Hoş geldiniz!
Burası cennet gibi bir yer.
Aynı zamanda ölümcül bir yer.
Çocuklara berbat davranıyorlar. İsyan etmememizi bekleyemezler.
İyi ki biri direnmemiz için önayak oldu.
Nihayet.
Woodstock senin için ne demek?
Herkes asıl anlamını unuttu.
Sevgiyi ve çevreyle barış içinde olmamızı temsil ediyordu.
Bugün burada bunu öldürmeye karar verdik.
1969 yılında
Woodstock'ta...
...yaşananlar...
...hem çok güzeldi, hem de önemliydi.
çok özeldi.
Bu ülkenin ve hatta dünyanın
büyük bir kısmının
hayal gücünü ve kalbini öyle bir fethetti ki
etkisi hâlâ devam ediyor.
İnsanların bir araya geldiği
ve...
topluma değer katan bireyler gibi muamele gördükleri tüm etkinliklerde
insanlar aile gibi hissetmeye başlarlar.
Her şeyi paylaşırlar.
Zor durumlarda birlik olurlar...
HASTANE
Bu, zaman zaman Woodstock'ta da yaşandı.
Kesinlikle kusursuz bir etkinlik değildi.
Ama kusursuz bir kısmı varsa,
o da budur.
İnsanlara sevgi dolu olma fırsatı
verilirse,
işte o zaman Woodstock geri döner.
ABD ekonomisi şimdiye kadarki
en uzun genişleme dönemine yaklaşıyor.
Bu 10 yıl, güçlü büyüme,
bir nesildeki en düşük işsizlik oranı
ve son derece düşük enflasyonla damgasını vurdu.
Amerikan kültüründe eşi benzeri görülmemiş...
...bir dönemdi.
Huzur ve refah dönemiydi.
Bu ülkenin nesi var böyle?
İş teklifi almadan sokakta yürüyemeyecek miyiz?
Otuz yaşına girmeden
milyarder olmayı
kesin olarak bekleyen
bazı öğrencilerim var.
Öğrencilerinin çoğu birinci sınıfta,
eşi benzeri görülmemiş bir refah döneminde büyüdüler.
Yüksek işsizlik veya piyasa çöküşlerinin
hâkim olduğu zamanlara tanık olmadılar.
Bazıları bu büyümenin sonunun olmayacağını düşünüyor.
Hey, Rach. Ralph Lauren'dan aradılar.
İkinci görüşmeye çağırdılar.
Amerika da, dünya da daha iyi bir hâle geliyordu
ve müzik, dönüşmeye çalıştığımız
daha hoşgörülü ve daha coşkulu bir toplum olma
yolundaki evrimimizin
bir parçası gibi görünüyordu.
Woodstock '99 ile beraber
bu hayal suya düştü.
Huzur, sevgi
ve müzikle dolu üç gündü.
Otuz yıl sonra Woodstock '99 organizatörleri şöyle diyor:
"Tarih tekerrür edecek."
Tarihi konserin 30. yıl dönümü
temmuz ayında New York'un Rome şehrinde
eski bir askeri üste kutlanacak.
Woodstock '99'da Rome'un belediye başkanı olduğum...
...ve Woodstock '99'u
Rome'a getirdiğim için
insanlar bana lakap takmıştı.
"Rock and roll başkanı."
Şehir, 98 ve 99 yıllarında
hava kuvvetleri üssünün
kapatılması kararından dolayı sarsılmıştı.
Binlerce çalışan
işini kaybedecekti ve bunun sonucunda
binlerce insan topluluktan ayrılacaktı.
Rome, askeri bir kasaba olarak
Griffiss'le biliniyordu.
Üs kapatılınca, kimliğimizi kaybetmiş gibiydik.
Bizi aradılar.
İnsanların bir etkinlik düzenlemek istediğini söylediler.
Etkinliği yapmak isteyen bir tesis bulabilmiştik.
Ana sorunlardan biri çözülmüştü.
Üstelik ihtiyacımız olan tüm altyapıya sahipti.
Griffiss Hava Kuvvetleri Üssü'ydü.
Bu alanda düzenleyeceğimiz bu etkinlik,
gelmiş geçmiş en büyük gösteri olacak.
Halk arasında çok büyük heyecan yaşanıyordu.
Bir zamanlar çok aktif olan
bu askeri tesis
barış ve sevgiyi temsil eden
bir festivale dönüşecekti.
New York Şampiyonu.
Şüphe duyan çok kişi de vardı.
- Sayalım mı? - Evet!
Bir, iki, üç.
Çünkü pek çok insan
tekrar sarsıcı ekonomik kayıplar yaşamıştı
ve bu nedenle
herkes zaman zaman
umutsuzluğa kapılıyordu.
Şurada deneyelim.
Tamam, hadi.
- Daha sert! - İşte New York.
Gazeteyi açtım,
"Woodstock '99, Rome'a geliyor" yazıyordu.
"Tabii canım, kesin gelir."
"Ne yapıp ne edip Rome'a getirmezler" dedim.
"Bu kadar harika bir şey Rome'da olmaz."
- Bunu siz istediniz. - Evet!
Bakalım...
Sanki tüm dünyanın gözü bunun üzerindeydi.
Herkes o tarihi anı yaşamak istiyordu.
- Ne? - Olacak.
Tarihi bir dert olacağını biliyordum.
Patlatalım gitsin.
Rome'da savaşmayız, sevişiriz.
Havlu nerede?
TOPLUM İLİŞKİLERİ
Ekip olarak elimizden geleni yapmaya
hazır mıyız?
Organizatörler,
rock and roll'un...
...efsanevi isimleriydi. Michael Lang,
Woodstock'ın kreatörü.
Marshall böyle.
Konser severler John Scher'ü tanırdı.
Gözü keskin bir konser yapımcısıydı.
Vali de dâhil olmak üzere, kararı vermekten çekinen
bazı politikacılar var.
Her şey tıkırında giderse
Tachy pazardan önce helikopterle buraya gelecek.
Kesin sayılır.
El sallayacak.
John Scher konser organizatörü,
Woodstock da konser organizasyonunun Olimpiyatları.
Buldum.
Alandaki ilk gün bakacağız.
Onun için çok cazip bir etkinlikti.
Olağanüstü bir deneyim olacak.
Dünya üzerinde buna benzer
tek bir şey daha yok.
Evet, biraz korkutucuydu.
Sonuçta tüm gazetelerde...
...ve dergilerde yazan şey belliydi.
"Buna nasıl kalkışırsınız?"
"Tekrarı mümkün olmayan
bir şeyi nasıl tekrarlamaya çalışırsınız?"
Aksilikler olursa...
Bir aksilik olduğunda
yetkili çalışanlarımıza başvurun.
Lütfen haberleri açtığımda
çalışanlarımızdan birinin,
hele de bu odadan birinin
şikâyet ettiğini duymayayım.
John Scher'ün buna dâhil olması pek çok yönden
büyük cesaretti.
Sonuçta ortada 30-35 milyon dolar var
ve ters gidebilecek çok fazla şey var.
Burada bir grup insan olacak.
Cuma günü 175.000 civarı insan olur.
Şu an tuvaletlere bakım yapılıyor.
Bir saate açılırlar.
Bu kadardı. Son olarak...
lütfen eğlenmeye çalışın.
Dikkatli olun.
Eğlenmeye çalışın, kibar olun.
Bu serbest formlu bir etkinlik.
- Toplantı sonrasında yapalım mı? - John dışarıda.
Felsefemiz,
insanların eğlenmesine engel olmamaktı.
O zamanlar küçük olduğum için '69 konserine gidememiştim.
Yanımda kimse gelmese bile ben gidecektim.
Geldik!
- Çalıştığımız restoranda... - Evet.
...Daytona Beach'teki "Hog Heaven"da tanıştık.
Festivale gitmek istediler, üçümüz gittik.
Biletlerimizi aldık.
- Rome tabelası. - Rome tabelası.
"Rome'a hoş geldiniz." "Rome'a hoş geldiniz."
Woodstock'a hoş geldiniz!
Adeta bir...
...geçit töreni yapılıyor.
Birbirlerinden farklı bunca genci
ve kıyafetlerini görmek
gerçekten harika.
Rome'da kalacak yer arıyorsanız
bir daha düşünün.
Burası dâhil şehirdeki her yer dolu.
- Şahane. - Harika.
Evet, umarım tekrar gelirler.
1999'da
üniversiteye gitmek yerine
sahneye çıkma ve sanatçı olma hayalimin...
...peşinden gitmeye karar verdim.
Ailemin en büyüğü
Wyclef Jean adında bir beyefendi.
Kardeşimin turne otobüsündeydim.
Bir an durduk ve Jimi Hendrix'in
çıktığı konserde çıkacağımıza
inanmakta zorlandık.
Hippi festivali olduğu aşikârdı...
...çünkü bakımsız Volkswagen'ler,
çok eski kombi araçlar,
10 kişilinin tıkıştığı minibüsler falan geliyordu.
İlk iş seyahatimdi.
Josh ve Johnny'nin macerasıydı.
Barış sembolünü yaptırdılar.
Büyük bir maceraydı.
Hippi tarzında,
sıra dışı deneyimlere hazırlanıyorlar.
BARIŞ DEVRİYESİ
Otostopla hippi buluşmalarına gidiyordum.
Havası beni buraya getirdi.
Sizi buraya çeken şey neydi?
Sanırım insanların birlik bilinciydi.
