BİR MUSTAFA AKKAD FİLMİ
İçinde bulunduğumuz 20. yüzyılda...
...neredeyse her ulus tarihinin bir döneminde...
...çatışma yaşamıştır.
Zalimler ve mazlumlar,...
...galipler ve mağluplar.
"Savaşan halklar." Uygarlığımız için ne trajik bir itham.
Dünyanın büyük bölümünün...
...nüfuz, iktidar ve zenginlik arttırmanın yollarını aradığı...
...bir zaman dilimi.
1911'de, Roma'ya eski ihtişamını kazandırma hayalleriyle...
...yanıp tutuşan İtalya toprak avında kendi yerini alır.
Hedefi, Akdeniz'in karşı kıyısında bulunan...
...Libya'dır.
Sırasıyla Trablus'a,...
...Bingazi'ye, Zuvare'ye...
...Sirte'ye, Derne'ye ve Tobruk'a asker çıkardı.
Pek çok cephede birden savaşan yerli halk...
...işgalcilere sert ve kararlı bir direniş göstererek...
...savaşı çıkmaza soktu.
1922'de İtalya büyük bir değişime sahne oldu.
Mussolini'nin diktatörlük dönemi başladı.
Yerli halkın kemikleşmiş direnişini kırmak için...
...gitgide daha fazla faşist savaşa gönderildi.
Bu gelişmeyle birlikte çatışmalar hız kazandı.
Dünyaya hükmedeceğiz!
Ondan sonra da...
...faşizmin bayrağını...
...yıldızlara dikeceğiz!
BU FİLMDEKİ KARAKTERLER GERÇEKTİR...
...VE OLAYLAR TARİHSEL GERÇEKLERE DAYANMAKTADIR.
Nişan al!
Ateş!
Hep daha fazlası. Anlamıyorum.
Eğer bedevileri yendiysek...
...neden hâlâ onları asıyoruz?
Neden zaten kazandığım bir zafere asker gönderiyorum?
Generallerim 2 farklı rapor yazmalıymış!
Biri kendilerine, parlak zaferlerini anlatan;...
...diğeri bana, bozgunlarını anlatan.
Bu böyle gitmez!
Böyle gitmesine izin vermem!
Bakın!
Bu yeşil kısım,...
...bu...
...bereketli yeşillik...
...işte ödülünüz orası.
Kalanı kahverengi kâğıt!
Bana bu haritayı dürecek kadar cesur biri gerek.
Graziani!
Benimle gel.
20 yıl.
Bu savaşa 20 sonuçsuz yıl harcadık.
Libya'ya 5 yıl içinde...
...5 vali gönderdim.
Olmaz!
Faşizmin askerî mantığından ödün verilemez!
Sonuçta biz neyiz?
Yeni bir şafağın süngüleri!
Kiminle savaşıyoruz?
Çöl kabileleriyle mi? Hayaletlerle mi?
Liderlerini buraya istiyorum.
Buraya, bana getirilsin ve isyan bastırılsın.
- Neydi adı? - Ömer Muhtar.
- Ne? - Ömer Muhtar.
Ömer Muhtar.
Biliyor musun General?
Oraya gönderdiğimiz sömürgeciler,...
...hani şu güneyli köylüler...
...lüks bir otele yerleştirmişiz gibi masraf çıkarıyor.
Bir yerde bir hata olmalı!
Hayır.
Bir avuç bedevi...
...40 milyon İtalyan'ın ilerlemesine engel olamaz.
Sana Libya'yı veriyorum General.
Hiç değilse onları korkutacak bir adın var.
Ben bir isyanı bastırdığımda Duçe,...
...bunu bir askerin rahat vicdanıyla yaparım.
Bu Muhtar asi olmadan önce neymiş?
Öğretmenmiş Duçe.
- Öğretmen mi? - Evet.
Ben de öğretmendim.
Dikkat et de sonun Muhtar'dan dersini alan...
...5 selefine benzemesin.
Neyse!
Ben eylem adamıyım.
Libya'ya git.
General!
Muhtar'ı bana getir.
Ya rüşvet ver...
...ya da boynunu kır.
"Esirgeyen ve bağışlayan Allah'ın adıyla.
Esirgeyen Allah Kur'an'ı öğretti.
İnsanı yarattı. Ona anlamayı ve konuşmayı öğretti.
Güneş'i ve Ay'ı yörüngelerine oturttu.
Göğü yükseltti ve her şeye bir denge getirdi."
Orada dur.
Sizce neden Kur'an'ın her suresi...
...aynı başlar?
"Esirgeyen Allah"
Evet?
Çünkü Allah'ın sıfatlarından biri "esirgeyen"dir.
Evet, öyle. Doğru.
Peki Allah esirgeyiciliğini nasıl gösterir?
İnsana anlamayı ve konuşmayı öğretti.
Konuşmayı öğretti, doğru. Evet.
Okuduklarımız içinde bir şey daha vardı.
Acaba...
...onun ne olduğunu söyleyebilecek olan var mı?
Şeydi, şey...
Bir dakika. Size kopya vereyim.
- Evet, neydi? - Denge.
Çok doğru, çok doğru.
Denge. Peki neden?
Neden Allah her şeye bir denge getirdi?
Hım?... Çocuk!
Çocuklar, neden Allah her şeye denge getirdi?
Evet?
Çünkü denge olmazsa her şey düşüp dağılır.
Bana yazdıklarınızı gösterin.
Evet.
Her şey dağıldı da zaten, değil mi?
Babana götür.
Seyyid Ömer nerede?
Evet Ebu Matari.
Haberler ne?
- Yeni bir vali geldi. - Yine mi?
Hep aslanlar gibi geliyorlar!
Ve kocamış keçiler gibi dönüyorlar.
Bu seferki kimmiş?
Graziani.
Fizan Kasabı.
Graziani.
Onu üstümüze salmaları an meselesi.
Bu yeni bir saldırı demek.
Babam hep derdi ki...
"Belini kırmayan her darbe...
...onu güçlendirir."
