Şimdi dener misin?
Duyabiliyor musun?
Seviyeyi iki yapıyorum.
Simdi oldu mu?
Çalışıp çalışmadığını görmek için bir şey söyle.
Yoksa işe yaramıyor.
Neden fotoğraflara izin vermiyorsun?
Gayet iyi çalışıyormuş, görüşürüz.
Ramazan'da Kadir Gecesi olduğunu hatırlıyorum.
Laylat, gece demek.
Al Kadir ise kader demek.
Kur'an'ın peygamberimiz Muhammed'e indirildiği gece.
Aynı zamanda Allah'ın tüm günahları sildiği gecedir.
Ama benim için...
...annemin yalanını sevdiğim ve...
...gerçek bir fotoğrafımı çektirdiğim geceydi.
12 yaşıma kadar hiç fotoğrafım yoktu.
Annem bana bir tane versin diye onu sıkıştırdım.
Bahçede oyun oynayan çocuklar.
Aralarında oturan o küçük kız...
...yüz hatları zar zor görünüyor.
Annem o küçük kızın ben olduğumu söyledi.
Ama ona hiç inanmadım.
Büyükannem evimizde fotoğraf çekilmesini yasaklardı.
Bunun günah olduğunu söylerdi.
Dudaklarımı kırmızı sakızla boyadım.
Siyah plastik bir torbanın içinde...
...bir elbiseyle evden kaçtım.
Annemin planımı öğreneceğinden...
...ya da babamın döndüğünde...
...beni gitmiş bulacağından korkarak sokaklarda koşturdum.
Bu bir kutlama gecesi.
Bütün çocuklar geleneksel kıyafetlerle...
...büyükler gibi giyiniyor.
Kadir Gecesi'nde mahallemiz ışıl ışıl olurdu.
Bu küçük kızın yanında kim var?
Stüdyo kataloğunda...
...kız çocuklar amarya tahtında gelin olarak...
...erkek çocukları da at üzerinde fotoğraflanabiliyor.
Ama tahta ya da ata parası yetmeyenler için...
...başka bir seçenek daha var.
İlk fotoğrafım için Hawaii'ye gittim.
Stüdyoda ter içinde...
...kız kardeşimden çaldığım büyük beden...
...beyaz bir elbisenin içinde boğuluyordum.
Ağzıma ruj bulaşmıştı.
Hintli kızları taklit etmek için...
...alnıma üç nokta diş macunu sürdüm.
Önemli olan tek şey mutlu olmam...
...ve kendime ait ilk fotoğrafımın olmasıydı.
Yıllar süren sessizlikten sonra...
...babam ve ben anılarımızı ve onların kelimelerini...
...özgürleştirmek için burayı inşa ettik.
Konuşmaktan korkanlar için bir yer.
Var olmayan şeylerin canlanabileceği bir yer.
Sırların açığa çıkabileceği bir yer.
Babamın bir aslanı vardı.
Hâlâ hatırlıyorum.
Ne zaman misafirimiz gelse...
...babam ayağa kalkar ve onlara maceralarını anlatırdı.
Sadece bir hikâyesi vardı.
Her seferinde aynı hikâyeyi anlatırdı.
İlk yerel futbol sahasını biz kurduk.
Mahalle arkadaşlarım ve ben orada oynadık.
Yıllarca profesyonel bir oyuncu olmayı umuyordum.
O kadar iyi bir oyuncuydum ki bana Luri derler.
Kaleciydim, en iyi kaleci bendim.
Ne zaman oynasam, saha taraftarlarla dolardı.
Luri, Luri bastır Luri, bastır Luri, Luri, Luri.
Arkadaşları ona Luri derdi.
Çünkü kaleciyken Ruli diye tezahürat yaparlardı.
Ama hiç okula gitmediği için Luri diye telaffuz ederlerdi.
Bu yüzden arkadaşları ona Luri derdi aslan Luri.
Babamın taştan yapılmış bir aslanı vardı.
Ne günlerdi ama öyle değil mi, Luri Salam takımına karşı...
...oynadığımız bir maçı hatırlıyorum.
O gün onları 2-0 yendik, hatırlıyor musun?
O gün tarih yazmıştık.
Mahallede bitirilecek ne kaldı?
Bitmedi mi?
Kapı numara boyaları, ışıklar.
Evimiz kuruyacak.
Nerede olacak?
Yerinde, köşede.
Mahallemizde kaç tane ev inşa ettin?
Hatırlamadığım kadar çok.
Hepsini burada senin için minyatür olarak yaptım.
Gel de ışıklar açıkken bir gör.
Bak, Arabi stüdyosu.
Bu da hamam gördün mü, hamam.
Sana bütün evleri göstereyim gel bak.
Gel bak.