Bu çeşitlilik, rengârenk ortam
insana ruhani bir güç veriyor.
İnsanın aklını başından alıyor.
Kodak kamerası isteyen?
BARIŞ DEVRİYESİ
İşinize bakın!
İşimiz insanlara yol göstermek...
- ...gülümsemek ve kibar olmaktı. - Evet.
- Barışı koruyacaktık. - Koruyacaktık.
- Evet. - Evet.
Başından bir bir anlattılar.
Onlar misafirlerimizdi.
Yaptıkları bazı şeyleri görmezden gelecektik.
Onları rahatsız etmeyecek,
uyuşturucu kullanmalarına falan
müdahale etmeyecektik.
Biz de tamam dedik.
Kapılar planladığımızdan
çok daha
erken açıldı
çünkü ortalık karışıyordu.
Hava çok sıcaktı, 26 dereceyi bulmuştu.
Sabahın yedisi, sekiziydi.
Konser boyunca kamera ekibini
kalabalığın içinden geçirdim.
Sahnedeki gruplar dışında her şeyi çekecektim.
Kapılar açıldığında kalabalığı takip ettim.
Nereye giderlerse peşlerinden gittim.
Çadırlar kuruldu.
Orada olmak heyecanlıydı.
Merhaba.
Çok keyifliyiz, çok eğleniyoruz.
Kuzey kapısında sekiz saat arkadaşlarımızı bekledik.
Sonunda bulduk, çok heyecanlıyız.
Her şey harika.
- Keyifliyiz. - Bu da yeni arkadaşımız.
Daha yeni tanıştık.
- Hepimiz çok keyifliyiz. - Kuzey kapısında tanışmadık.
- Burada tanıştık. - Annemle babam 30 yıl önce gelmişti.
Selam anne! Çok eğleniyoruz.
Umarım siz de bu kadar eğlenmişsinizdir.
- Eğlenceli, çok güzel. Buradayız. - Hava güneşli!
Woodstock'tayız.
- Buradayız! - Hadi!
- Woodstock '99. - Woodstock!
Gölge yoktu.
Boş bir alandı. Havalı göründüğünü düşündüğünüz kişilerin
yanına çadır kuruyordunuz.
Geldik.
Woodstock'tayız.
Çadırımız şurada.
Bira bulacağız.
Hayatlarının en güzel zamanını geçirmeyi umuyorlardı.
Her şeyi planlamışlardı, uyuşturucuları hazırdı.
Alana girip uçmaya hazırlardı.
Leziz görünüyor.
Benim için Woodstock efsanevi bir etkinlikti.
İşimin başından kalkıp insanların arasına karışmayı
çok seviyordum, bu yüzden gönüllü oldum.
Arazi âdeta uçsuz bucaksızdı. Büyüleyiciydi.
İnanması zordu.
Şuranın büyüklüğüne baksanıza.
Bakın. İnanılmaz değil mi?
...Ontario!
Hatırlıyorum,
turne otobüsündeydik
ve her yer beyaz insanlarla doluydu.
Bizse Brooklyn'de yaşayan Haitili bir aileydik.
- Woodstock! - Woodstock!
Biz yanaşırken herkes...
Herkes çok enerjikti ve...
...sevgiyle karşılandık.
Rome Belediye Başkanı.
Heyecanlı mısınız?
- Acayip heyecanlıyız. - Partilemeye hazır mısınız?
Partilemeye hazırız!
Her Woodstock'ta
biri etkinliğin baş tacı oluyor.
Bayanlar ve baylar, karşınızda
bu yılki Woodstock'ın
baş tacı adayı Sherly Crow!
Güzel ve çıplak insanlar, nasılsınız?
Ortamda her şey...
...gayet iyi gidiyordu.
Herkes heyecanlıydı,
enerjiyle dolup taşıyordu.
Çok güzeldi.
Huzurluydu. İnsanlar katlanır sandalyelerinde oturuyordu,
çocuklar vardı.
Vücutlar boyanıyordu. Pek çok kadın boyanmıştı.
Moda olmuştu.
Sıcaktı.
Sütyen terletiyordu.
Öyle bir sıcak vardı ki
herkes terden sırılsıklam olmuştu.
Hava çok sıcak. Erkekler de soyunuyor.
Rüzgârı tenimde hissetmek çok güzel.
- Üzerinizi çıkardınız mı? - Ben çıkardım.
İnsanların bedenleriyle
özgürce hareket edebilmeleri harika.
Woodstock'ın amacı bu. Kendini koyvermek.
Tam havamızdaydık.
Kim olduğumuzu, genç olduğumuzu biliyorduk.
Çoğumuz ailelerimize isyan ediyorduk.
Ben de ediyordum.
Çıplak bisiklet yarışları vardı.
Gece çıplak kaya tırmanışları
falan yapılıyordu.
O dönemin temsiliydi.
69 yılındaki bir hareketti.
99'daki ise daha çok eğlenceydi.
Bahar tatili gibi olacaktı.
Stantlardan birinde
dövme ve piercing yapılıyordu.
O çadırlarda aklınıza gelen her şey yapılıyordu.
İşler tıkırındaydı.
Çok daha fazla insan lazım.
Kahretsin.
1999, pop kültürü için heyecanlı,
değişim dolu bir dönemdi.
En sevdiğim dönem 90'lardı.
Red Hot Chili Peppers,
Jewel, Fugees, DMX zamanlarıydı.
90'lar süperdi.
Alanis Morissette, Sheryl Crow ve Jewel
satış rekorları kıran albümler çıkardı.
Kadınlar nihayet biraz ilgi görmeye başlamıştı.
Nasıl gidiyor?
Rock and roll'da, rock kültürünün
önceki dönemlerindeki kadın düşmanlığı
azalıyor gibiydi.
Bu barış ve sevgi etkinliğiydi.
doğal olarak barışçıl ve sevgi dolu kadınlar vardı,
ama barışçıl ve sevgi dolu erkekler yoktu.
İşte bu!
Memelerini göster!
Memelerimi mi göstereyim?
Bunun için bilet parasından çok daha fazlasını
ödemeniz gerekir.
Etraf, üstsüz insan kaynıyordu.
Rap metal dinleyen
iyi insanlar da var diyelim.
Bir dönem, 90'larda...
...ünlü bir dergi şöyle yazmıştı,
"Rock'ta kadınların yılı."
Önce Alanis Morissette çıktı,
sonra No Doubt,
ve Lilith Fair popülerlik kazandı.
LILITH FAIR YAŞASIN KADINLAR
Rock'ta kadınların yılı değil, üç ayı oldu ama,
çünkü bir baktık,
beyazların rock rap'i popülerlik kazandı.
LIMP BIZKIT'İN YÜKSELİŞİ VE DÜŞÜŞÜ
Yeni metal, özgün,
yeraltı hareketi.
Agresif ağır metal, punk ve rap'in değişken bir karışımı.
Müzikleri diğer müziklere benzemiyor.
Juggalo'ları görüyorum, benimhayranım.
Woodstock'ta sahne alacağımız kesinleşince
varlığımız, başarımız...
...doğrulanmış oldu.
"Hadi be, bizi tanıyorlar,
bu oyunda biz de varız!" demiştik.
İnanılmazdı.
Yeni yetenekler keşfetmekle
bilindiğimiz için bir nevi bir sorumluluğumuz vardı.
Bu yüzden bazı konularda risk aldık.
Tüm deliliğimizi
festivalde sergileyebilecektik.
Woodstock!
Biraz aşırıya kaçıldı.
Aramızda juggalo var mı?
Yaşanacaklardan bihaberdim.
Bu grubu hiç duymamıştım.
Dinlemiş olsaydım da
"Bunu kimse dinlemiyordur" der geçerdim.
Belki hatırlarsınız,
"aşırı" kelimesi 90'lı yılların sonlarında
çok kullanılan bir kelimeydi.
Her şey aşırı olmalıydı.
Sanki o noktadan sonra
müzik gittikçe öfkeli bir hâl aldı.
İnsanların canını sıkan çok şey vardı.
Sansür de bunlardan biriydi.
Ya da dışlanıyordunuz, kötü oluyordu.
Yeni metal
hızla yükseliyordu.
Çok popülerdi. Örneğin Limp Bizkit.
Fred Durst da çok popülerdi.
"Fred Durst geldi
ve geceyi erkeklere geri verecek" diyorlardı.
Hip hop'tan esinleniyorlardı.
Öfke konusunda.
Beyaz erkekler söyleyince aynı etkiyi yaratmıyordu.
O yıl Korn grubu
- Tanrı muamelesi gördü. - Revaçtaydılar.
Korn isimli rock grubu,
sıradanlıktan çok uzak.
Marilyn Manson ve Ozzy Osbourne ile kıyaslanıyorlar.
Müziklerine "şok rock" deniyor.
Anlamayanlara şok edici gelebilir.
Korn!
Korn'un sadık hayranları anlıyorlar.
Korn yumuşak değil.
Herkesin istediği hard rock'ı geri getiriyorlar.
O müziğin ruhuna bakın.
O müzikte öfke var.
O müzikte
stres ve şiddetli bir acı var,
anlatabiliyor muyum?
Korn, Korn.
Babam "Sıçtık" dedi.
"Şimdi işler karışacak."
Biri onca insan arasında
havai fişek patlattı.
Basçı düşünmüştür. "Evet...
...işler sarpa saracak."
Müzik aracılığıyla aramızda yadsınamayacak
bir bağ vardı.