Graziani'ye cesaret nedir gösterelim.
Diyorlar ki Graziani kan severmiş.
Bu söylentilere inanmak istemiyorum.
Ama inanıyorum.
Ne zaman bekleniyor?
Bingazi'yi onun için süslüyorlar.
Hanımlar ve beyler!
Ekselansları General Graziani!
Sirenayka Valisi.
Prens hazretleri Amedo, Aosta Dükü.
Benito Mussolini'ye selam olsun!
Beyler, teşekkür ederim.
Ama aramızda hanımlar var. O yüzden rahat olalım.
Dans devam etsin.
General.
Ben Albay Sarsani.
Sinyor Tomelli.
Albay Diodiece, efendim.
Ha, evet!
Diodiece.
Sicilinizi okudum. Bir tokalaşmayla bedevilerle dost oluyormuşsunuz.
Sevineyim mi bilemedim çünkü kalanımızın...
...barış yapmak için onları gırtlaklaması gerekiyor.
Generalim.
Alayımın hemen dışında sürgün edilmiş 5 bin bedevi var.
Onlara verilecek yiyeceğim de yok.
Onları kontrol etmekte zorlanıyorum.
- Bana gereken... - Size gereken, albay,...
...size gereken...
...biraz daha bundan, albay.
Şu adam kim?
Şerif El Giryani.
Bize hep çok yararlı oldu.
Ömer Muhtar'ın eski bir arkadaşı.
- Yararlı, öyle mi? - Evet.
Buraya getirin.
Ona güvenebileceğinizi göreceksiniz.
General Graziani.
Takdim edeyim. Ekselansları Şerif El Giryani.
Galiba Ömer Muhtar'ı tanıyormuşsunuz.
Tanırdım.
Teslim olması için...
...ne yapmak gerek?
Bilmiyorum.
Çocukken bile keçi gibi inatçıydı.
Herhangi bir şekilde yardımım dokunursa...
...memnuniyetle yardım ederim.
Bizim de ne kadar cömert olacağımızı görürsünüz.
Ben Teğmen Ginieri. Acil bir mesaj var efendim.
Bekleyemez mi? Konuklarımı rahatsız ediyorsun.
Affedersiniz beyler. Malum, Fimanius mesajları...
...önemsemediği için Trasimene'ye kaybetti.
Bu ne?
Bir sonuçsuz manevra daha mı?
- Kaç İtalyan öldü? - 20 ölü,...
...50 yaralı var efendim.
- Ve yine onu ellerinden kaçırdılar? - Evet.
- Ama bu kez yüzü görülmüş. - Görülmüş mü?
Gördükleri ne malum? Kimse onu tanımıyor.
Gördüklerini nereden biliyorlar?
Bir anlığına görmüşler efendim.
Fakat eminler... Muhtar'mış.
Herhalde Muhtar'ı görme cesaretleri için...
...onlara madalya vermem gerekiyor?
Burada da olabilir, burada da. Her yerde olabilir!
Tomelli, hızlı ve vurucu bir birlik oluştur.
Ömer Muhtar'ın neye benzediğini unut.
Onu hiç görememek bizde saplantı oldu.
Kanının izini sürün.
Dolaştığı yerleri bulun.
Her bedevinin içindeki isyanın izini sürün.
Muhtar'ın adamları sırayla savaşıyor.
3 ay onunla at binenler...
...sonraki 3 ay evde dinleniyorlar.
Tomelli!
Dinlenemesinler.
İsmail!
Ağabeyini tut.
Kadınlar saklansın.
Erkekleri toplayın.
Arkadaki 3 kişi.
Ve...
...ve... ve...
...arkadaki 2'si.
Ve, ve, ve...
Evet.
Şuradaki genç köpek.
Kesinlikle.
Bazılarınızı askere aldık.
3 ay Muhtar'ın peşinden koşacağınıza...
...1 yıl faydalı işlerde çalışacak...
...ve beladan uzak duracaksınız.
Muhtar'a vereceklerinin yarısını yakın.
Her şeyin yarısını yakın.
Bu kurşun yarası efendim.
Muhtar'la savaşırken vuruldun.
Öyle değil mi?
Diyecek bir şeyin var mı?
Varmış.
Eh! Kendin ettin kendin buldun.
İdam edin.
Hayır! Hayır, orada değil.
Burada!
- Hepsi görsün. - Allah aşkına!
Bırakın duasını etsin.
Seni uyarıyorum, dikkatli ol.
Baba!
Salim!
Hamid!
Katiller!
Caniler! Katiller!
Caniler!
Katil!
Ayşe!
- Ayşe! - Ayşe!
Ayşe!
Kampa dönüyoruz!
Anne!
Bir şeyler yapmalıyım.
Zavallı Ayşe.
Peçesini unutmuş.
Allah'ım!
Bir şeyler yapmalıyım.
Hamid'im.
Ağacını bile yaktılar.
Her şeyi gördüm.
Ağabeyim ve Ayşe!
Babama yaptıklarına bak!
Seyyid Ömer'e gidiyorum.
Daha çok gençsin.
Daha senin sıran gelmedi.
Bugün yeteri kadar büyüdüm anne.
Gitti bile.
Sana ihtiyacım var.
Dur!
Buradan geçmek zorundalar.
Mevzimiz orası.
Orası.
Orası iş görür.
Ama orada bir kertenkele bile saklanamaz.
Seyyid Ömer.
Fadeel.
Yol açık efendim.
Diğer tarafı da kontrol et.
Biagi!
Efendim! Sonunda onları istediğimiz yerde kıstırdık!
Açık arazide tepelerine bineriz.
- Başüstüne! - Gidiyoruz.
İşe yaradı.
At binin.
Kaçıyorlar!
Haydi bas şu gaza!
Tuzağa düştük! Tomelli'yi uyarmalıyız.
- Duydun mu? - Teğmen Sandrini olabilir efendim.
Ne yapıyor bu?
Uyarı ateşi olabilir efendim.
Tamam, durun!
Durun!
Centurioni, bir şey görüyor musun?