Kapat.
Aç.
90'larda fotoğraf stüdyolarındaki...
Hawaii arka planları, anıların sembolüydü.
Fotoğraflarınızı Hawaii dekoruyla çekmeyen bir stüdyo yoktu.
Hawaii önünde fotoğrafı olmayan biri anıları olduğunu iddia edemezdi.
Güzel mi?
Biraz daha geri.
O gün ilk kim dışarı çıktı?
Ben çıktım.
Hayır ben çıktım.
İkiniz de çıkıp çocuklarınızı yalnız mı bıraktınız?
İlk çıkan oydu.
Yalan söylemek günah. Sendin o.
Tartışmayı kesin! Yine mi?
Büyükannem konuştuğunda herkes korkudan donakalırdı.
Canlı fotoğraflar gibi
Bu rahmetli II. Hasan'ın resmi.
Büyükannemin en sevdiği resim.
Evimizde asılı olan tek resim.
Büyükannem için tüm fotoğraflar yasaktı, bu hariç.
Ben küçükken hepimiz büyükannemde yaşardık.
Bütün aile... Büyükannem sert biriydi.
Her gün saat altıda sandalyesini çıkarır...
...bastonuyla ön kapının önüne oturur...
...ve bakınmaya başlardı.
Tıpkı bir gümrük memuru gibi.
Cemal amcam hariç, herkesi kontrol ederdi.
Sakallı oğlan.
Burası onun en sevdiği yerdi.
Kapının önünde her şeye göz kulak olabilirdi.
Yaklaşık 13 yıldır çatıya çıkmamıştı.
Kapıda şekerimi onunla paylaşırdım...
...ve ona tam da duymak istediği şeyi söylerdim.
Ayaklarını yıkayacağım, büyükanne.
Daha sonra onunla sorun yaşamamak için...
Yavaş yavaş adım at, yavaş.
Hoş geldiniz, içeri gelin.
Buranın ışığı güzel.
Çok güzelmiş.
Bu kızı tanıdın mı?
Tanıdın mı?
Bu kız Fatima.
Komşumuz Malika'nın kız kardeşi mi?
Evet o.
O mu? Ne oldu ki?
Onu öldüreni gördün mü?
Ne?
Onu öldüren kişiyi gördün mü?
İşte bak, al bakalım.
Bu sensin.
Bu da bastonun, al.
Beni değiştirmişler.
Bozmuşlar beni. Burnum böyle mi?
Benim burnum böyle mi görünüyor yani?
Bozmuşlar, değiştirmişler, değişmişim.
Evet.
Bu sensin Said.
Bu da sen Abdullah.
Bunu neden veriyorsun?
Keşke onun gibi cansız olsaydım.
Evimizde üç tip insan yaşardı.
Büyükannem büyük patron.
Hiçbir şeyi kaçırmamak için hep kapıda nöbet tutardı.
Bizler, benim küçük ailem.
Sıradan insanlar. Ortada birinci katta yaşardık.
Evi canlandırırdık.
Büyükannemin emirlerini dinler ve yerine getirirdik.
Üstümüzde Cemal amca yaşardı.
Çoğu insan ona sakallı derdi.
Büyükannem bu lakaptan nefret ederdi.
O evimizdeki dini gücü temsil ediyordu.
Cemal amcanın ölümünden beri büyükannem hep şöyle der.
Şimdi hainlerle yaşamak zorunda kaldım.
Tabii ki bizden bahsediyordu.
Büyükannem evdeki gümrük teftişini bitirdiğinde...
...dış ilişkilere geçerdi.
Komşular hakkında casusluk yapardı.
Komşumuz Said'in evinin duvarına kulağını dayar...
...geceleri protesto sloganları yazarken onu dinlerdi.
Said'i sevmezdi.
Çünkü o bir protestocuydu.
Komşumuz Abdullah'ın yanına gitmemizi yasakladı.
Onun normal olmadığını söyledi.
Nedenini sorduğumuzda...
...duvarların kulakları vardır, derdi.
Cevabı hep bu olurdu.
Malika, Abdullah'ın gerçekten konuştuğu tek kişi.
Onu hep sessiz biri olarak tanıdı.
Nadiren konuşur.
Tanıdık gelmedi.
Alttaki kıza bak.
Hiç görünmüyor.
Bir bakıyım, bir şey göremiyorum.
Orada arkada oturuyor, bak.
Gözlerim senden iyi. Kız nerede?
Arkada oturan küçük kız.
-Bak şu işte. -Nerede oturuyor o kız?
Orada hiçbir şey yok.
Hiç kimse yok orada hiç kimse.
-Elleri ve ayakları var. -Göremiyorum, nerede?
-Göstersene bana. -İşte bak.