Tüyler ürperticiydi.
O zamanlar insanların şarkılarda söyledikleri,
yazdıkları şarkı sözleri,
daha kasvetliydi.
Ki onlar da sanat.
İyisiyle, çirkiniyle, hepsi sanat.
Bu müzik tarzı,
X jenerasyonunun hayatındaki
içgüdüsel öfkeye ve enerjiye dokunabiliyordu.
Hazır mısınız?
Kalabalıktan geçilmiyordu.
Mekân tıklım tıklımdı.
Aşağı baktım, döndüm...
...arkama baktım ve iki şey düşündüm.
Birincisi, kalabalıkta hiç boşluk yoktu.
Sahne önünde boşluk yoktu.
Ortada geçit yoktu.
Bu kalabalığın ortasında biri yaralanırsa ne yapabilirdik?
İkinci düşüncemse şuydu.
"Bu insanlar
öfkeli müzik dinliyorlar ve öfkeliler."
Sanki dinamik, eril bir öfke kol geziyordu.
Durup düşünmüştüm.
"Bu raddeden sonra her şey olabilir."
Derinlere, daha da dibe
Kalabalığı kontrol etmekte sorun yaşandığını söyleyemeyiz.
Alanda 200 bin insan vardı.
Doğal olarak sahne önünde
yoğun anlar yaşandı.
Sahnenin önünde
kalabalığın önünde olmak nasıl, biliyor musunuz?
Ölüm gibi.
Yemin ederim. Çocuklar çığlık atıyor.
"Beni buradan çıkar" diyorlar.
Ben de "Asıl sen beni çıkar" diyorum.
Yoksa ölüp gideceğim.
Bağırıyor, ağlıyorsunuz.
Terden sırılsıklam olmuşsunuz.
Gidelim.
Diyorum ki, "S...tir git."
X jenerasyonundan bahsediyoruz.
Tam X kuşağı.
Neye öfkelilerdi?
Yıl 1999'du.
Ekonomi harika durumdaydı.
Ama...
...onlar boomer'ların çocuklarıydı.
Boşanma oranları
bizim jenerasyonda aşırı yüksekti.
Bence X kuşağındakilerin çoğu
pek çok yönden terk edilmiş hissetti.
İşte buradayız.
Woodstock'ta ikinci gün.
Hazırlanıyoruz, alana çıkıp
grupları dinleyeceğiz.
Bugünkü gruplar bu sırayla çıkacak.
Bira bahçesi, telefon, ATM, hepsi aynı yönde.
Şu tarafta.
ATM'den para çekip
pahalı bira alacağım.
İkinci günün sabahıydı.
Alana gider gitmez
temizliğin yapılmadığını fark ettik.
Temizlik ekibi neredeydi?
Sonuçta bu
bir kamp etkinliğiydi.
Lüks bir otelde hafta sonu tatili değildi.
Buraya gelip
fazlasını bekleyen herkes
aptallık etmiş.
Cumartesi günü
insanlar alanın büyüklüğünü,
ulaşımın zorluğunu kavramaya başladı.
Kaybolan çok oldu.
Beyaz çadırda buluşalım, dedi.
Otuz tane beyaz çadır var.
Woodstock 1999'da alana beraber gelen
insanlar arasından...
çadırlarını ya da arkadaşlarını bulamayanlar oldu.
- Birini buldunuz mu? - Buldum.
İki gündür onu arıyordum.
Çoğu şimdiden perişan hâldeydi.
Tahmin edilenden çok daha sıcaktı.
Organizasyonun yetersiz olduğu belliydi.
Tuvalete gitmek için 10 dakika yürümek gerekiyordu.
Bu tuvalet çok küçük.
Hayatımda gördüğüm en küçük portatif tuvalet.
Tuvalete girdiğinizde
klozet kapağı buradaydı.
- Evet, oturamıyordunuz. - Kaka da buradaydı.
Biri çömeliyordu.
Klozetin üzerine çıkıp kaka yığınının üzerine çömeliyorlardı.
Kızlar da öyle yapıyordu.
Bir yığın tuvalet kâğıdı ve kaka vardı.
Kızlar bunların üzerine çömeliyordu.
Bu manzara karşısında şaşkına dönmüştüm.
Tuvaletlerin hepsi aşağıdan akıtıyordu.
Seyyar tuvaletleri tepenin zirvesine kurmuşlardı.
Doğal olarak tuvaletler tepeden aşağı doğru akıtıyordu.
İnanılmazdı. Yüzleri,
ağızları, gözleri.
Üzerine atlayıp yüzüstü kayıyorlardı.
Ben daha önce... Hiç o kadar sarhoş olmadım.
- Harika. Gerçekten harika. - Herkes denemeli.
İnsanlar neden bu kadar temiz bilmiyorum.
Çamur nasıl?
İnanılmaz. Bayıldım. Aşırı eğlenceli.
Teker teker!
Neden bu sene de çamura atladınız?
Beraber eğlenmek için yaptık!
- Hepimiz birimiz için bebeğim! - Hepimiz birimiz için!
Etkinlik başlamadan saatler önce varmıştık.
Böyle zamanlarda hep...
...sizden önce çıkanı izlersiniz.
Kid Rock bizden önce çıktı.
Partiye hoş geldiniz
Benim adım Kid Rock
Oğlak burcuyum ve Detroit şehrinin...
Kendini eğlenceye kaptırmış punk'çı gençlerdik.
O dönem turnedeydik
ve üç yıl boyunca haftada altı yedi gece
sahneye çıktık.
Bence aslında en iyi performansı Kid Rock sergiledi.
Tüm ilgiyi üzerine topladı.
Enerjisi çok iyiydi.
O beyaz çocukların fena bir
performans sergileyeceği belliydi.
Kargaşa da, eğlence de, ses de gittikçe yükseldi.
Etkinlik, 1969'daki gibi toplanmış
bir grup hippiden ibaret değildi.
X jenerasyonunun görebileceği,
aralarına karışabileceği
en büyük insan topluluğuydu.
İnsanlar özgür hissettikleri için
istediklerini söyleyip yapabiliyorlardı.
İyi dinleyin.
O...pu, kaltak gibi kelimeler kullandığım için
insanlar kadınlardan
nefret ettiğimi düşünüyor.
Siktir oradan, sürtük!
Bu doğru değil, benim kitabımda
kimseden nefret etmek yok.
Politik konuşayım mı?
Kid Rock'ın düşüncelerini açıklayayım.
Monica Lewinsky kaltağın,
Bill Clinton da pezevengin teki.
Enerjisi yüksekti.
Herkesin enerjisini yükseltti.
Bu ritmi son kez çalacağız.
Her şeyin havada uçuştuğunu
görmek istiyorum.
Sadece birbirinize
zarar verebilecek şeyler atmayın.
Plastik şişeleri atın.
Hadi millet, eğlenelim.
Hazır mısınız?
- "Atın" dedi. - "Şişeleri atın."
Konserin en sevdiğim anlarından biriydi.
Tepkimi hatırlıyorum.
"Hayır!"
"Bunu nasıl söylersin?"
Gökten adeta
şişe yağıyordu.
Seyyar tuvaletlerden dolayı şişelerin içinde
sudan başka şeyler de vardı.
Torpil gibiydi.
Hele de şişe doluysa silahtan farkı yoktu.
Her şey havada uçuşuyordu.
Her şey.
Bu ağızdan bir kere çıktı mı
geri alınmaz.
Çok fenaydı.
"Tanrım" dedim.
Herkesi havaya soktu.
Herkes şişe fırlatmaya hazırdı.
Normalde Kid Rock'tan sonra Clef çıkmayacaktı.
Hayır. Kardeşleri...
...ondan önce çıkacaktı.
Sonra o çıkacaktı.
Karşınızda,
Wyclef'in küçük kardeşi
Melky Sedeck!
Kid Rock sahneyi salladığı için Melky Sedeck
beklentileri karşılamalıydı.
Çok korktuğumu hatırlıyorum.
"Lütfen bana şişe atmasınlar."
Radyoda çalan şarkım yoktu.
Kimse adımı bilmiyordu.
Karşımda beyaz gençlerden oluşan bir kitle vardı.
Kıvırcık saçlarımla,
topuklu ayakkabımla, kıvrımlı vücudumla
sahneye çıkacaktım.
Sanatçılar için önemli olan oraya,
sahneye çıkmak değildi.
Hayallerimizi gerçekleştiriyor olmaktı.
O sahnede,
yarım milyon insanın karşısında olmayı
betimleyecek olursam
bin tane boğa
size doğru
hücum ediyormuş gibi derdim.
Ya boğalarla beraber koşarsınız
ya da...
...ezilirsiniz.
...dünyanın her yerini gezdim.
O an kafamdaki düşünceler şunlardı.
"Annem izliyor, babam izliyor."
"Beni buraya kardeşim çıkardı."
"Boğalarla koşacağız."
Hadi, eller havaya...
Bu anı...
...unutulmaz kılmaya çalıştım.
Bir, iki, üç, hadi!
Eller havaya.
Gerçekten de
ellerini havaya kaldırdılar.
Bir oh çektim.
İşte o zaman tüm gerginliğimi bıraktım.
Anladım ki...
Refugee Camp oradaydı.
- Evet! - Hadi!
Böyle anlarda, insan
olması gereken yerde olduğunu anlıyor.
Sahneden indiğimde...
...Melky Sedeck'e alkış!
...dinleyicilerin arasına girmeye karar verdim.