Hayır, hiçbir şey yok efendim.
Hiçbir şey.
Kaçıyorlar.
Tam elimize düşmüşlerdi!
Peşlerine düşüyoruz!
Şu araçlara bak.
Seyyid Ömer.
Biz esir öldürmeyiz.
Onlar öldürüyor ama.
Onlar bizim öğretmenimiz değil.
Bu daha çocuk.
Al.
Generaline de ki...
...bu buraya ait değil.
Kocam?
Ben...
...kitabını eve getirdim.
Allah kullarından yüz çevirmez.
Gel buraya.
- Adın ne senin? - Ali.
Ha evet! Ali.
Bu babanın.
Bu artık senin kitabın.
Söyle annene, senin için saklasın.
Çocuğun önünde çok ağlama.
Bir gün kavgayı onlar sürdürecek.
Çocukların hafızasında daima...
...güçlü ve kendinden emin olarak kalmalıyız.
Asla yıkılmayan.
İçeri gir.
Gel. Seninle kampı gezelim, olur mu Ali?
Ah, işte orada.
Bu benim arkadaşım.
Ali.
Bu da Ebu Matari.
Senin yaşında bir oğlu var.
Şimdi Kufra'da. Çok uzakta. Çölde.
Oğlunu özlüyor.
Evet, yapacak işlerimiz var.
Mektup yazacağız.
Kahire'ye.
Dikkat et.
Haa! Ben böyle miyim?
Hım? Nasıl bakıyorum?
Haydi, geri ver artık. Yoksa okuyamam.
Haydi sen git. Git de ne yapıyorlar bak. Haydi.
Hepsi öldü.
Bir teğmen...
...ve bir keşif aracı.
Bir birlikten geriye kalanlar bu kadar.
Ben Libya'ya haydutlardan şamar yemeye gelmedim.
Sinyor Tomelli en iyi subaylarımızdan biriydi.
Bu delikanlı...
...şerefimizi kurtardı.
- Bayrağımızı getirdi. - Ama efendim, bayrağı...
Tamam, tamam. Şeref madalyası alacaksın.
Ben hiç bayrak kaybetmedim.
Beyler, size basit bir gerçeği tekrar edeyim.
Biz sadece Muhtar'la; şuradaki 200, buradaki 50 adamıyla savaşmıyoruz.
Bir ulusla savaşıyoruz!
Roma'ya hesap veriyoruz.
Bu nedenle atılması gereken 3 adımın ilkini atıyorum.
Bu adımlar bu sömürgedeki isyanı yok edecek.
Aslında çok basit. Daha önce akıl edilmeliydi.
Bedevileri bir yerde toplamayı öneriyorum.
Toplamayı mı?
Evet, onları kamplarda tel örgüler ardında toplayıp...
...serbest bırakmak güvenli olana dek tutacağız.
Kimse onlara acımaya kalkmasın.
Bunu kendileri istediler.
Kuyularını kurutacağız,...
...tarlalarını yakacağız,...
...ağaçlarını yok edeceğiz.
Topraklarını kupkuru bırakacağız.
Topraklarında yaşayamazlarsa...
- ...terk ederler. - Peki ya direnirlerse?
Eski Roma'da isyana verilen cezayı verirsiniz.
10'da birini öldür.
Arkanızı dönün.
Başkaldırıp ayaklandığınız için...
...10 kişiden biri idam edilecek.
1...
...2...
...3...
...5, 6, 7...
...9, 10.
Herkesi götürmüşler.
Kim böyle savaşır?
Bir orduyla değil,...
...masumlarla savaşıyorlar.
O kamptakilerin çoğu sağ çıkamayacak.
İnsanlar hiçbir suçları olmadan,...
...seçme şansları olmadan ölecek.
Yoksa bu bizim suçumuz,...
...bizim seçimimiz mi?
Şu yaptıklarına bak.
"Sen göğü yükselttin...
...ve her şeye bir denge getirdin."
Bu Seyyid Ömer!
Seni görmek ne güzel Ali! Ne güzel.
Hayır.
Katliam yaparlar.
Kaçma şansın var! Değerlendir.
İsmail'le git.
Beni düşünme.
Git.
Ali!
Çabuk olun! Haydi!
Atla arkaya İsmail! Arkaya atla.
İsmail!
Dön! Dön ve çocuğu al!
At 2 kişiyi taşıyamaz. İsmail bunu biliyor.
Çabuk olalım Seyyid Ömer!
Demek o cesur genç sensin?
Muhtar'ı benden kurtaran cesur genç sensin?
Neden yaptın?
Gençsin.
Önünde uzun bir hayat var.
Söyle bana,...
...yaşamak istemiyor musun? Söyle.
Onun yaşamasını daha çok istiyorum.
Senden iyi asker olur.
Bize katılmak ister misin?
Benden de zalimsiniz Prens.
Onu yozlaştıracaksınız.
Götürün onu.
Ne isterse verin. Meyve, bal; ne isterse.
Kılına dokunmayın.
Sabah olunca da asın.
Hiç endişelenmiyor musunuz General?
Buradaki en basit eylemlerimiz bile...
...tarih yazıyor.
Roma gazetelerinde küçük bir paragrafla geçiştirilse de.
Benim en güçlü yanım da bu:...
...Umurumda değil.
Benim için Roma'nın zihnindeki tek bir gün...
...Libya'nın belleğindeki bir nesilden daha önemli.
Madem öyle, söyler misiniz,...
...ya Roma'da unutulur da...
...sadece Libya'da hatırlanırsak?
Siz asil beyninizi böyle konularla yormayın.
Tarihi biz yazacağız.
Libya bizim dikenden tacımız.
Saçma.
Libya bir kariyer.
Şuna bakın.
Hep aynı şey.
Onları çölde asla takip edemiyoruz.
Kufra'ya yürüyebilmek için çölü fethetmeliyim.
Buradan...
...buraya kadar.
Kolay.
Değil mi?
Hayır, değil.
Ama alt tarafı boş bir çöl.
Hiçbir şey yok.