Orada bir şey görünmüyor.
-Şurada mavili kızın yanında. -Orada hiçbir şey yok.
Görmüyor musun, yok.
Görebiliyor musun?
Görüyorum ama çıkaramıyorum.
Sadece tek gözümle görebiliyorum.
Bu mu yoksa öbürü mü?
Bu gözümle diğeri kör.
Anladım, beyaz elbiseli kızı tanıyor musun?
Bu sen değil misin?
Pasını verdi.
Farah güzel bir vuruş yaptı ama kaleci topu çıkardı.
İyi bir pozisyondu ama değerlendiremediler.
Evet şimdi karşı atak başlıyor.
Ben böyle mi görünüyorum?
Böyle bozuk muyum?
Kızımla beraber beni buraya getirdin.
Bu bozuk heykeli mi verecektiniz?
Bu benim salonum mu?
Benimki kraliyet mavisi, bu iğrenç renkten değil.
Her şeyimi bozmuşlar. Nerede o?
Salonum neden kirli?
Bulaşıklar hâlâ masanın üstünde.
-Şuna bak. -Ben değiştiririm büyükanne.
Sen ve baban heykelciğimi ve salonumu düzelteceksiniz.
Tamam heykelcik içinde bir ressam çıkaracağım büyükanne.
Baban saçını düzeltmeli ama elbisen güzel.
Nerede buluştunuz? -Ne dedin?
-Sen ve babam. -Mezarlıkta.
Mezarlıkta buluştuk.
Yürüdük ve konuştuk.
Tesadüfen mi?
Evet.
İlk görüşte aşk.
Onu ilk kez mi görmüştün.
Evet ilkti.
Onu seviyor muydun?
Eskiden severdim ama şimdi...
...bitti.
Şükür
Dinle her şeyi duydu, ona söyler.
Her şey değişti.
Hâlâ biraz seviyorum.
Her şeyi duydu.
Ona söyleyecek.
Ne dedin?
Casusluk yapıyor. Her şeyi duydu.
Git orayı dinle.
Bir şey duyacak mısın bakalım?
Yıllarca insanları gözetlemekten yorulmadın mı?
Bak bastonunu bırakmış.
Gümrükçünün bastonu.
Ver ver.
Bu yeşil elbise büyük görünüyor.
Evet sonra ayarlarım.
Hallederim.
Bunu da pek beğenmedim.
Dikmeden önce ölçü almadın mı?
Selamün aleyküm.
Büyükannemi çizmesi için ressamı çağırdığımda...
...benden onu tarif etmemi istedi.
Yüzünü tarif edemedim.
Duasını tarif ettim.
Herkese baskı yapan bir diktatör olduğunu söyledim.
Belki de onu kışkırtmak istemiştim.
Hissettiklerimi dışa vurmanın bir yolu olarak işte.
Bitirdim hocam.
Ağzım böyle mi?
Gözlerim böyle mi? Çık dışarı!
Saçmalık!
Büyükanne, neden Abdullah'a gazeteci olduğumu söyledin?
Benim işim ne?
Ne?
Ben ne iş yapıyorum?
Gazetecisin.
Hayır, yönetmenim.
Film yapımcısıyım.
Film yapımcısıyım demeyi kes.
Barlardan çıkmazlar.
Bizi çok utandırıyorsun.
Ama ben sinema okudum.
Sen bir gazetecisin, o kadar, tamam mı?
-Ben yönetmenim. -Gazetecisin.
Birazcık daha.
Bu kadar.
-O kadar değil. -Tamam.
-Azcık al. -Bu çok mu?
-Bu kadar? -Olur.
-Yeter mi? -Evet.
Oraya koyduğun pislik kim?
-Kim o pislik? -Benim.
-Pislik o. -Benim.
-Sen misin? -Evet barda görüşmelerim var.
Gel bir fotoğraf çekip Malika'ya gönderelim.
Hadi.
Şöyle sıraya girin.
Oturun hadi.
Hadi dizilin.
Gel büyükanne.
Bir tane daha.
Fotoğraf çekelim.
Hayır.
-Onlarla. -Hayır olmaz.
-Bu Malika için. -Fotoğraf çektirmem.
Selamün aleyküm.
Ve aleykümselam Malika bacım, merhaba.
-Nasılsınız? -İyiyim.
Nasıl gidiyor?
Elhamdülillah.
Yemin ederim seni o kadar özlemişim ki bacım.
Sen misin Said? Nasılsın?
Sesimi tanıdın mı?
Evet numaran bende yoktu.
Hepiniz iyi misiniz?
Hepimiz iyiyiz.
-Çok iyiyiz. -Çok özledim.
Burada olmadığın için...
...bizde çok büyük bir boşluk bıraktın.
Ne oldu?