Karşısında sahne aldığım insanlarla konuşacaktım.
İnanılmaz bir deneyimdi.
Enerjinin değişmeye başladığını
sanırım o zaman fark ettim.
Cumartesi öğleden akşama kadar
insanların beklentilerini
karşılayamamış olabileceğimizi düşündüm.
Pestilleri çıkmıştı, bitkin hâldeydiler ve hava çok sıcaktı.
Asfaltın üzerinde,
o güneşin altında
sıcaklık en az
38 dereceyi bulmuştur.
Kamyonların altına yatıyorlardı.
Biraz nefes alabilmek için
buldukları gölgelere sığınıyorlardı.
İnsanlar sıcaktan bayılmaya başlamıştı.
Bunun sorun çıkaracağını anlamamız
uzun sürmedi.
Hava aşırı sıcak, çok kalabalık.
Çok kötü.
Ben iflah olmaz bir iyimserim.
İşin başındayken
her şeyin tam olduğunu düşünmüştüm.
Çeşmelerden bolca içilebilir su akıyordu.
Su vardı, ama sıra da vardı.
Her yerde sıra vardı.
Bu kadar insan için yeterli hazırlık yapılmamıştı.
200 bin kişiye hazır değillerdi.
50 bin kişiye bile hazır değillerdi.
Su konusunda ve suyun fiyatlarından yakındılar.
Bazı
şımarık veletler
her şeyin bedava olmasını bekliyordu.
Çok fazla para istediler.
- Para da para. - Para da para.
Kurumsal sponsorlar ve dört dolara satılan su şişeleri.
Buradaki insanların çoğu '69 havasının
kaybolmaya başladığını düşünüyor.
İçecekler çok pahalı.
Su, buz,
bu konser için fazla pahalı.
Çocukları o üste kapana sıkıştırmışlardı
ve ceplerindeki son kuruşa kadar
kaz gibi yoluyorlardı.
Su alacak parası olmayanlar susuzluktan bayılıyordu.
Bir nesli atfedebileceğimiz bu etkinliğe katılmak için
cebimizdeki tüm parayı harcadık.
Karşılığında kazıklandık.
Karnımı nasıl doyuracağım?
Nasıl eğleneceğim?
Partilemeye geldim ama param kalmadı.
Bu yüzden sinirler gerildi.
Hepinize,
bize çok iyi bakan, bizi ağırlayan kişi,
karşınızda,
Rome'un belediye başkanı Joe Griffo.
Woodstock ruhuyla,
Rahip Damato'yu davet ediyorum.
Rahip, Tanrı'nın gücüne dayanarak...
burayı küresel bir barış bölgesi ilan ediyor.
Huzur ve uyum adına!
Evet!
Etkinlik boyunca endişeliydim.
Sonuçta
çeyrek milyon insan yan yana...
Sorun çıkması kaçınılmazdı.
Sonrasında
kalabalıkta olan şeyleri görmeye başladık.
Cumartesi öğleden sonra korku hâkim oldu.
Zorbalar daha da zorlamaya başladı.
Daha da agresifleştiler.
Hayranların çoğunun yaşı küçüktü.
Kurtların arasında kalan kuzu gibilerdi diyebiliriz.
Çok sayıda erkek vardı. Muhtemelen...
erkek oranı iki kattı.
Testosteron da yüksekti.
Şöyle ki,
"Memelerimi göstermek istersem gösteririm"
düşüncesiyle başlayan hareket,
insanların kadınlardan memelerini
göstermelerini saldırganca talep ettikleri noktaya geldi.
Çıkar!
Barış, kardeşim.
Serseri erkekler
gruplar hâlinde dolanıp
kadınların etrafını sarıyor,
"Memelerini göster" diye bağırıyor,
kadınlar memelerini gösterene kadar
yanlarından ayrılmıyorlardı.
Arkadaşlar, biraz uzaklaşın.
Korkutuyorsunuz. Hadi, lütfen.
Karşıma çıkıp bunu söylemeye hakkın yok.
"Bana memelerini göster" diyemezsin.
Hayır.
Bu eski tarz kadın düşmanlığının
geçmişte kaldığını düşünüyorduk.
Hiç de öyle olmadığını fark ettik.
Yanınıza gelip memelerinizi gösterin diyorlar.
İğrenç, çok rahatsız edici.
Kameraya memeni gösterir misin?
Hayır beyefendi, göstermem.
Kusura bakmayın.
Keşke bu konuda herkes aynı fikirde olsaydı.
Çıplak dolaşanlar özgür olmak istiyor,
ama olamıyorlar, peşlerine düşülüyor.
Artık kadınların bu etkinlikte
yalnız başlarına güvende olmadıkları anlaşılmıştı.
İşler gittikçe sarpa sarıyordu.
Karşınızda,
biricik...
Limp Bizkit!
Kid Rock da,
Puff Daddy de
Limp Bizkit'i izlemek için orada bekliyordu.
Limp Bizkit'le çalışmıştım,
bu yüzden
coşkun performanslarına
ve başarılı gösterilerine aşinaydım.
Fred Durst
biraz pervasızca davrandı.
Sabah tersinizden kalktığınız
ve etrafı yakıp yıkmaya karar verdiğiniz
oldu mu hiç?
"Break Stuff" isimli şarkının başıydı.
Bugün, öyle bir gün.
Her şey b...tan
ve etrafı yakıp yıkmak istiyorsunuz.
Fred Durst bir konuşma yaptı.
Monolog gibiydi.
Erkeklerle sorunlarınız var Ailenizle sorunlarınız var
Patronunuzla sorunlarınız var
İşinizde sorunlarınız var
Benimle sorununuz var
İnsanlarda öfke uyandıracak şeyleri
sayıp döktü.
"Öfkenizi hissedip gösterin" dedi.
İçinizde birikmiş negatif enerjiyi
dışa vurmanın zamanı geldi.
Dedim ki...
"S...tık!"
"Ne dedi lan o?"
Dışa vuralım.
Şarkı başladığında,
siz de başlayacaksınız.
Tamam mı?
Şarkıya başladı.
Yakıp yıkmakla ilgiliydi.
Uzak durmanı öneririm
Çünkü şu an çok tehlikeliyim
B...k gibi hissettiğimiz oldu...
İnsanlar çılgına dönmüştü.
Sahnenin bariyerlerini sökmeye başladılar.
Bana kıracak bir şeyler verin
Kafanı ver de kırayım
Limp Bizkit
kışkırtıcı eylemlerin
kontrolden çıkmasına sebep oldu.
Woodstock '99'un o ana kadarki
en özgün anıydı.
Öyle görünüyordu ki
Limp Bizkit severler
aynı zamanda cinsiyetçiydiler.
Saldırganlardı.
Beyaz, heteroseksüel erkekliği
yüceltmeyi seviyorlardı.
Punk hareketinin öfkesi
boyun eğme beklentisine yöneltilmişti.
Bu çocukların öfkesinin nereden geldiğini anlamakta
gerçekten zorlandım.
Hey, sizlerden
biraz sakinleşmenizi
istememizi söylediler.
Çok fazla insan yaralanıyormuş.
İnsanlara bir şeyler kırmasını söyledin.
Tamam, peki ama...
Sıradaki ne? Başkanlığa adaylığını mı koyacaksın?
Kimse zarar görmesin.
Trump'ınkine benzer davranışlardı.
Ama bence sakinleşmemelisiniz.
Hayran kitlesinin...
Alanis Morissette bizden önce
sizi sakinleştirdi ya.
...eşkıya gibi vahşi ve kadın düşmanı davranışlarını görmek...
Birkenstock rock, millet.
...gerçekten şok ediciydi.
Birkenstock'larınızı alın ve bir tarafınıza sokun.
Önden arkaya,
herkes havaya.
Kemikler kırıldı. Kollar, bacaklar,
ezilen göğüsler.
Kulenin altında, hoparlörlerin olduğu yerde
çok sayıda yaralanan oldu.
Sahne önü çok büyüktü.
O dönemde,
müziğin o zamanlarında sahne önleri
pek sevgi dolu değildi.
Dövüş kulübü gibilerdi.
Genç kızlar ve erkekler
ortada sıkışıyor
ve eziliyorlardı.
Kalabalığın arasından kanayan burunlar,
kesik suratlarla çıkıyorlardı.
Korkunçtu. Çok korkunçtu.
Limp Bizkit sizlerle!
Dönüp dedim ki... "Dostum...
acilen buradan çıkıp gitmeliyiz."
Woodstock sizlerle.
İfade özgürlüğünü desteklerim
ama çileden çıkmıştım.
Yani...
İnsanların karşısında aşırı sorumsuz davrandılar.
Ara verip tempoyu düşürmeye çalıştık.
Pekâlâ Woodstock!
İşler korkutucu bir hâl almaya başladı.
Bu Woodstock ruhu.
Birlik olmalıyız.
Aranızda yaralanmış
kardeşleriniz var.
Bunu atlatabilmeleri için
onları buradan çıkarmalıyız.
Biraz sakinleşmemiz gerek.
Çığlık atan, barikatlara dayanan
hayranların olduğu konserlerde
barikatların güvenliğinin sağlanması
ve insanların ezilmelerinin önlenmesi için
görevlilere bel bağlanır.
Canlı müzik sektöründe bu konuda uzmanlaşmış insanlardan oluşan
büyük bir altyapı olur.
Woodstock '99'da bu insanlara
bütçe ayrılmadığı belli olmuştu.
Zifiri karanlıktı.