Sadece rüzgâr ve kum var.
Fazla direniş bile yok.
- Bize ne kazandıracak? - Roma'ya şan,...
...imparatorluğa yayılma,...
...isyanın şu dağa hapsedilmesi,...
...bana şöhret,...
...ve askerî tarihe yeni bir sayfa.
Görüyorsunuz ya, sizin çöl boş değil.
Size bir sürprizim var.
Girin!
Diodiece!
Şimdi sıra sende. Lütfen, otur.
Teşekkür ederim.
Bir tokalaşmayla barış sağlayabilen adam!
Sağla bakalım.
Çöldeki ellerle tokalaş.
Ekselanslarıyla barış görüşmelerine başlamanı istiyorum.
Ömer Muhtar'la.
Şu sıra bu pek kolay değil.
Ama yine de yapacaksın, değil mi?
Peki Ömer Muhtar'la görüşmek için ön şartlar neler?
Ön şart yok. Libya'nın tümü tartışmaya açık. Şuraya bak.
Şuraya bak.
Müzakere masasına önyargısız oturulur, değil mi?
Adam 20 yıldır bizimle savaşıyor.
İyi tanıdığı bir düşmanız.
Şimdiye kadar duymadığı vaadimiz kalmadı.
20 yıl uzun bir süre.
Kazanamayacağını bile bile 20 yıl ipten kaçtığını düşün.
Tek umudun devam edebilmek.
Adamın savaşı umut. Geçmiş vaatlere takılmak için...
...deli olması gerek.
Ekselansları onunla ne zaman görüşmemi ister?
Pek heveslisin.
Ömer Muhtar'la konuşurken...
...tane tane konuşmalısın.
- Ama... - Böylece...
...onun konuşmak isteyip istemediğini anlar...
...onu sınarsın.
Peki.
- Bir denerim. - Teşekkür ederim.
Hemen geldiğiniz için de teşekkürler. Çok naziksiniz.
Teşekkürler.
Bu iş de halloldu.
Diodiece bu işe uygun değil.
Onun teklif edeceklerini Muhtar kabul edemez.
Muhtar'ın isteyeceklerini de o veremez.
Bana öyle geliyor ki...
...işlerin ters gitmesini istiyorsunuz.
Hayır.
Hayır, bu haksızlık. Tabii ki barış istiyorum.
Barışı kazanmak istiyorum.
Ama bazen, eğer kuvvetliyseniz, barış da bir fetihtir. Değil mi?
Diodiece bana barış kazandırmayacak,...
...zaman kazandıracak.
Bana gereken de zaman.
Demek Ömer Muhtar buymuş?
Bunca yıl oldu, onu ilk görenler bizleriz.
Yaşlı aslan!
- Albay Diodiece mi? - Evet efendim.
Buyurun.
Şöyle oturun.
Albay Barillo.
Merj'in askerî valisi.
Bu bey de Delege Lobito.
Doğruca Roma'dan geliyor.
Bize fikir verip yardım edecek.
Bakın.
Bizi konuşmaya çağırdınız.
Geldik.
Ekselansları!
Benim tek dileğim...
...İtalyanların ve Arapların...
...ortak çıkarları için bir araya gelmeleri.
Ortak bir amaç doğrultusunda bir gelecek umuyorum.
Kişilik ve beceri alışverişi.
Bizim uygarlığımız ve sizin kültürünüz.
Faziletlerin evliliği.
Tunus ve Mısır gözlemcilerinin aramızdaki herhangi bir...
...anlaşmaya tanıklık etmesini istiyorum.
- Bana göre... - Söz konusu bile olamaz.
Uluslararası tanınma peşinde.
Sanki bedeviler bağımsız bir ulusmuş gibi.
Oysa değiller.
Onlar topraklarımızın uyrukları.
Görüşmeler uluslar arasında değil, İtalyanlar arasında yapılıyor.
Yabancıların iç işlerimize karışmasına izin veremeyiz.
Niye kimliğimizi yanlış söylüyorsunuz?
Biz İtalyan değiliz. Öyle olduğumuzu söylemeyin.
Biz Allah'ın rızasıyla burada doğduk.
Kendi annelerimiz doğurdu, biz siz değiliz.
Gözlemciler konusuna daha sonra döneriz.
Henüz yazılı bir şey olmadığına göre tanığa gerek yok.
Ama biz yazdık.
Müslüman okulları istiyoruz.
Ah, evet!
Gayet tabii.
Eğitim özgürlüğü. Şüphesiz!
Okullarınız yeniden açılacak.
Halkıma bir tür ulusal korunma sağlanmalı.
Bir millet meclisimiz olmalı.
Meclis konusu Roma'yı ilgilendirir.
Bu çadır yeri değildir.
Neden? Siz kendiniz "koşul yok" dediniz.
Sınır yok! İstisna yok!
Bu çadırdaki bu masada her şey açık olacak.
Diyelim ki şimdilik...
...meclis talebinizi not ediyoruz.
Altını çizin.
İşgal edilen topraklar...
...geri verilmeli.
Yani!
Yerinizde olsam "işgal" sözcüğünü kullanmazdım.
Yerleşime ve tarıma ayrılmış topraklar derdim.
İmar edilecek topraklar.
İtalyanlar mı imar edecek?
Bakın, bundan kaçış yok.
20 yıl da sürse, 40 yıl da...
...toprak asıl sahiplerinin olacak.
Sizinle niye savaştığımızı sanıyorsunuz?
Ama yeni yerleşimler demek...
...iş imkânı demek.
Topraklarımızı vermezseniz...
...gücümüz yettiğince...
- ...savaşmaya mecburuz. - Mecbur mu?
Evet, mecbur.
Ama dinî otoritelerden öğrendiğime göre...
...Kur'an kazanamayacağınız bir savaşa...
...girişmenize izin vermiyor.
Şimdi de bize dinimizi mi yorumluyorsunuz?
Kur'an bu konuda açıktır. Bizi yurdumuzdan,...
...yuvamızdan edenlere karşı kendimizi savunmak...