Senin için burada büyük bir sürpriz hazırladık.
Ama sen gelmedin kaçırdın.
Bütün mahalleyi senin için inşa ettik biliyor musun?
Eski mahallemizi inşa ettik.
Hatta burada evin bile hazır.
Şimdi pişman oldum.
Bak burada Malika'nın fotoğrafı bile var.
Fatima.
-Orada kendine dikkat et. -Siz de.
Tabii çok dikkat edin.
Fatima.
Malika şu an seninle konuşuyor, Fatima.
Yürüyüşle ilgili kitap nerede?
Nerede bu acaba?
Bu babamın, kız kardeşimin...
...ölümünü kınamak için gazetelere yazdığı ilk mektup.
Bu fotoğraf cesetleri buldozerle çıkardıklarında çekildi.
Said'te bir kopyası yoktur.
Cesetleri ayırmak için bunun gibi toplu mezarlar kazdılar.
Sonra da herkesi oralara gömdüler.
Bu babamın eşitlik ve uzlaşma komisyonuna gönderdiği bir mektup.
Bu da zavallı kız kardeşim, Fatima, rahmetli.
Bu da tanıkların onun vurularak öldürüldüğüne dair ifadesi.
Reddettiler, ölümünü ilan etmek için...
...doğal nedenlerden kaynaklandığını...
...belirtmeleri gerektiğini söylediler.
Bu da beşinci sınıf sınavlarını geçtiği için kazandığı ödül.
Yeşil yürüyüşle ilgili bir şey sanırım.
Allah rahmet eylesin.
Ondan geriye bu kâğıtlardan başka bir şey kalmadı.
Merhaba.
Oturma eylemimiz...
...Rabat'taki...
...İnsan Hakları Ulusal Konseyi önünde gerçekleşecek.
Bilginiz olsun.
Ne oldu kardeşim?
Ne olduğunu anlıyor musunuz?
Bu bir katliam, katliam!
Bu bir katliam!
Ne olduğunu biliyor musun?
Bu bir katliam!
Ne olduğunu biliyor musun?
Bu bir katliam!
Katliam!
Ne olduğunu biliyor musun?
Katliam!
Ne olduğunu biliyor musun?
Katliam!
Gelin.
Mustafa Hasip.
Milut Khalfi. Abdullah Şehro.
Atif ben Yusuf.
Buşaet Bigri.
Bu Saim, bu da Hasum.
Bunlar hücrelerinde boğularak ölenler.
Ve bu delikler de...
...bu kişilerin vurulduğu anlamına geliyor.
Mesela burada olduğu gibi Said Hilal vurulmuş.
Mustafa Gedmi.
Mahallemiz mi?
-Evet bizim mahallemiz. -Eski mahallemiz.
-Evet öyle. -Öyle mi?
-Evim nerede? -Bak işte burada.
Hani?
Şuradaki evi görüyor musun?
Şurada Mustafa Mezgo'nun öldüğü ev orası.
O ev. Nasıl öldüğünü biliyor musun?
Biliyor musun, vuruldu.
Kafasından vuruldu.
Öldürüldüğü zamanda nasıl korku yayıldı.
Herkes kaçtı biliyor musun?
Vurulduğu zaman ailesi...
...adamın cesedini hemen evin içine doğru çekmişti.
Vurulur vurulmaz.
Beş dakika sonra askerler alıp cesedi kamyona koydu ve...
...alıp götürdü.
Stüdyonun yanıydı.
Evet oradaydı, haklısın stüdyonun yanındaydı.
-Evet yine başladınız mı? -Doğru.
-Hiç unutmam. -Benim sözümü kesiyorsun.
-Hiç unutmadım. -Her zaman sözümü kesiyorsun.
Evet hep böyle burada.
Gerçekleri söyle!
Seninle bunu karşılıklı konuşmamız lazım.
Karşılıklı konuşmamız gerekiyor.
Lütfen söyleyeceklerimi dinle.
Dinle dinle, şu evi görüyor musun?
Evet.
Sağır ve dilsiz adamın evi.
Askerlerin geldiğini gördü.
Hemen bir hışımla evine koştu.
Yukarı çıktı ve pencereyi açtı.
Ama onu aşağıdan vurdular.
Tam gözlerinin ortasından hem de burasından vurdular.
Gözlerinin arasından bir kurşun.
Korkunç bir şey olmalı.
Seninle mahalleden uzakta konuşalım, daha iyi olur.
Olur.
Bana hâlâ bilmediğim şeyleri anlat.
Bilmediğim gerçekleri.
Ne mesela?
Kazablanka'da öldürülenler nerede?
Bunu bilmek istiyorum.
-Mezarları mı? -Evet.
yarın düştü ha hakikat
Kesin şu gürültüyü.