O saatlerde kapınız çalarsa hayra alamet değildir.
EYALET POLİSİ
Polis kapıma geldi ve David DeRosia'nın annesini...
...aradığını söyledi.
Oraya varmam
yaklaşık dört saat sürdü.
Oda küçüktü.
On metrekare civarıydı.
Duvarlar monitörlerle kaplıydı.
Son çare olarak,
sıvının bir kısmını vücudundan atmak için diyalizi denediler.
O zaman tansiyonu dibe vurdu
ve onu kaybettik.
Bir adam öldü.
İlk yardım çadırına gitmişti.
Durumu
çok kötüydü.
Onu helikopterle hastaneye götürdüler.
Sanırım Syracuse'daydı.
Bir iki gün sonra öldü.
Çok üzücü.
Bunun için üzgünüm ama,
benim elimde değildi.
Bu fotoğrafta son sınıftaydı.
En sevdikleri grup Metallica'ydı.
Metallica konseri sırasında
arkadaşlarını kaybetmiş.
Sonra,
her şey sarpa sarmış.
Durum kontrolden çıkmıştı.
Gittikçe daha kötü bir hâl aldı
ve korkunç bir kargaşaya dönüştü.
Tuvaletlerin olduğu yer burası.
Bunun Woodstock'la alakası olmadığını anlamaya başlıyorum.
Bu kazıkçı Stock.
"Buradan gitmeden önce sizi daha ne kadar kazıklayabiliriz?"
Bu sorunun cevabını arıyorlar. Amaç bu.
Çiş ve su seli durmak bilmiyor.
Üzerinden geçiyorum.
Resmen savaştayız. Savaş.
Woodstock '99 bugün sonra eriyor.
Alanda çeyrek milyon hayran var.
Mevcut şartlarla,
yakıcı güneşle, 32 derece sıcaklıkla,
çamurla mücadele ediyorlar.
O korkunç seyyar tuvaletlerden
bahsetmeyeceğim bile.
Etkinlikte başından beri
var olan sorunlarla
resmen şu mesajı veriyorlardı:
"Gelin de sizi
sığır gibi güdelim,
para verin, müziği dinleyin
ama bizden bu kadar."
Sahne önü ilk yardım ekibi
Vietnam triyaj ekibine benziyordu.
Üstüne üstlük, MTV Haber üsten ayrılmak zorunda kaldı.
Fazla tehlikeliydi.
Havada cam şişeler uçuşuyordu.
Orada...
MTV kulemiz vardı, insanlar tahliye edildi.
Hayatımda... Bir saniye.
- Sakin ol. - Hayatımda gördüğüm
en kontrolden çıkmış
konser buydu.
Vahşetti, tehlikeliydi,
düşmancaydı.
Neden kimse çıkıp Fred Durst'le konuşmadı?
MTV çalışanıysanız
Limp Bizkit'in müzik tarzının
sosyolojik boyutuna karşı
biraz daha duyarlı olmalısınız.
Kendisi haklı.
Evet, kaotikti
ama Limp Bizkit'in
diğer konserlerinden farkı yoktu.
Sadece çok daha fazla insan vardı.
Fred Durst deli diye
festivali bitirmeyecektik.
Durumu kabullenip devam etmemiz gerekti.
Güvenlik ekibinden bazıları
üniformalarını çıkarıp kalabalığa karıştılar.
Güvenlik ekibinden kaç kişi kaldı?
Bunu yapan neredeyse kimse olmadı.
- Güvenlik görevlilerinin sayısı - Evet.
- gün geçtikçe azaldı. - Evet.
İçeri girdikten sonra
tişörtlerini çevirip etiketi saklayıp
katılımcıların arasına karışıp
ortadan kayboldular.
Dördüncü gün
- pek güvenlik görevlisi kalmamıştı. - Evet. Barış Kontrolü
- yok gibiydi. - Doğru.
Maalesef gitmem gerek, hepinize teşekkür ederim.
Bence
yeterli sayıda güvenlik görevlimiz vardı.
Eyalet bu sayıyı onaylamıştı.
Henüz bitmedi ama bence
çok başarılı bir etkinlikti ve katılımcıların da
böyle düşündüğünü düşünüyorum.
Saflık ettik.
Woodstock'ın büyülü atmosferinden dolayı
kimsenin problem çıkaracağını düşünmedik.
Kapıların orada seyyar tuvaletler vardı.
Hemen yanlarında da duvar vardı.
Duvarın bir parçasını söktüm.
Şu arkadaş başladı bağırmaya.
"Duvarı parçalayın."
- "Duvarı parçalayın." - Parçalayın.
Duvarı parçalayın!
- Domino etkisi oldu. - Duvarı parçalayın!
Gün içerisinde o barış duvarı
azar azar parçalandı.
Of be. Şuna bakın.
İnanılmaz!
Ben başlattım.
Duvar sonunda tamamen yıkıldı.
Alana vardığımızda aklımızda negatif düşüncelerden
eser yoktu.
Bir anda oldu.
Gözlemlemeye, durup düşünmeye vaktimiz olmadı.
Coşmaya hazır mısınız?
Hadi!
Hadi.
Sahneye çıkıp insanları eğlendirmek için
sabırsızlanıyorduk, çok heyecanlıydık.
Pazar gecesi
Creed sahneye çıktı.
Creed onları öyle bir noktaya getirdi ki
bir şey olacağını anladım,
ama ne olacağını bilmiyordum.
Kalabalığın büyük bir kısmı
hayallerindeki 1969 kitlesi gibi
davranmaya çalışıyordu.
Doğal olarak, bir noktadan sonra
işler çığırından çıktı
ve tüm suç erkeklerindi.
"Madem bu kadar dip dibeyiz, istediğimizi yaparız,
kimse de bizi...
bulup cezalandırmaz" diye düşündüler.
- Haklı çıktılar. - Kızlar sadece
eğlenmeye, elden ele gezmeye çalışıyorlardı
ama insanlar bunu kötüye kullanıyordu.
Hatırladığım kadarıyla
gördüğüm ilk cinsel taciz oydu.
Çığlıklar atılıyordu ama
o an
insanlar hayran olduğu grupları
gördüğü için mi,
taciz edildikleri için mi bağırıyorlardı,
farkı ayırt edemiyordunuz.
Çok zor bir durumdu.
Aşağıda yapılan taşkın hareketleri
uzaktan görebiliyorduk.
Kötü şeyler oluyordu.
Sahneden iner inmez
güvenliğe gittim
ve konser alanına
destek istememiz gerektiğini söyledim.
İnsanların yaralandığını,
kadınların taciz edildiğini söyledim.
Destek gelmeliydi.
Bana bakıp "Biz oraya girmeyiz.
Elimizden bir şey gelmez" dediler.
Can sıkıcıydı,
sonra birden benim güvenlik ekibim
"Otobüse bin, gitmemiz gerek" dedi.
"Kaos çıktı."
"Her şey birbirine girecek."
Yavaş yavaş yaralanma haberleri gelmeye başladı.
ACİL YARDIM
Sonra da tecavüz ihbarları...
SAĞLIK PERSONELİ
Hatırladığım kadarıyla dört, beş tane
resmi ihbar vardı.
Ama içten içte biliyordunuz ki asıl sayı
çok daha fazlaydı.
Etkinlikteki gönüllülerden biri
bana insanların,
sahne önündeki iki kızın
kıyafetlerini parçaladığını söyledi.
Kızlardan birinin
tişörtünün yakası dışında
tüm kıyafetlerini
parçalayıp çıkarmışlardı.
Bir erkeğin
bu kızlardan birine tecavüz ettiğine de
şahit olmuştu.
Ayrıca insanların
parmaklarını bir yerlere soktuğunu...
Söyleyemeyeceğim.
Bir kız çırılçıplakken
çıplak olduğunu bile kavrayamayacak hâldeydi.
Sersemlemişti.
Gelip yardım istedi.
Yanımdaki diğer acil durum çalışanıyla birlikte
üzerine battaniye örttük,
onu çadıra götürdük,
yataklardan birine yatırdık ve polisin gelip onunla konuşmasını
ya da onu götürmesini bekledik.
Korkunç bir şey.
Korkunç.
Ona inanmamam için hiçbir sebep yok.
Peki siz,
tecavüz ihbarlarının yapıldığını
ne zaman öğrendiniz?
Cuma akşamından itibaren
ara ara kulağımıza geldi.
Kadınları bu tarz olaylardan korumak için önlem almış,
plan yapmış mıydınız?
Özel bir plan
yaptığımızı sanmıyorum.
Böyle bir etkinlikte bunları önlemek için
ne yapabilirdik bilmiyorum.
Sonuçta çok kalabalık bir rock festivaliydi.
Polis dedektifi Dave Krause,
bir saldırının Limp Bizkit konserinde sahnenin güneyinde
gerçekleştiğini söyledi.
"Pittsburgh'lu 24 yaşında bir kadın,
iki erkeğin önce parmaklarıyla ve bir objeyle
cinsel saldırıda bulunmalarının ardından
birinin ona tecavüz ettiğini ihbar etti."
Soruşturma raporuna göre,
"Alandaki izdihamdan dolayı
bağırırsa, yardım isterse ya da karşı çıkarsa
dayak yiyeceğinden korkmuştu.
Pekâlâ.
Keşke şaşırsaydım.
Kalbim
çok kırık.
O genç kadın oraya müzik dinlemeye gitmişti.