...Allah'a karşı görevimizdir.
Bence başka gün devam etsek iyi olacak.
Bizim acelemiz yok.
Neden erteliyorsunuz?
Ekselansları.
Taleplerinizi Roma'ya iletmeye mecburuz.
Gelecek toplantıda onların cevaplarını getirip...
...yeni tekliflerde bulunacağız.
En azından...
En azından biliyoruz ki her iki taraf da...
...daha fazla kan dökülmesini istemiyor.
Bir İtalyan icadı.
İlk kez bir muharebede uçak kullanılıyor,...
...ilk kez tanklar çöle iniyor.
Tarih bunu yazacaktır beyler.
Bize gereken zamandı.
Zamanı elde ettiğimize göre...
...artık barış konuşabiliriz.
Etkili bir şekilde.
Bir: Ömer Muhtar'ın adamları İtalyan subayların emrine girecek.
- Devam edin. - İki!
İtalyan devleti bu adamlara her ay maaş ödeyecek.
Devam edin.
Devletin bu anlaşmadan önce...
...suç işlemiş olanları cezalandırma hakkı saklıdır.
Ömer Muhtar'ın bu kişileri koruma hakkı olmayacak.
- Dört! - Bu koşullar bize hakaret.
Mutlak teslimiyet.
Tartışmaya bile değmeyecek maddeler.
İtalyan hükümeti Ömer Muhtar'a...
...ayda 50 bin liret emekli maaşı ödemeyi taahhüt eder.
Ayrıca kendisine konforlu bir ev verilecek.
Bunu hak ettim mi?
Birinin bana ayda 50 bin lira teklif etmesini...
...hak edecek kadar başarılı mıyım?
Biliyor musunuz, bana rüşvet teklif ederek...
...hakaret ediyorsunuz.
Ekselansları.
O teklifi ben yaptım.
İnanın bana,...
...niyetim size rüşvet vermek değildi.
Sadece istedim ki emekliliğiniz...
- ...rahat geçsin. - Halkım toplama kampındayken..
...ben nasıl rahat olabilirim?
Ayrıca şu general nerede?
Yakıp yıkan, adam asan general?
Neden buraya hiç gelmedi?
Aramızda anlaşma sağlandığında...
...General Graziani sizi görmekten mutlu olacak.
Ben onu görmek istemiyorum.
Yüzünü bile görmek istemiyorum.
Hem neden hâlâ çıkarma yapıyor?
Nereye gitmek istiyor? Son vahaya mı?
6 bin varil su.
Hedefi...
...Kufra.
Barışı hiç istemediniz.
Bütün istediğiniz zamandı.
Graziani'yi karşılayacağız.
Eğer şartlarımızı kabul etmezseniz...
...size korkunç bir savaş vadediyorum.
Ülkenizin gücünü biliyorum.
Bize o güçle gözdağı verdiniz.
Ama 20 yıldır size direniyoruz.
Allah'ın izniyle...
...sonunuzu görene dek de direneceğiz.
Bu sonucu bekliyordum.
Zavallı aptallar.
Modern bir orduya karşı koyabileceklerini sanıyorlar.
Kufra'ya gidiyorlar.
Hiç kuşku yok.
Binlerce asker ve araç, hepsi Kufra'ya gidiyor.
Graziani hiç kimsenin yapmadığını yapıyor.
Çöle tank sokuyor.
Ama zaman bizden yana.
Graziani güneye ilerliyor.
Kufra'ya... Biz...
...kuzeye saldıracağız.
Geri çekilmesini sağlayacağız.
Ama Kufra için savaşmalıyız.
Bazen ölmemek daha cesur bir tercihtir.
Giden gitmiştir.
Ailenin orada olduğunu biliyoruz.
Ama Kufra'yı savunmak...
...orada ölmek demek.
Gitmeliyim.
Evet.
Evet, gitmelisin.
Ateş açmaya hazır mıyız?
Evet efendim.
Güzel.
Gösterelim günlerini.
Teğmen Sandrini! Ateş başlasın!
Ateş!
Gidin artık.
Kumandanlar.
Haydi, haydi, haydi.
Her şeyi sürün üstlerine.
Tanklar önde olsun.
Caniler!
Ne yapıyorsunuz?
Konsül Sarsani'nin emri!
Geri çekilmek yok! Burada savaşıp öleceğiz.
Ateş.
Beyler, işte Kufra.
Dikkat!
Kufra'nın düşmesi...
...bizi derinden yaraladı.
Güney yolunu kapadı.
Askerî ikmal için tek yol kalıyor.
O da Mısır sınırı.
Acil ihtiyaçlarımız:...
...teçhizat...
- ...yiyecek... - Merj yolunda 3 İtalyan aracı var.
- Kaç dedin? - 3.
Beyaz bayrak taşıyorlar.
Gelsinler.
Sonra bitiririz.
Şerif...
...El Giryani.
Buraya gelebilmek için İtalyan araçlarına bindik.
Rahat mıydılar bari?
Seninle yalnız konuşmak istiyoruz.
Söyleyeceklerimiz herkesin içinde söylenemez.
Öyleyse bana da söylemeyin.
Ömer, neden teslim olmuyorsun?
İtalyanlardan koparabildiğin kadarını kopar.
Muhammed Rıza sağ salim ülkeden çıkmanı sağlayacak.
Sağ salim?
- Nereye? - Mısır'a.
Mısır'a.
Onun kardeşiyle saklanmaya.
Sen bu ülkede kalmış tek Senusi'sin.
Şu haline bak.
Bakın.
Şuna bir bakın.
Ama benim halkım da savaştı.
Kendi çıkarlarını korumak için!
- Şimdi neredesin? - Ömer Muhtar.
İtalyanlar bize güvence verdi.
Onlara dönsen iyi olur.
Dostum, bu ülkeyi onlar yönetiyor.
Hayır.
Gündüz onlar fethediyor ama Allah'ın yardımıyla...
...gece onlardan geri alıyoruz.
Ömer Muhtar, yalnız kaldın.