Kesin dedim.
Yeter susun!
Bu yaşlı kadın beni hasta ediyor.
Zulümden kaçtım.
Burada daha beterini buldum.
Gidin buradan artık.
Lanet olsun.
Abdullah, beni yalnız bırakın!
Sakin ol.
Asıl sen sakin ol!
Lütfen Abdullah!
Bak dinle.
Allah rızası için beni yalnız bırakın!
Benim hatırım için sakinleş.
Lütfen artık, kimse umurumda değil.
Yeter artık!
Kendimi bile tanıyamıyorum, Allah rızası için.
Beni yalnız bırakın.
Eşyalarımı verin.
Ben gidiyorum, gidiyorum ben, bırak gideceğim, gideceğim!
-Eşyalarımı verin! -Abdullah!
Abdullah'ı unutun!
-Bırak gidiyim bırak beni! -Oğlunun hatırı için yapma.
-Sakin ol -Oğlum falan umurumda değil.
-Yeter yeter artık! -Gitti.
Gitti.
Özgürce konuşmak için buraya gelmemizi söyledin.
Ama işte diktatör gibi bu yaşlı kadını bulduk.
Şunu yapın, şöyle yapmayın.
Yaşlı bir kadın o.
Ama ona karşı yeterince sabırlı davrandık.
-Abdullah nerede? -Çekti gitti.
Sana ne yaptı? Sana ne yaptı?
-Abdullah'a neden kızdın? -Ne yapmışım?
İkisi de gitmek istiyor.
Kurtulduk işte.
Büyükanne burası bizim evimiz gibi değil.
Burada kimin kalıp kimin gideceğine sen karar veremezsin.
Cumartesi günüydü.
Hayatım 20 Haziran 1981'deki...
...o acı günde sona erdi.
O tarihte.
O sabah uyandım ve kahvaltı ettim.
O gün resmi tatildi.
Öğle yemeği saatinde...
...annem ve o sırada...
...sekiz aylık hamile eşim, iki küçük erkek kardeşimle...
...öğle yemeği yiyorduk.
Birden kapının...
...yüksek sesle vurulduğunu duydum.
Çok gürültülüydü.
Kapıyı zorla...
...kırdıklarını duydum ve...
...aniden askerler sopalarla...
...önümde belirdi.
Sonra beni annemden ve eşimden uzaklaştırdılar.
Sopalarla dövmeye başladılar.
Başımla birlikte vücudumun her yerine vurdular.
Çok acı çektim ama güçlü durdum.
Güçlü olmalıydım.
Beni karakola götürdüler.
Orada uzun bir asker kuyruğu vardı.
Ellerinde sopalar...
...tokmak gibi ağır botları vardı.
Önlerinden geçerken de...
...rastgele sopa sallıyorlardı.
Sonra hepimizi...
...bir hücreye attılar.
Hücre...
...çok küçüktü.
Tuğla ve çimentodandı.
Kapı dışında...
...hiçbir açıklığı yoktu.
Genişliği de en fazla aşağı yukarı...
...12 metrekaredir.
Hepimizi doldurdular.
Girin! Bizi ittiler!
Hadi gir içeri, gir içeri pislik herif!
Sorun çıkarma, gir içeri!
Gir içeri hemen!
10 dakika sonra...
...nefes almakta...
...çok büyük zorluk yaşıyorduk.
Orada boğuluyorduk.
Nefes nefese kalmıştık.
Ben de bağırmaya başladım.
Yardım edin, yardım edin!
Yardım edin!
Avazımız çıktığı kadar hepimiz bağırıyorduk.
Yaklaşık iki saat sürdü.
Sonra bir ara...
...ayağa kalkmaya çalıştım.
Ama tekrar yere düştüm.
Bir yığın cesedin üstünde sürünüyordum.
Ceset yığınlarında...
...sürünmeye başladım.
Bir örümcek gibi süründüm.
Çatıya çok yakın olduğumu fark ettim.
Çok yakındık.
Kaldığımız hücre buharla doluydu.
Pusluydu. İçeri buharla doluydu.
Ter ve sıcaktan...
Hücre o kadar karanlık oldu ki...
...buharla karıştı.
İşte o zaman dışardaki...
...askerlerin sesini duydum.
Botlarının sesini...
Çünkü o sırada hücreye...
...tam bir sessizlik çökmüştü.
Kısa bir an için...
...kapıdan gelen...
...bir ışık gördüm.
Çok sıcaktı.
Sonra kapının...
...şiddetle itilerek açıldığını gördüm.
Gürültülü bir şekilde.
Kapı itilerek açıldı ve arkasındaki insanları sürükledi.
Onlardan bazıları baygındı.
Bazıları ölmüştü.