Konserleri özel yapan şeylerden biri,
orada sana önemsiz hissettiren kültürü
bir süreliğine unutup dans edip özgür hissetmendir.
İnsanlarla dostluk kurup...
"Vücudun iğrenç ve erkeklerin onayı için var"
diyen bir dünyada vücudunuzu hareket ettirip
vücudunuzu hissetmek için
konsere gidersiniz.
Keyifle müzik dinleyip
o ânı yaşarsınız.
İşte o anda tecavüze uğramak
büyük bir alçaklık.
Bu festivalin
temsil etmesi gereken şeyler
sevgiydi mutluluktu
huzurdu, neşeydi.
Kızlarımın ve yeğenlerimin...
Lady, iki saniyeliğine yanıma gel. Gel.
Gel yanıma.
Bazı anlarda...
Başta
bebeğimin
yeğenlerimin güvende hissedebileceği,
kendileri olabileceği
bir ortam gibi gelmişti.
"Halam konser verdi ve iyiyim."
Ama öyle değildi.
Değişti.
Orijinal Woodstock'ta
masumiyet hâkimdi.
Bu yerle bir oldu.
Festival keyifli mi?
Evet, gerçekten harika. Çok güzel.
Festivale neden geldiniz?
Dünyanın en iyi müziğini dinleyip performansları izlemek için.
- Harika. Müzik, değil mi? - Tabii ki.
Kendisi müzisyen.
İnsanların şikayet ettiği konularda fikriniz nedir?
Sizi de rahatsız etti mi? Su meselesi, yiyecek kıtlığı...
Üç gündür arabamıza giremiyoruz. Paramız yok,
uyku tulumumuz da yok
ama pek de şikâyetçi değiliz.
Pazar günü son gibiydi,
son gibi gelmişti.
Of. O noktada artık çöplük festivaline dönmüştü.
Sineklerin Tanrısı'na benzetilmişti.
O anlar yaşanırken gerçekten de Sineklerin Tanrısı'nda gibiydik.
Acayip bir partiydi.
Planladıkları gibi sonuçlanmamıştı,
sonucuna biz karar verdik.
- Biz verdik. - Evet.
- Evet. Amaçları para kazanmaktı. - Biz karar verdik.
Ama kazanamadılar.
Hak ettiklerini buldular.
Yakın gitsin.
Cumartesi günü hem olumlu, hem de
olumsuz yönden efsaneviydi.
Red Hot Chili Peppers'ın ne olursa olsun
beklentiyi karşılamayacağını sanmıştık.
PAX isimli bir şirket
barış mumları dağıttı.
"Under the Bridge" çalarken
mumları yakmak keyifli olacaktı.
Onları izliyorduk,
mum dağıttıklarını görünce
verdiğim tepkiyi çok iyi hatırlıyorum.
Dedik ki...
"Mum ve kibrit mi?"
"İyi bir fikir değil."
Mumlar dağıtıldıktan sonra
yavaş yavaş
dağıtılan yerden
her yere yayıldı.
"Mum dağıtıldı, ne güzel" diye düşündük.
Sonra yangınlar çıkmaya başladı.
Neredesin?
Kuzey sahnesinin önünde,
bira bahçesinin yanında.
Her yer kaos içinde.
Tüm odunları topladılar,
etraftan ne bulabildilerse söküp
üst üste yığdılar.
Çok sayıda yangın var.
Nereye baksam yanıyor.
Her şeyi ateşe veriyorlar.
Değişim hissediliyordu.
Enerjinin değiştiği,
insanların davranışlarının farklılaştığı...
Arkadaşlarımı kaybettim.
İnsanların toplanabileceğini düşündüğüm
her yere gittim...
...ve dehşete düştüm.
Kadın olduğum için bile değil, korkunçtu.
Pazar gecesi korkunçtu.
S...tirin gidin, sözünüzü dinlemeyeceğim!
Polisler kafalarında şapkaları,
bellerinde tabancalarıyla alana yayılmıştı.
Ayaklanma çıkacağını
beklemedikleri için hazırlıklı değillerdi.
Polisler karakola çağrıldı.
Silahlandırıldı.
Kalkanlarla, kasklarla ve coplarla döndüler.
İşler iyice çığırından çıktı.
O noktadan geri dönüş yoktu.
Biraz geri çekilip
- aralarına karışmaya karar verdik. - Evet.
Göze batmamak için...
- Tişörtlerimizi ters giydik. - Evet.
Güvenlik görevlileri tişörtlerini çıkarıyor.
Tişörtünüzü çıkarıp uzaklaşın.
Kendinize dikkat edin.
Aldığınız paraya değmez.
Sahneden izliyordum.
Arada yaklaşık 140 metre vardı.
Kafası aşırı güzel ya da aşırı sarhoş çocuklar vardı.
Ya da akıl hastasıydılar.
Muhteşem bir etkinliği
mahvedebilecek tiplerdi.
Bir tane daha yakıyorlar.
Altı yetmedi mi?
İyi ki biri direnmemiz için önayak oldu.
Of be.
Aşağılık herif.
John Scher bizi burada b...k içinde kalmaya mahkum etti.
Yapılan her şeyi sonuna kadar hak ediyor.
Çocuklara b...k gibi davranıyorlar. İsyan etmememizi bekleyemezler.
Bir dilim pizza 12 dolar, şaka gibi.
Bu kadar dayandığımıza şaşırıyorum.
Evet, at gitsin.
Yakın gitsin!
Yakın, yerle bir edin!
Ne buldularsa yaktılar.
Amplifikatörleri, hoparlörleri ateşe attılar.
Muazzam bir panik hâkimdi.
İnsanlar
koşuşturuyor, ne buldularsa söküp parçalıyorlardı.
O kuleyi indirin!
İşte bu!
Artık katlanamıyordum.
Bu deliliğe
katlanacak gücüm kalmamıştı
çünkü artık güvende ve iyi değildim.
Bangırtı bir türlü kesilmedi.
Kabile müziği gibiydi.
Ne diyorsunuz?
- Kontrolden çıkmış. - Evet. Siki tuttuk.
Evet, iğrenç.
- Koca adam, yorumunu alalım. - Rezillikten başka bir şey değil.
Rezillikten başka bir şey değil, evet.
Ateşlerin altındaki lağım
- gittikçe ısınıyordu. - Evet.
Her yer kauçuk ve plastik kokuyordu.
- Zehir gibiydi. - Aslında...
90'lı yıllar kapitalizminin kokusuydu.
Asistanımı da yanıma alıp
arazi aracıma atladım
ve karşıma bir
stant çıktı.
Tanrım! Şu çadıra bakın.
Evet!
Stant yağmalanıyordu.
Çadır yerle bir olacak.
Çadırı yıkın!
Fena yağmalanacak.
Oraya gittik, tezahürat yapıyorlardı.
- Kilidi kırmaya çalışıyorlardı. - Evet.
Yanlarına gidip "Verin bakalım şu çekici" dedim.
Ve bam! Tek vuruşta kilit kırıldı ve kapıyı açtık.
O tırmandı, ben de arkasından çıktım.
Arka kapıyı açtık ve eşyalar götürüldü.
Evet, tişört satıyorlardı.
Bir kutusunun ederi 20 dolar falandır.
Ne kadara aldınız?
- Bedavaya! - Baksana. Ceket var.
"İşte şimdi başımız cidden belada" dedim.
"Artık geri dönüş yok."
Gebersinler!
Strateji şuydu.
"Paranın hepsini bana verin."
"Bir çantaya koyacağım
ve hemen parktan uzaklaştıracağım."
"Yangına hazır olun."
"Acil tahliye planı yapın."
Biber gazı mı kullanacaklar?
Hayır, canları cehenneme.
Doğu yakasında bir ATM'yi kökünden söküyorlar.
O an parayı alıp
rüzgâr gibi koştum.
Etraf resmen savaş alanına dönmüştü.
Yangınlar, duman, sersemlemiş insanlar.
Artık bir noktada telsizden emir geldi.
"Ne yapıyorsanız bırakın."
"Tahliye ediyoruz."
Otobüste sohbet ediyorduk.
Şenlik ateşi etrafında
dans edeceklerini düşünmüştüm.
Etrafı yakıp yıkacakları aklıma gelmemişti.
Yerleşkeyi derhâl terk edin.
Aşağı bakıp şaşkına döndüm.
Etraf yıkılıyordu.
Herkes kalakaldı.
Sonra da oradan ayrıldık.
Lütfen yerleşkeyi derhâl terk edin.
Korkmuştuk. Arabaya atladık ve orayı terk ettik.
Oradan geç olmadan
çıkabildiğimiz için şükretmiştik.
Daha kötüsü de olabilirdi.
Polis geliyor. Geri çekilin.
Polisler devralsın.
Derhâl çıkın!
Nereye baksanız
bir miktar soyunmuş öfkeli,
beyaz erkekler görüyordunuz.
Eyalet polisleri alana yayılmıştı.
Aralarında çarpışma başladı.
Yürü!
Beklemede kalın, destek ekipleri yolda.
Harekete geçmeye hazırlar.
Polisler gittikçe yaklaşıyordu.
Dumandan pek bir şey görünmüyordu.
Havada bir fosforlu çubuk göründü
ve bir polisin maskesine çarpıp sekti.
Sonra bir tane daha.
Sonra birden...
havada fosforlu çubuklar
uçuşmaya başladı.
Polislerin kalkanlarına çarpıyorlardı.