Ülkenin geri kalanıyla bağın koptu,...
...dünyanın kalanından soyutlandın.
Milletler Cemiyetinde...
...kimse konuşmayacak.
Konuşan olsa da...
...kimse dinlemeyecek. Kimse aldırmıyor.
Bu savaş Milletler Cemiyetinde verilmiyor.
Bu savaş burada veriliyor.
Bu toprakta.
Ömer, bu savaşı kazanamazsın.
Demire kanınla mı karşı koyacaksın?
İnsanın 2 günü vardır:...
...kendi günü ve çocuklarının günü.
Çocukların açlıktan kırılıyor.
Toplama kamplarında ölüyor.
Sen savaşmakta inat ettiğin için ölüyorlar.
Evet, evet. Onlar savaş esiri.
Ama biri bile bana ihanet etmez.
Biri bile teslim olmamı istemez.
Çünkü onlar da ben de biliyoruz ki...
...eğer teslim olursam bu onlara ihanet olur.
Ömer, biz birlikte büyüdük.
Hatırlasana, 70 yıl önce ikimiz de çocuktuk.
Evet.
Evet, hatırlıyorum.
Ama bak ne kadar ayrı düştük.
Şerefli bir barış imzalamak için...
...bu son şansın olabilir.
Topraklarımızı çalıyorlar,...
...evlerimizi yıkıyorlar, masumları öldürüyorlar...
...ve sen buna barış mı diyorsun?
Ben o adamın barışıyla soysuzlaşamam.
- Belki de gitmeliyiz. - Evet, gitmelisiniz.
Gitmelisiniz.
Mabrouka?
Buradayım.
Yaşıyorsun.
Evet.
Seyyid Ömer'leyim.
Senin için dua ettim.
İsmail'i gördüğünde bunu ona göster.
Bana o vermişti.
Oğlum.
Bebeğim.
Oğlum...
...cesur muydu?
Tekrar gelecek misin?
Evet.
Ama hemen değil.
Git.
Artık git.
Dikkat!
Ayağa kalk! Haydi! Dışarı!
Çocuk hasta efendim.
Çocuğu istemiyorum.
Onu istiyorum.
Yürü!
Dağdaki asilere...
...yardım etmek ve yiyecek götürmekle suçlanıyorsunuz.
Bu idamlık suçları kabul ediyor musunuz?
Demek suçunuzu kabul ediyorsunuz?
Hepinizi ölüm cezasına çarptırıyorum.
Asılarak idam edileceksiniz.
Şeref madalyası sahibi olarak...
...idam emrini verme şerefi size ait Teğmen.
Hayır!
Ne dedin sen?
Görevini yerine getireceksin Teğmen.
Ben kadın asmak için orduya girmedim efendim.
Öyle olsun. Onbaşı Manipulo!
Teğmen Sandrini, kendinizi tutuklanmış bilin.
Allah'ım, bize bağışladığın hayat için hamdolsun.
Ne yapmalıyım?
Görevi reddettin.
Emre itaatsizlik ciddi bir suçtur.
Subaylar vicdandan söz etmeye başlayınca...
...işin sonu nereye varır bilinmez.
Divanıharpte hesap vermeye hazırım efendim.
Kesinlikle!
Ama ben kahramanlarımdan birini kaybetmeye hazır değilim.
Hele ben yarattıysam.
Sana divanıharbe çıkma zevkini...
...ve şöhreti tattırmayacağım Sandrini.
Sana emirlere itiraz etmen değil, uyman öğretildi.
- Evet ama efendim... - Benimle tartışma!
Devletin ihtiyaçları kişinin vicdanına ağır basar,...
...talepleri insan zekâsını aşar, öyle değil mi?
Evet efendim.
Dağdaki görevlerde Sarsani'nin emrinde olacaksın.
Sana aktif görevde ölme şerefi veriyorum.
Hepsini yükleyin.
Selim, tankların icabına bak. Ben varilleri patlatacağım.
Beyler!
Bu kez kaçamayacak!
Önce köprüyü alacağız.
Arkada zırhlı araçlar...
...önde toplarla kıstırıp...
- ...teslim olmaya zorlayacağız. - Şu köprü.
Muhtar'ın onu uçurmamasına hayret ediyorum.
Çünkü o doğuştan savaşçı ama eğitimli değil.
Sizin gibi harp akademisine gitmedi beyler.
Vakit tamam.
Yemi atıyoruz.
- Köprüyü kontrol edin. - Çavuş, köprüye!
Köprü temiz!
Tamam, sonraki köprüye gidin. Ben bunu tutarım.
Adam dikkatli.
Bize hiçbir şey göstermiyor.
- Yem bu. - Köprüyü uçurmalıydık.
- Hayır. - Keşif araçlarını durdurmalıyız.
İşaret ver.
Dikkat!
Gördünüz mü?
Bakın.
Fareler...
...peynire asla dayanamaz, değil mi?
Asla.
Topçular ateşe hazırlansın.
Yok edin!
Şimdi...
...orduyu yollayın.
Evet.
Artık hamlesini yaptı.
Gidelim.
Şuraya bakın!
Tuzak bu!
Şimdi!
Adam iyi.
Bu ihtiyar iyi.
ROMA 1930
Sevgili generalim!
Benim sevgili generalim!
Umarım şerefinize ortak olmama kızmazsınız.
- Ne de olsa sizi ben seçtim. - Duçe, umarım ben...
Ne istersen yapılacak. Bu odadaki en talihli adam sensin.
Savaşı çölden dağlara kaydırdım efendim.
Düşmandan geriye kalanlar bulabildikleri deliğe saklanıyor.
Onları teker teker yakalayıp çıkarmak gerekiyor.
Duçe, bilemiyorum, ben...
Ben biliyorum.
Zorluk yaşıyorsunuz.
Dağlarda olmaları sorun çıkarıyor.
Karşımda savaşacak bir düşman göremiyorum.
Ama saldırılar bitmek bilmiyor.
Belirli bir oluşumları yok. Olsa ona göre tavır alacağım...