Kapı açıldığında böyle olmuştu.
Hücrenin...
...önünde bulunan...
...avluya çıktım.
Yığıldım.
Aynen böyle.
Bir süre sonra...
...bir asker yanıma geldi.
Önümde böyle durdu.
Ayağa kalk pislik dedi.
Ben de dedim ki...
Kalkmayacağım, reddediyorum!
Kalk, cesetleri taşımamıza yardım et!
İstersen beni öldür.
Ama o cehenneme dönmem dedim.
Öldürebilirsiniz.
Ne istiyorsanız onu yapın deyip bacaklarına tutundum.
Sonra da...
Beni vahşice, acımasızca dövdü, çok kötüydü.
Sonra bir grup askerin yine kapıyı...
...sıkıca ittiğini gördüm.
Kapıyı zorla itiyorlardı.
Cesetleri itiyorlardı.
Bir süre sonra...
...cesetleri çıkarmaya başladılar.
Onları böyle sıraladılar.
Onları önüme dizdiler.
Sonra komşularımı görmeye başladım.
Onları tek tek saymaya başladım.
36 cesedi çıkardılar.
Onları sürükleme şekilleri...
...tam anlamıyla insanlık dışıydı.
Bacaklarından tutup böyle çektiler.
Kesime götürülen koyunlar gibi.
Böyle götürdüler.
Acımasızca, vahşice...
Diğer hücreden de çocukları çıkardılar.
Bir de baba vardı.
Abdülbekir dedi.
İki oğlu vardı.
Dışarı çıktığında cesetlerini gördü.
Kollarını arkasına bağladı.
Sağa sola yürümeye başladı.
Tek kelime etmedi.
Bu şekilde yürümeye devam etti.
Yürürken tek bir kelime bile etmedi, konuşmadı.
Öylece yürüdü, şoktaydı.
Artık bunların hiçbirini hatırlamak istemiyorum.
Beni mahvettiler.
Bingel topu kaptı!
Uzaktan şutunu çekti.
-Iskaladı! -Hadi ya!
Pasını veriyor ve golü atıyor.
Muhteşem bir gol!
Evet işte bu!
ben kaleciyken bu şutları hep kurtardım.
Evet top benden kaçamaz ama iyi ki o tutamadı.
2-0 oldu.
Evet şimdi karşı atak başlıyor.
-Tabii öyle. -Ama galiba o çok iyi.
Futbolu seviyorum.
Hakem atış yapılması için topun tekrar durmasını istiyor.
Kaleciliği severdim.
Peki neden oynamayı bıraktın?
Oynayacak yerimiz kalmadı.
Bir sabah geldiğimde gitmişti.
Gidip bir iş bulmak zorunda kaldım biliyor musun?
Hayatımı fayans döşeyerek geçirdim.
Babam bir gün geldiğinde...
...sahanın kazılmış olduğunu görmüş.
Büyük bir çukur varmış.
Etrafında yüksek bir duvar.
Saha başka bir şeye dönüşmüş.
O gün babamın...
...en iyi kaleci olma hayali sona erdi.
Tam zamanında durdurduğum şutu hatırlıyor musun?
Nasıl tutmuştum hatırlıyorsun değil mi?
Bak gülüyor. Hatırlıyor.
Yıllar geçti.
2005'te...
...bir cumartesi gecesi...
...toprağı aramak için projektörler ve buldozerler getirdiler.
O gece...
...düzinelerce ceset çıkardılar.
Müslümanlığa uygun bir şekilde...
...ayrı ayrı mezara gömdüler.
Fatima ve diğer şehitlerin...
...buraya gömüldüğünü söylediler.
Futbol sahası mezarlık oldu.
Babamın hayali de kemiklerle birlikte gömüldü.
Şimdi gördüğün gibi bir tamirci oldum...
...ve futbol unutuldu tabii.
Mezarları bitirdin mi?
-Mezarları bitirdin mi? -Evet bitti.
O gece, eski sahada kemiklerin bulunduğu haberi yayıldı.
Malika koşarak geldi.
Neredeyse 30 yıldır kız kardeşinin kalıntılarını bulmayı...
...sonunda nerede yattığını bilmeyi bekliyordu.
Kız kardeşimin ölüp ölmediğini hâlâ bilmiyorum.
Silahla vurularak öldürüldüğünü biliyorum.
Ama elimde ceset yok.
DNA testi yapmaları...
...ve kalıntılarını doğrulamaları gerekiyor.
Böylece ziyaret edebileceğimiz...
...bir mezarımız olabilir ve dua edebiliriz.
Bir mezar olmadığı sürece hiçbir şey olmamış gibi...
Fatima'nın hikâyesini bulduğum günden beri...