Öfke dolu yeni metalci, rock'çı tiplerin
barış ve sevgiyi temsil eden
fosforlu çubuklarla Stormtrooper kılıklı polislerle savaşması
tam da 90'lara yakışan bir son oldu.
Ayı, kaplan ve kurt sürülerinin arasında koşan
bir geyik gibiydim.
Korkuyordum.
"Çantada ne olduğunu anlayan olursa
hapı yuttum."
Koşarak kapıya gittim.
Oradaki adama bağırıp
tedarikçi olduğumu ve çıkmama izin vermesi gerektiğini
anlatmaya çalıştım.
Sonunda onu ikna edebildim
ve parayı çıkarabildim.
Karşıma tam
dokuz tane soğutuculu treyler çıktı.
"Ne oluyor lan?" dedik.
Havai fişek gösterisi yaptıklarını sanmıştık.
Son gösteriyi kaçırdığımıza üzülmüştük.
Yangınları söndürmek için itfaiye geldi.
Polis düzeni yeniden sağladı.
Hatırladığım kadarıyla
polisle gerçek anlamda fiziksel etkileşim olmadı.
Dağılmaları söylendiğinde
insanlar dağıldı.
Bu çocuklar eğleniyordu.
Çok eğleniyorlardı.
Ama karşılarında
copunu, kalkanını kuşanmış 300 New York eyalet polisinin
tek sıra hâlinde
yürüdüğünü görünce savaşmak istemediler.
Çadırlarına kaçtılar.
Hadi be dedik.
"Burada ne yaşandı?"
Ondan uzak durun.
O hafta sonunun sonu tam da böyle olmalıydı.
Bence hak ettiği buydu.
Güzel gösteriler yapıldı,
tüm paramız alındı,
biz de yakıp yıktık.
Pazartesi sabahı festival alanının hâlini,
o enkazı görünce
o alanın
pek çok yönden bir suç mahalli olduğu
dank etmişti.
Tam anlamıyla suç mahalliydi
ve pek çok yönden
bir kültürel suç mahalliydi.
Tüm gece gözümüze uyku girmediği için
şoktaydık ve bitkindik.
Ama bundan sağ çıktığımız için de mutluyduk.
Hâlâ uyanığız.
Korporatizm, açgözlülük nelere sebep oldu.
İyi bir şeyi mahvetti.
Acil durum ekiplerine destek oldum,
temizlemelerine yardım ettim.
Çok üzücüydü
çünkü kötü durumdaki insanları görseniz de,
nasıl yardım edebileceğinizi bilmiyordunuz.
Herkes çok bitkin durumdaydı.
Hem fiziksel, hem de duygusal olarak.
Artık o noktada iyice hayal kırıklığına uğramıştım
çünkü çok sıkı çalışmıştık
ama yine de basının karşısına çıkmakla yükümlüydük.
Karşınızda heyecanlı basın ekipleri
ve çok sayıda gazeteci var.
Joe, bu etkinliğin Rome'a ülke ve dünya çapında
iyi bir imaj kazandıracağını düşünmüştünüz.
- Fikriniz değişti mi? - İyi yanından bakacak olursak
artık insanlar Rome'u
isim olarak tanıyor.
Şehrin nerede olduğunu ve nasıl bir topluluğun yaşadığını biliyorlar.
Buna sebep oldu.
Basın bulduğu her fırsatta saldırıya geçiyordu.
Çok agresiflerdi.
Joe, bu festival Rome'un bütçesini
derinden sarstı mı?
- Kamu çalışmaları, polis, yangın... - Hayır, hayır.
Henüz ayrıntılı hesaplama yapmadık
çünkü dediğim gibi...
Sanırım tam orada dank etti.
"Eyvah. Her şey mahvoldu."
Woodstock yapımcılarından şehrin vergi mükelleflerinin ve şehrin masraflarını
karşılayacaklarına dair herhangi bir güvence aldınız mı?
Başta festivalin harika geçeceğini,
festivali sık sık, beş yılda bir
yapacaklarını düşünmüştük.
Birkaç gün geçtikten sonra artık anlamıştık.
Bir daha yapılmayacaktı.
...bazı endişeler var.
Bir dakika lütfen.
Geri döneceğim. Buyurun.
Tüm bunların arkasında hüsran hissediyordum.
Olanlardan ve olayların gidişatından dolayı
hayal kırıklığına, hüsrana uğramıştım.
Bu hislere rağmen kendimi toplayıp,
kürsüye çıkıp
sorulara cevap vermeye çalıştım.
Teşekkürler.
Saklanabilecek bir şey değildi.
Festivalin bir parçasıydı.
Böyle sonuçlanması bizi derinden sarstı
çünkü festivalin iyi ve pozitif
bir deneyim olması için çok fazla zaman ve enerji harcadık.
Aslında aşırı ucuzdu.
Grup başına dört dolardan az aldılar.
Medya çadırında
pazartesi günü...
"Tamam, hayranlar gitti."
"Kalabalık gitti."
"Sanatçılar da, siviller de gitti."
"Belki artık olanlar hakkında açık açık konuşabiliriz" diye düşünmüştük
ama öyle olmadı.
Bazı şeyler
kontrolden çıktı, orası kesin.
Olanlar...
Bana göre, kışkırtma olmaksızın gerçekleşti.
Böyle bir saçmalık olamaz.
Bu kadar ciddi bir ayaklanma
kendi kendine baş göstermez.
Tek sebebi festivalin kötü organize edilmesiydi.
Festival 38 milyon dolara mal oldu.
Yiyecek fiyatları çok ucuzdu.
Yaklaşımları çok yanlıştı.
Ceplerinden çıkan parayla değil,
tecavüzlerle ilgili konuşmalılardı.
Oturup neyi yanlış yaptığımızı düşündük.
Bu durumda,
bu çocukların
yaşananları kasten yapmadıklarını
düşünmenin
bir hata olduğunu düşünüyorum.
Çok savunmacı yaklaştılar.
Sanki yangın çıkmasa
övgü dolu yorumlar yapılacaktı.
etkinliğe bazı delice yorumlar yapıldı
ama bunlar sayıca çok az.
Bu doğru değil.
Cinsel saldırılar
ve tecavüzlerin yaşandığını bilmesek de
bunların olabileceğini biliyorduk.
Güvenlik ekibi neredeydi
ve neden dağıldı?
Polis adına konuşamam.
Ya festival güvenliği?
Festival güvenliği...
Yeterli güvenliği
sağlayamamış olması
cinsel saldırıların yapılmasına
yol açtıysa
o zaman bundan o da sorumlu.
Çok dikkatli ve politik olarak doğru konuşmalıyım.
Evliyim ve iki kız babasıyım.
Kapıları açtığımızda
çok fazla, yüzlerce kadın
anadan doğma, çırılçıplaktı.
Vücutları boyalıydı.
İlk gün ekiptekilerle konuştuğumu
ve "Bunlar ne yapıyor?"
diye sorduğumu hatırlıyorum.
Çıplaksınız, üzerinizde boyadan başka
hiçbir şey yok.
Ve...
erkek doğasını iyi bildiğimi düşünüyorum.
Bu onları teşvik eder.
Değil mi?
Bunu bu kadar
baştan savma bir şekilde geçiştirmek
saygısızlıktır, duyarsızlıktır, düşüncesizliktir, iğrençtir.
Bu yaşananlar aslında
sosyolojik bir olaydı. Ve... Lafımı bitireyim.
Affınıza sığınarak söylüyorum,
çok sayıda kadın
karşılık veriyordu.
Ben de erkeğim.
Neden yaptıklarını söyleyemem ama yaptılar.
Tecavüzler olmayabilirdi.
İnsanlar ağır yaralanmayabilirdi.
Festival düzgün organize edilseydi
bunların hiçbiri yaşanmazdı.
Güvenlik çok yetersizdi.
Güvende kalmak mümkün değildi.
Amacım intikam değil.
Sadece...
İçten bir özür istiyorum.
"Olanlar için üzgünüm."
"Keşke yaşanmasaydı."
"Keşke değiştirebilseydik."
Yani,
elimizde olmayan bir şey için
özür mü dileyelim?
Ben de gidip ona,
"Oğlun yirmili yaşlarında
şeker hastasıymış
ve bana söylediklerine göre
54 kilo fazlası varmış" diyebilirim.
"Rock festivaline gitmeden önce sağlığını iyileştirmek için
bir şeyler yaptı mı?"
Ama bu kabalık olur ve kabalık etmek istemiyorum.
Bu yüzden üzgünüm.
Festivale katılan çoğu insanın başına bir şey gelmedi
ve evlerine döndüler.
Herkesin çocuğunun başına gelebilirdi
ama olan benimkine oldu.
Woodstock'ta aslında neler yaşandı?
Öncelikle, binlerce kişi
sıcak çarpması için tedavi gördü.
Küçük başlayan şenlik ateşleri
kontrolden çıkmış yangınlara dönüştü.
Çok geçmeden konsere gelenler de kontrolden çıkmıştı.
Geride kalan çöpleri arkamda görüyorsunuz.
Şu poşete bakın. Bu poşetten daha yüzlerce, binlerce var.
Bir festival yapıldı ve yüzlerce kadın
taciz edildi.
Woodstock '99'un çöküşüne ticari kâr güdülmesinin
sebep olduğu söyleniyor. Tedarikçiler...
CANLI YAYIN
Gerçeği örtbas ettiler.
"Hiçbir şey olmadı. Bakmayın."
"Su pahalıydı, o kadar."