...ama hareketlerinde bir süreklilik yok,...
...sabit bir konumları yok.
Ama Duçe'min karşısına plansız çıkmadım.
Kökten bir çözümüm var.
Yeni bir Hadrian Duvarı.
Bir farkla!
Hadrian, duvarı barbarları dışarıda tutmak için dikmişti.
Bense hapsetmek için dikeceğim.
Benim önerim Duçe'm,...
...Libya'ya tel örgü çekmek.
Çölü aşan dikenli telden bir duvar yapmak.
Akdeniz'den...
...hareketli kumların kenarına kadar.
Böylece düşmanın Mısır'dan ikmal yolu kesilecek.
Ayrıca Mısır'a kaçamayacaklar.
Duçe!
Duçe'm!
Yüzlerce kilometrelik tel örgüden söz ediyoruz.
Maliyeti kestirmek mümkün mü?
Hadrian Duvarı'nı neden sorguluyorsunuz?
Unutmayın ki o Hadrian Duvarı...
...Romalıların İngiltere'de 100 yıl daha fazla kalmasını sağladı.
- Kaç kurşunun kaldı? - 12.
Bu gidişle çok yakında taş ve sopayla savaşacağız.
Ne kadar dayanabiliriz?
Kıyamete kadar.
1 aydır bir şey gelmedi.
Dikenli telle savaşıyoruz.
Tel ancak...
...maneviyatımızı kırdığında kazanır.
Ancak o zaman.
Evet.
Evet, tel bize zarar veriyor.
Evet, doğru. Tel boğazımıza sarılmış.
Ama bize ne olacağına...
...Graziani değil, Allah karar verir.
Allah'ın takdiri yanında tel nedir ki?
Onlarda 8 milyon süngü var,...
...bizde ise 1 tane ama en büyüğü.
Nöbetçiler, toplanın!
Dikkat!
Asıl büyük balık ileride.
Tel kesicileri ve 5 bin kurşunla tel örgüyü geçmeye çalıştılar.
Evet.
İşte budur!
Artık bir tek toplama kamplarından gelen kırıntılar var.
Ama onu da kurutacağız.
Kurutacağız.
Geri çekilin! Çekilin!
Bir yere saklanın.
Gidin! Biz onları oyalarız!
Bu intihar efendim.
Kaçmamak için bacaklarını bağlamışlar.
Ayrılın!
Dağılın!
Hayır!
Yalvarma oğlum.
Yalvarma.
Yürüyün!
Seni esir alıyoruz.
Sen! Vur onu!
Orada dahası var, takip edin!
Haydi!
Onu sen yakaladın. Vur!
Seni aptal!
Sana vur dedim!
Nerede o?
Evet?
Evet.
Kimliğini doğruluyorum.
Bu Ömer Muhtar.
Onu böyle görmek beni üzdü.
Bunu nasıl söylersiniz?
20 yıldır bize karşı isyan yürütüyor.
Yiğit bir düşman olan Ömer Muhtar...
...onurlu bir muameleyi...
...ve saygıyı hak ediyor.
Saygı mı?
Buraya kırbaçlanarak getirilmesi gerekirdi.
Kendinize gelin yüzbaşı.
Efendim?
Sizin için yapabileceğim bir şey var mı?
Eğer...
...biraz su verebilirseniz...
...namaz için abdest almak istiyorum.
- Gayet tabii. - Peki...
- ...ya zincirler? - Mümkün değil!
Sadece namaz kılacak.
Bu yaşta ne duvara tırmanabilirim,...
...ne de silahsız dövüşebilirim.
1 saatliğine zincirleri çıkarın.
Sorumluluğu alıyor musunuz efendim?
Evet.
Su getirin.
Teşekkür ederim.
Hayır.
Gerek yok.
Ömer Muhtar.
Sizi görmek için uzun bir yoldan geldim.
Siz de biraz bekleyin.
Size bir sorum olacak.
Neden bu kadar sürdürdünüz?
Bu kadar az imkânla bizi kovmayı ummadınız herhalde?
Size direndik.
Bu yeterliydi.
Ama ülkenizin mahvolmasına aldırmadınız.
Ülkemin mahvı sizlersiniz.
Biri ülkenizi işgal etse siz ne yapardınız?
Saldırılarınızın bize nasıl göründüğünü düşündünüz mü hiç?
Pusular,...
...geceleri cinayetler,...
...gündüzleri hileler,...
- ...çiftçilere tehditler. - Bizim toprağımızı ekiyorlar!
Libya sizin ülkeniz değil. Burada hiçbir hakkınız yok.
Bir karış toprağında bile yok.
Bir dakikalığına bile yok.
İtalya'nın da burada herkes kadar hakkı var.
İngiltere'nin Mısır'da, Fransa'nın Tunus ve Cezayir'de,....
...İspanya'nın Fas'ta!
Ama hiçbirinde bizdeki geçmiş yok.
Burada yüzlerce yıllık hakkımız var bizim.
Yakında her şeyimizi alacaksınız...
...ve benden hırsızlığınızı haklı bulmamı istiyorsunuz.
Hiçbir ülkenin bir diğerini işgale hakkı yoktur.
Biz buraya geri döndük, o kadar!
Kimse bizi inkar edemez.
Üzerindeki tarihe bakın.
Bir Sezar sikkesi.
O zamandan kalma ve Libya'da basılmış.
Burada ayrıca...
...Yunan, Osmanlı, Fenike parası da bulabilirsiniz.
Libya'nın her yerinde var.
Kuma gömülü olarak.
Evet, unutmuşum.
Siz göremiyordunuz, değil mi?
Sanırım...
...sizin gözlüğünüz.
Bunu getirdiklerinde yakında sizin de geleceğinizi biliyordum.
Gözlüğüm.
İkimiz de esiriniziz.
Büyüklük bende kalsın.
Buyurun, alın.
Buyurun.
Evet. İlginç bir geçmişi var bunun.
Ama bugün bununla fazla bir şey alamazsınız.
Paranız da...