...büyükannemin mezarlıkta fotoğraflarımızı yaktığını görmek...
...beni daha az incitti.
Fatima'yla hiç tanışmadım.
Ama sanki eski bir arkadaşımmış gibi hissediyorum.
Onda kendimi görüyorum.
12 yaşındayken anıları olmayan bir bedendim.
O yaşta Fatima'da bedeni olmayan bir anıya dönüştü.
Siyah beyaz bir fotoğraftan başka bir şey değildi.
Büyükanne, o gün ne olduğunu hâlâ bilmiyor musun?
O yıllar "kurşun yılları" olarak bilinirdi.
Kazablanka'da temel ürünlerin fiyatlarına zam yapıldı.
Özellikle de una.
Normal vatandaşlar ekmek fiyatı hariç...
...her türlü zammı kabul edebilirdi.
Sendikalar grev çağrısında bulundu.
Birçok insan sokaklara döküldü.
Özellikle de en yoksul mahallelerde.
Hiçbiri o gün ölebileceğini düşünmüyordu.
20 Haziran 1981 Cumartesi
Komşularımız ekmek fiyatlarını protesto etmek için sokağa çıktılar.
Ancak gösteriler güç kullanılarak bastırıldı.
O gün, 600 kurbanın arasında çok sayıda çocuk vardı.
Cesetler kayboldu.
Evimizden çok uzak olmayan bir yerde saklandı.
Mahallemizdeki ilk kurban Fatima'ydı.
Boynunda iki kurşun vardı.
Kendi ailenden bile olsa ceset toplamak yasaktı.
O gün hayatta kalanlar yeniden doğdu ve ölüler kayboldu.
Bazıları sevdiklerinin cesetlerini saklayabilecek kadar şanslıydı.
Ama bir kamyonun kornası, umutlarını yıktı.
Tüm anıları ve görüntüleri silmek için gelen kamyon...
Bizi buraya bağlayan tek şey...
...her birimizin fotoğraflı bir hikâyesi olması.
Bu o güne ait mevcut tek fotoğraf.
Yaz mevsimiydi.
Sıcaktan dolayı çoğu kapı açıktı.
Aynı gün postacı Fatima'nın okul karnesini getirdi.
Sınavlarını geçmişti ama ruhu gökyüzüne yükselmişti.
Fatima, artık burada değildi.
O gün ağlamak yasaktı.
Aileler sessizce yas tutmak zorundaydı.
Her nefis ölümü tadacaktır.
Yüce Allah doğruyu söylemiştir.
Büyükannem korktu ve o gün herkesi eve kilitledi.
Bedenlerin kaybolması...
...resimlerin kaybolması önemli değildi.
Anılarımız yaşıyordu.
Her cumartesi olduğu gibi...
...televizyonda popüler bir şarkı programı vardı.
Gün içinde yaşananlar hakkında tek kelime edilmedi.
Yayın bitti.
Zahit, elektrikçi çağırıp şaltere baktıralım.
Dün gevşek duruyordu.
Söyleseydin ya.
Büyükanne, 20 Haziran 1981'de neredeydin?
Tehlikeli bir gündü.
Dışarı çıkmak yasaktı.
Nedeni biliyor musun?
Neden kilitledim?
Grev günüydü.
Kimse dönmüyordu, duydun mu?
Ben de tüm kapıları kapattım.
Sizi korumak için, sizin için, o gün kimse dışarı çıkmamalıydı.
Büyükanne, nerede olduğunu bilmek istiyorum.
Grev günü neredeydin?
Evimde evimdeydim.
-Ne gördün? -Hiçbir şey.
Hiçbir şey. Görsem bile...
O gün hiçbir şey görmedim. Pencereleri kapattım.
Ekmeğimi yoğurmaya gittim.
Dışarda bir sürü kargaşa vardı.
Perdeleri kapattım ve ekmek için içeri gittim.
Hiçbir şey görmedim.
Hiçbir şey. Hiçbir şey.
Git şimdi, git buradan.
Kalk.
Grevden bir gün sonra...
...askerler erkekleri ve genç çocukları...
...evlerinde tutuklamak için geri geldi.
Said'i yatağından aldılar.
Gözlerini bağladılar.
Hapiste 13 yıl bir ay ve bir gün geçirdi.
Abdullah da o gün götürüldü.
Hâlâ nedeni bilinmiyor.
Greve bile katılmadığını söylüyor.
Sevgili dinleyenler...
Grup Naz Elgivane'den Narjak Ena'yı dinlediniz.
Yayınımız gün boyunca devam edecek.
Mutlu yıllar anne.
Kaç yaşına bastın?
Bırak da hayatımı yaşayayım.
Mutlu yıllar Hacca.
Söylesene kaç yaşına geldin?