Hayranların çoğu
suya beş dolar ödememek için
başka yol bulmak zorunda kaldılar.
Tecavüzlerle ilgili araştırma yapmak istemiştim
ama bırakın araştırmayı, kimse bu konuyu
tartışmak bile istemiyordu.
Ne ilginçtir ki
çıkan yangınlar manşetlerde yer aldı.
WOODSTOCK YANIP KÜL OLDU
Ama tecavüz haberleri
"Yaşam" bölümünde yer aldı.
Yaşananların önemsizmiş gibi görünmesine sebep oldu.
FESTİVALDEKİ TECAVÜZ VAKALARI ARAŞTIRILIYOR
Hoş karşılanmadı.
New York'taydım ve hepimizin kulağına geldi.
Özellikle de feminist müzik dünyasında.
O zamanlar Beastie Boys grubundan Adam "Ad-Rock" Horovitz ile beraberdim.
İkimiz de çok üzülmüştük.
Eğer oraya gidip saldırıya uğramış olsaydım
birilerinin beni görüp bunların yaşandığını
kabul etmesini isterdim.
9999 VİDEO MÜZİK ÖDÜLLERİ
Ona şöyle dedim:
"VMA yaklaşıyor,
ödül alabilirsin."
Kid Rock'la beraberim...
"Oturup bir konuşma yazalım...
...kadınlara ışık tutalım.
Müzik sektöründeki erkeklerin
sorumluluk üstlenmeye teşvik edelim."
Heather Locklear ve memelerini alkışlayalım.
Bunun olmasını umuyordum.
Umudumuz buydu.
Ve kazanan...
The Beastie Boys.
Sahneye çıkıp konuşmayı yaptı.
İnanılmaz gurur duydum.
Adam Horowitz sahneye çıkarken
herkes ondan keyifli bir konuşma bekliyordu.
Merhaba. Dinleyin.
Bunca müzisyenlerle
aynı çatı altında
toplanmamızı sağladığı için
MTV'ye teşekkür ederim.
Özellikle de bize konuşma şansı tanıdığı için
çünkü bu akşam, burada hazır fırsatım varken
söylemek istediğim şeyler var.
Woodstock '99'da yaşanan cinsel saldırıları
ve tecavüzleri gazetede gördüm
ve arkadaşlarımdan duydum.
Çok üzüldüm ve çok sinirlendim.
Tamam mı? Orada mısınız?
Daha önce hiç beklemediğiniz
tuhaf bir yerde performans sanatıyla karşılaştınız mı?
Tuhaf bir performans sanatına şahit olunmuş gibiydi
çünkü baştan aşağı sahte olan
boktan bir ödül törenindeydik.
Biri çıkıp bu kadar gerçek bir şey söyleyince
herkes neye uğradığını şaşırdı.
Müzisyenler olarak,
buradaki tüm müzisyenlere sesleniyorum.
Bu senin, bebeğim.
Teşekkür ederim.
Sağ ol Diana Ross.
Müzisyenlere sesleniyorum.
Sizleri organizatörlerle konuşup
konserlerimize gelen kızların
ve kadınların güvenliği için önlem almalarını
sağlamaya çağırıyorum.
İnsanların karşısına çıktı
ve çoğunun dile getirmeye
korktuğu hislerine tercüman oldu.
Çünkü müzik kültürünün bu kadar değiştiğini kabul etmek
çok acı vericiydi.
Bir müzik festivalinde bu kadar cinsel saldırının gerçekleşmesi
birkaç yıl öncesinde insanın aklına bile gelmezken
bundan sonra böyle olacaktı.
Güvenlik ekipleriyle görüşüp,
onlara destek vererek,
cinsel taciz ve tecavüz konusunda
bilgili olduklarından ve bu tür durumlarla
nasıl başa çıkacaklarını bildiklerinden emin olabiliriz.
Anlatabiliyor muyum? Saygılarımla arz ediyorum.
Her neyse...
İçlerinden "Cinsiyetçilik karşıtlığı hiç hoşuma gitmedi,
cinsiyetçilik geri dönsün" diyorlardı.
Tamam, cinsel taciz olmasın.
Lil' Kim memesini kapatırsa olmaz bence.
Gerçekten...
İnsanlar her şeyi inkâr edebilecek kapasiteye sahip.
Ortada bir sorun varken
yokmuş gibi davranmayı seçiyorlar.
Sanki açık bir kapı vardı
ve içeri girmeyi reddettiler.
Arkalarını döndüler.
Düşünmeyi bırakın ve standartlarınızı düşürün,
Kid Rock geliyor!
2000'lerin başında rock kanallarında kadınlar yer almıyordu.
Grubu olan kadınlar,
90'larda kalmıştı.
Woodstock '99'da kadın düşmanlığı
tekrar baş gösterdi ve rock kültürünün
yeni ana akımına dönüştü.
Woodstock '99,
müzikte acil durumun sembolüydü.
Bu şerefsizler,
kızların ve kadınların güvenliğini umursamayan şerefsizler
bizi 20 yıl falan
geriye götürdüler.
Evet!
İnsanlardan hep şunu duyuyorum,
"Neden daha fazla kadın müzik yapmıyor?"
Ve...
bu yüzden.
Sebebi bu.
Woodstock '99,
aslında '69 ruhunu
canlandırmayı denemişti
ama farklı bir şey oldu
ve 99 yılındaki
X kuşağının kültürünü,
o kesimi temsil etti.
İyi, kötü, çirkin. Hepsi oradaydı.
Hâlâ Woodstock '99 konuşuluyor
çünkü Amerika'da böyle bir festival
daha gerçekleşmedi.
Coachella falan var.
Aşırı kurumsal bir saçmalık.
Anlatabiliyor muyum?
Benim için Amerika'da gerçekleşen
son hakiki festival oydu.
Çoğu insan için
unutulmaz bir deneyimdi.
Üstelik Amerika'da kötü olaylar silsilesinin
başlamasından hemen önceydi.
Savaşlardan, 11 Eylül saldırılarından
ve devamında yaşananlardan önceydi.
Etrafıma bakıp çok keyif aldığımı hissettiğim zamanlar da olmuştu.
İnsanlardan ve insanlıktan nefret etmeme sebep olan
- anlar da olmuştu. - Memelerini göster.
İnsanlar bu festivali
şiddetiyle hatırlayacaklar.
Etrafa verilen zararla,
cinsel tacizlerle hatırlayacaklar.
Woodstock'ta soyunacak mısın?
Hayır, soyunmayacağım.
Woodstock '99,
metaforik bir yankı uyandırdı.
Bu festivalle beraber
10 yıllık siyasi, kültürel, müzikal,
sanatsal ilerlemenin
gözlerimizin önünde yanıp kül olarak
yok oluşunu izledik.
Fotoğrafa sonradan tekrar bakıp
o şapkayı, kulakları, içeri sokulmuş tişörtü görünce
fotoğraftakinin ben olduğumdan emin oldum.
Biz öldükten sonra uzun yıllar boyunca hatırlanacak
tuhaf bir tarihi olayın parçası olduk.
İnsanlar geçmişe dönüp baktığında
"Bu herifler de ne boktan şeyler yapmış" diyecekler.
- Evet. - "Yaptıkları yanlarına kâr kalmış."
İnsanlar haklı olarak festivalin yapımcılarına
ve organizatörlerine sinirliydiler.
Ama bu orada yaşananlara mazeret olamaz,
mazur göstermez.
Bir durup düşünsenize,
Woodstock'ta bunları yapanlar siyahi olsaydı?
Alacağı tepkinin
ne kadar farklı olacağını lütfen bir düşünün.
Woodstock '99'da hâkim olan
o tasvir edilemez öfkeyi düşünüyorum.
Üzerine günümüzde yaşananları düşündüğümde bir şeyler dank ediyor.
Aradan 20 yıl geçti
ve bu insanlar oy kullanıyor.
Karşınızda, Kid Rock.
OY VER KANKA
Dünyanın en iyi ülkesini sonsuza dek
destekleyecek ve savunacağız.
AMERİKA'YI GÜÇLÜ KILALIM!
Sesinizi duyalım.
Bilmiyorum.
İsyana teşvik eden konuşmaların Trump ile özdeşleştirildiği
bir gerçek.
Bu önemli hareket için sizlere ihtiyacımız var.
- ABD! - ABD!
Çünkü pek çok şeyin yapılmasına...
...izin verilmişti.
Erkekler, kadınları havaya kaldırın.
- Sorun istedikleri gibi davranıp... - Kaldırın.
...cezasız kalacaklarını düşünmeleri ve bunu kendilerine
hak görmeleri.
- ABD! - ABD!
- Trump için savaşın! - Trump için savaşın!
Bir laf vardır.
Tarih tekerrür etmez ama aynı izi sürer.
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ BAŞKANLIK MÜHRÜ
Mikrofon bende.
Evet, alandayız.
Şurası kamp alanımızdı.
Ağaçlardan çadırlar sarkıyor.
- Bir saniye. - Gittikçe büyüyor.
Galiba lensim çizilmiş, bir saniye.
İkinci evimiz olan bu harika alandan ayrılıyoruz.
Hoşça kalın!
Tam bir rezillik be.
Tam bir rezillik.
Parçalayın onları!
Parçalayın!
Şu o... çocuğuna bakın.
Cidden yanıp kül oldu, değil mi?
Doğu sahnesinden hâlâ duman çıkıyor.
Vay be.
Vay.
Tam bir rezillik.
İnanılmaz.