yarısı olunca polis nihayet kontrolü ele aldı
ve ortalık sakinleşti.
Sonra bir araba gördüm.
Ön camı parçalanmıştı, yan camları yerlerinde yoktu.
Arabanın tepesinde ayak izleri vardı.
Yolcu koltuğunda üçgen şeklinde, büyük bir tuğla duruyordu.
Arabaya bakakalmıştım,
derken arkamda bir meslektaşımın sesini duydum.
"Araba senin mi?"
"Evet, benim" dedim.
Tuğlayı bir nevi hatıra olarak sakladım.
Kız arkadaşım ara sıra "Onu hâlâ mı saklıyoruz?" diye sorar.
Ben de "Evet" derim, "Tuğlayı hâlâ saklıyoruz."
Bütün gece ayaktaydık.
Filmi montajladık.
Ve web sitemize koyduk. Bir saat sonra viral oldu.
1.000.000 GÖRÜNTÜLEME
StukTV'nin ilk sükse yapan işi oydu.
Project X Haren'la başladı.
12 yıl sonra Hollanda'daki en büyük YouTube kanallarından biriyiz.
İlk incelemeler ışığında görünen o ki,
ancak çapulcular olarak niteleyebileceğim bir grup insan
bilinçli ve iyi hazırlanmış bir şekilde şiddete başvurmuştur.
Belediye başkanı ve polis sorumluluğu üstlenmedi.
Onlara çapulcular demesini tasvip etmedim.
O çocuklar Haren'a yalnızca eğlenmeye gelmişti.
Bu eğlenceyi çocuklara sunmamak için ellerinden geleni yaptılar.
İsyancılar Haren ahalisini şoka uğrattı.
Hasarın yol açtığı maliyet bilinmiyor.
Camların hepsi kırıldı. Çok fena.
Haren'ı temizleyip adam etmek için bugün çok çalışmamız gerekiyor.
Biz hâlâ Hollanda'daki en iyi topluluğuz.
Affedersiniz.
Ertesi gün kocamla yürüyüşe çıktık ve ortalık temizlenmişti bile.
Kasabamdaki insanlarla gurur duydum.
Akşamdan kalma bir hâlde uyandım.
Olup bitenlerin tamamı Facebook'ta yayılmıştı.
İnsanlar videoların altında adımı etiketliyorlardı.
Adi muhbirler.
Kabağın başıma patlaması kaçınılmazdı.
Bu nedenle geri dönüp çaldıklarımı geri vermeye karar verdim.
Kendi kendime "İyi halt yedin" dedim.
POLİS GÖRÜNTÜLERİ İNCELEDİKTEN SONRA 100'DEN FAZLA KİŞİYİ TUTUKLADI.
İSYANLARLA İLİŞKİLİ SUÇLARDAN 17 KİŞİ HÜKÜM GİYDİ.
Bu akşam Project X Haren'a ilişkin eleştirilerin
belediye başkanı ve emniyet amiri için olası sonuçlarını konuşacağız.
BAŞKAN BATS VE EMNİYET AMİRİNİN PROJECT X KARŞISINDAKİ TUTUMU
SORUŞTURMAYA KONU OLDU.
Görev süresi boyunca bir kez burada olup,
herhangi bir tehlikeyi göze almadan insanları koruması gerekti,
onda da başarısız oldu.
Yaşanmaması gereken şeylerdi.
Bu konuda kimsenin şüphesi olmasın.
Bu sebeple bugün burada özür diliyorum.
HALKIN BASKISININ ARTMASIYLA BATS İSTİFA ETTİ.
BATS BU BELGESELDE YER ALMAYI REDDETTİ.
Project X'ten birkaç yıl sonra
bir partideydim ve Merthe'nin içeri girdiğini gördüm.
Onu görür görmez tanıdım.
Ama utancımdan ağzımı açıp bir şey diyemedim.
Yüzü tanıdık geliyordu ama tam olarak çıkaramıyordum.
O bana baktı, ben de ona. "Sen osun, değil mi?" dedi.
"Evet, benim" dedim.
"Sorun değil, geçmişte kaldı. Takma kafana" dedi.
"Gençtik ve şapşaldık."
O partiye gelen çoğu kişinin amacı isyan çıkarmak veya suç işlemek değildi.
Çoğu bence parti için gelmişti.
Bana kalırsa o yaşlardaki gençlerin
isyan etmek istemeleri, özgürlüklerini elde etmek istemeleri,
kendilerini ifade etmek istemeleri
normal ve tabiatlarından gelen bir şey.
Benim partim olmasa ben de giderdim.
Alt yazı çevirmeni: Arda Barişta