Hayattayım o yeter.
Çok yaşa Kral!
Ailemi buraya getirdiğimde...
...yeni duvarların onları değiştireceğini düşünmüştüm.
Anılarımızı geri getirmeyi...
...yıllarca susmuş kelimeleri serbest bırakmayı umuyordum.
Onları bu şekilde huzurlu...
...mutlu, coşkulu...
...gülerken ve hayattan zevk alırken görmeyi umuyordum.
Ama büyükannem tam bir oyunbozandı.
Kızına vermek için okuldan çaldığınız fotoğraf...
...bu fotoğraf mı?
Benden gizli şekilde...
O fotoğraf değil mi?
Yalan söyleyerek kızına verdiğim fotoğraf.
Arkamdan yalan söyleyerek.
Hangisi benim?
Sen orada yoksun. Orada yoksun.
Yoksun sen.
O benim kızım istediğimi yaparım.
-Benim kızım! -Sen hırsızsın!
Okuldan resim çaldın ve de kızına yalan söyledin.
Kızına yalan söyleyen bir kadın...
-Kızımla benim aramda! -Sen yalancısın!
-Sen hırsızsın! Hırsızsın. -Seni ilgilendirmez!
Ona yalan söyledin.
-Sen kızına yalan söyledin! -Benim kızım!
Yalan söylemek zorunda mısın?
O benim kızım!
Sahte bir fotoğrafla kandırdın!
O resimde kızın bile yok!
O resimde bir yeri yok!
-Konuşma hırsız! -Bu kızımla benim aramda!
-Hayatın boyunca... -Hâlâ konuşuyor musun!
...bize şiddet uyguladın ve istismar ettin!
-Tamam mı! Yeter! -Konuşuyor musun!
Çok güzel, iyi ki saklamışsın bunu.
-Elimdeki tek şey. -Aferin.
Hiç fotoğrafın var mı?
Hayır, hepsini yaktı.
Ya da attı.
Düğününde bile mi?
-Hayır düğünde bile. -Çektirmediniz mi?
Hayır çektirmedik.
12 yaşındayken...
...büyükannen evlendi.
İkizleri oldu.
Fotoğraflarını çekmiş.
Sonra ölmüşler.
Kocası ona işkence etmiş.
O da acısını bizden çıkardı.
Çocuklarını kaybetmenin acısını bize ödetti.
Kalbim kan ağlıyor.
Sorun yok, sorun yok ağlama.
Geçmişi unut, unut gitsin artık ağlama lütfen.
-Kalbim kan ağlıyor. -Her şeyi sil.
Unut gitsin.
Baba, büyükannemi ilk kez ağlarken gördüm.
Anneni, onu seviyor musun?
Onu her şeyden çok seviyorum.
Hayatımdaki en değerli şey o.
Evimizin kraliçesini nasıl sevmem?
Bana göz kulak oluyor. Bizi koruyor.
Yoldan çıkmamıza izin vermiyor, Allah onu korusun.
Dikkatli taşı Said, dikkat et.
Abdullah kaç tane masa dizmem gerektiğini görmek için...
...minyatürleri ölçmeme yardım eder misin?
Hadi getirin şuraya, yavaş getir, gelin gelin.
Dön.
Yavaş.
Eskiden şarkı söyler miydin?
Kamp yaparken şarkılar söylerdik.
-Adel. -Birlikte söyleyelim mi?
-Adel'i mi? -Evet.
Hadi aç gözlerini.
Bırak gitsinler.
Bak yeni duvarların kulakları yok.
Burayı bırakmak ve unutmak...
...benim için çok zor.
Burası benim bir parçam oldu.
Kendime soruyorum.
Annemin yaşına geldiğimde...
...geri dönme ihtiyacı hissedecek miyim?
Yoksa büyükannemin yaşına geldiğimde...
...geri dönmekten korkacak mıyım?
Bilmiyorum.
Buranın akıbeti hakkında çok düşündüm.
Ama her gün birlikte yaşadığımız bir anı...
...her gece birlikte gördüğümüz ortak bir rüya gibi oldu.
Onu yok etmeye karar verdim.
Böylece duvarların artık kulakları olmayacaktı.
14 yıldır çatıya çıkmadım.
14 yıldır güneşin batışını görmedim.
Ama siz gittiğinizden beri güneş üstüme batıyor.
Büyükanne gel, fotoğraf çekelim.
Konuşana kadar sessizliğin acısını ölçemeyiz.
Ne olduğunu anlamanın en iyi yolunun kendi içimde...
...derinlere inmek olduğunu fark ettim.
Büyükanneme...
...film yapımcısı olduğumu söylemeyin.
Tencerenin soğuk olduğunu kim söylüyorsa...
...elini içine sokmalı.