...tıpkı ihtişamınız gibi...
...kalıcı değil.
Ama geçmişinize saygım var. Sizin de bizimkine olmalı.
Bizim de bir geçmişimiz var;...
...fende, matematikte,...
...tıpta.
Sizin karanlık çağınızda ilimde dünyaya yol gösterdik.
Adamlarınızın teslim olmasını kaç günde sağlarsınız?
Asla teslim olmayacağız.
Ya kazanırız...
...ya ölürüz.
Burada biteceğini de sanmayın.
Bizden sonraki nesille de savaşacaksınız, ondan sonrakiyle de.
Bana gelince...
...ben celladımdan uzun yaşayacağım.
Sizi asacağımı nereden çıkardınız?
Sağ kalmanız çıkarlarıma daha uygun düşebilir.
Sizi asarak ölümsüzlük kazandırmak istemem.
Öte yandan, asmak diğerlerine ibret olur.
Bana ancak Allah'ın verdiği kararı uygulayabilirsiniz.
Zincir rahatsız ediyordur.
Evet. Rahatsız edici bir gerçek.
Oturun.
Teşekkür ederim.
Biliyor musunuz?
Hep umdum ki...
...siz ve ben...
...amansız iki düşman...
...yakalandığınız gün karşılıklı oturup...
- ...tıpkı Sezar'la... - General!
Ömer Muhtar size Sezar'ın zaferlerini veremez.
Uzun zamandır peşinizdeyim.
Birbirimizi iyi tanıdığımızı düşünerek...
...bir önerim var.
Barış için birlikte çalışamaz mıyız?
Ve bugün ben...
...sizin için mi çalışacağım?
Neden canınızı bağışlamamı istemiyorsunuz?
Bağışlayabilirim.
Bir çırpıda.
Ben size ne vereceğim?
İş birliği mi?
Hayır.
Pazarlık etmekte geç kaldın Muhtar!
Çok geç kaldın.
Ben sizden canımı bağışlamanızı istemedim.
Sakın ola ki dünyaya bu odada baş başayken...
...bunu istediğimi söylemeyin.
Hayır.
Öyle bir şey yapmam.
Hakkınızda yalan söylemem.
Cesur bir adamsınız.
Umarım bu cesaretinizi yarın da korursunuz.
Adaletinizin ipi...
...daima önümde sallandı General.
Fotoğrafını çekin.
Düşmanlarımı kaydetmek isterim.
Mahkemeye halkının önünde asılması gerektiğini bildirin.
Hepsi orada olmalı.
Ömer Muhtar.
Ülkenizin...
...meşru hükümetine karşı açık bir...
...isyanla suçlanıyorsunuz.
Kaç yaşındasınız?
73.
Libya'da İtalya'yla savaşan güçlerin başında mısınız?
Öyleyim.
İtalyan askerlerine yapılan saldırılara katıldınız mı?
Katıldım.
Ne kadar zamandır...
...İtalyan askerlerine yapılan saldırılara katılıyorsunuz?
20 yıldır.
Kaç saldırıya katıldınız?
Bilmem.
Sayısını hatırlamıyorum.
İtalyan esirlerin işkenceyle öldürülmesini emrettiniz mi?
Hayır, emretmedim.
- Asla! - Ama elinizde...
...silahla yakalandınız.
Evet, öyle.
Ben bir İtalyan askeriyim.
Savaş meydanında onun düşmanıyım.
Ama burada...
...mecburen...
Onu savunmakla görevlendirildim.
Yaşlı bir adamsınız.
Buradaki herkesten daha yaşlı.
Bu yüzden fazla soru sorarak sizi yormayacağım.
Hiç İtalyan otoritesine boyun eğdiniz mi?
Eğmedim.
Hiç iyi davranıştan ötürü...
...İtalyan devletinden...
...para veya...
...ödenek aldınız mı?
Almadım.
Asla.
Beyan ederim ki...
...Ömer Muhtar...
...bize asla boyun eğmemiş,...
...asla bizden para kabul etmemiş,...
...bu sömürgeyi yönetme hakkımızı asla tanımamıştır.
Bu nedenle gerek mantıken gerekse hukuken...
...bir asi olarak yargılanamaz.
20 yıl süren savaşların ardından...
...Ömer Muhtar'ı yakaladıktan sonra...
...ona savaş esiri muamelesi yapmaya ahlaken mecburuz!
Susun!
Mahkemede sessizlik!
Yüzbaşı Lontano!
Bu asiyi vatana ihanet suçlamasına karşı...
...savunmanız emredildi.
Ama siz...
...size verilen emirlerin...
...dışına çıktınız.
Mahkemenin verdiği karar, Ömer Muhtar,...
...halkın önünde asılarak idamdır.
Yarın sabah 11'de Suluk kasabasının meydanında.
İdam tarihi 16 Eylül 1931.
Faşist dönemin...
...dokuzuncu...
...yılı.
Allah'tan geldik...
...Allah'a döneceğiz.
Dikkat!
Trablus ve Sirenayka yönetimleri adına...
...Bingazi askerî mahkemesinin...
...15 Eylül 1931'de...
...faşist çağın dokuzuncu yılında...
...verdiği kararı infaz ediyoruz.
Ömer Muhtar.
Bu sömürgenin İtalyan yönetimine karşı...
...maddi ve manevi olarak yürüttüğünüz...
...isyandan ve vatana ihanetten suçlu bulundunuz.
Mahkemenin verdiği karar...
...halkın önünde asılarak idamdır.
Ceza şimdi uygulanacak.
Centurioni!
Başlayın!
Hamdolsun Allah'ım.
Bana düşmanımın elinde ölmeyi nasip ettin.
İndirin.
Asla teslim olmayacağız.
Ya kazanırız ya da ölürüz.
Bizden sonraki nesille de savaşacaksınız, ondan sonrakiyle de.
Bana gelince, ben celladımdan uzun yaşayacağım.
Mussolini'nin devrilmesinden hemen sonra General Graziani yargılandı...
...ve hapse atıldı. 1955'te öldü.